II SA/Łd 727/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia wychowawczego A. S. (ojcu) na dziecko M. S. na okres świadczeniowy 2021/2022. Prezydent Miasta Ł. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiły prawa do świadczenia, uznając, że mimo porozumienia mediacyjnego z 2010 r. regulującego grafik pobytu dziecka u ojca, nie można mówić o opiece naprzemiennej w rozumieniu art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Kluczowe dla organów było ustalenie miejsca zamieszkania dziecka przy matce w wyroku rozwodowym oraz fakt płacenia przez ojca alimentów. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując na brak wszechstronnego zebrania dowodów i błędną interpretację porozumienia mediacyjnego oraz wyroku rozwodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że brak sformułowania "opieka naprzemienna" w wyroku rozwodowym nie wyklucza jej istnienia, jeśli inne dokumenty (jak porozumienie mediacyjne) oraz faktyczny stan rzeczy wskazują na sprawowanie opieki w porównywalnych i powtarzających się okresach. Sąd zwrócił uwagę, że organy administracji nie dokonały wszechstronnej analizy porozumienia mediacyjnego i błędnie uznały, że płacenie alimentów przez ojca wyklucza przyznanie świadczenia. Sąd wskazał, że ustalenie miejsca zamieszkania dziecka przy jednym z rodziców zgodnie z art. 28 Kodeksu cywilnego nie wyklucza sprawowania opieki naprzemiennej, a celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka. W związku z powyższym, WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, nakazując organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazówek sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia opieki naprzemiennej na potrzeby świadczenia wychowawczego, zwłaszcza w kontekście orzeczeń i ugód sprzed nowelizacji przepisów.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z ustawą o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz interpretacją porozumień mediacyjnych i wyroków rozwodowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy opieka naprzemienna nad dzieckiem, wynikająca z porozumienia mediacyjnego i faktycznego podziału czasu, może być podstawą do przyznania świadczenia wychowawczego ojcu, mimo braku sformułowania "opieka naprzemienna" w wyroku rozwodowym i ustalenia miejsca zamieszkania dziecka przy matce?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, opieka naprzemienna może być podstawą do przyznania świadczenia wychowawczego ojcu, nawet jeśli nie jest wprost wymieniona w wyroku rozwodowym, pod warunkiem, że porozumienie mediacyjne lub inne dowody wskazują na sprawowanie opieki w porównywalnych i powtarzających się okresach.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy, ignorując porozumienie mediacyjne i faktyczny podział opieki. Brak formalnego zapisu o opiece naprzemiennej w wyroku rozwodowym nie jest przeszkodą, jeśli inne dowody potwierdzają taki stan rzeczy, a celem świadczenia jest wsparcie rodziny w wychowywaniu dziecka.
Czy płacenie alimentów przez ojca dziecka wyklucza możliwość przyznania mu świadczenia wychowawczego w sytuacji sprawowania opieki naprzemiennej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, płacenie alimentów przez ojca nie wyklucza przyznania mu świadczenia wychowawczego w sytuacji sprawowania opieki naprzemiennej, ponieważ alimenty mają na celu wyrównanie różnic w stopie życiowej rodziców, a nie są przesłanką do odmowy przyznania świadczenia wychowawczego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że argumentacja organu odwoławczego opierająca się na płaceniu alimentów przez ojca jako podstawie do odmowy świadczenia wychowawczego wykracza poza przesłanki ustawowe i nie może znaleźć uzasadnienia.
Przepisy (16)
Główne
u.p.w.d. art. 5 § ust. 2a
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Świadczenie wychowawcze przysługuje w wysokości połowy kwoty, gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych, w separacji lub żyjących w rozłączeniu, sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, zgodnie z orzeczeniem sądu.
Pomocnicze
u.p.w.d. art. 4 § ust. 2
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu lub prawnemu dziecka.
u.p.w.d. art. 22
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
W przypadku zbiegu prawa rodziców do świadczenia, wypłaca się je temu, kto faktycznie sprawuje opiekę, a jeśli równocześnie, to temu, kto pierwszy złoży wniosek. Organ ustala, kto sprawuje opiekę.
u.p.w.d. art. 15
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Organ może zwrócić się o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego w celu weryfikacji wątpliwości dotyczących sprawowania opieki.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy oraz organy państwowe i administracji publicznej.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć dowody.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest rozstrzygnąć sprawę na podstawie zebranego materiału dowodowego.
k.r.o. art. 58 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Sąd orzekający o rozwodzie może orzec o sposobie sprawowania opieki nad wspólnym małoletnim dzieckiem.
k.c. art. 28
Kodeks cywilny
Każdy ma jedno miejsce zamieszkania.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a), b) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego mającego wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania sądowego.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania sądowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Porozumienie mediacyjne i faktyczny podział opieki nad dzieckiem wskazują na opiekę naprzemienną, mimo braku takiego sformułowania w wyroku rozwodowym. • Ustalenie miejsca zamieszkania dziecka przy matce nie wyklucza sprawowania opieki naprzemiennej przez oboje rodziców. • Płacenie alimentów przez ojca nie jest przesłanką do odmowy przyznania świadczenia wychowawczego.
Odrzucone argumenty
Brak formalnego zapisu o opiece naprzemiennej w wyroku rozwodowym. • Ustalenie miejsca zamieszkania dziecka przy matce zgodnie z wyrokiem rozwodowym. • Płacenie alimentów przez ojca.
Godne uwagi sformułowania
niepodobna orzeczeń i ugód zapadających w przeszłości oceniać na tle obecnych regulacji i wymagać użycia w nich omawianego zwrotu prawnego • nie należy wiązać prawa do świadczenia wychowawczego z ustaleniem przez sąd miejsca zamieszkania dziecka, gdyż nie miałby wówczas w ogóle racji bytu art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, jako niewykonalny.
Skład orzekający
Robert Adamczewski
przewodniczący sprawozdawca
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
sędzia
Tomasz Porczyński
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia opieki naprzemiennej na potrzeby świadczenia wychowawczego, zwłaszcza w kontekście orzeczeń i ugód sprzed nowelizacji przepisów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z ustawą o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz interpretacją porozumień mediacyjnych i wyroków rozwodowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia wychowawczego i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w kontekście złożonych sytuacji rodzinnych po rozwodzie, co jest istotne dla wielu rodziców.
“Opieka naprzemienna po rozwodzie: czy ojciec dostanie świadczenie wychowawcze mimo braku "magicznego" zapisu w wyroku?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.