Orzeczenie · 2026-08-27

II SA/Bk 1737/25Oddalenie skargi na grzywnę w celu przymuszenia 16

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Miejsce
Białystok
Data
2026-08-27
NSABudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepostępowanie egzekucyjnegrzywna w celu przymuszeniarozbiórkasamowola budowlananieposłuszeństwoskarga administracyjnaWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę T. B. na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymujące w mocy grzywnę w celu przymuszenia nałożoną za niewykonanie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku rekreacji indywidualnej. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące błędnych ustaleń faktycznych co do charakteru działki, naruszenia przepisów KPA oraz rażącej niewspółmierności grzywny. Sąd podkreślił, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz środkiem nacisku, a jej wysokość jest ściśle określona przepisami prawa (art. 121 § 5 u.p.e.a.), co wyklucza uwzględnianie sytuacji majątkowej zobowiązanego przy jej ustalaniu. Sąd wskazał również, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności obowiązku podlegającego wykonaniu, a wszelkie zarzuty dotyczące samej decyzji rozbiórkowej nie mogły być rozpatrywane w kontekście skargi na postanowienie egzekucyjne. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako bezzasadną, uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym, zwłaszcza w kontekście prawa budowlanego, oraz zakresu kontroli organu egzekucyjnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale stanowi ugruntowane stanowisko w zakresie egzekucji administracyjnej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wysokość grzywny w celu przymuszenia, obliczona na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może być kwestionowana ze względu na sytuację majątkową zobowiązanego lub rażącą niewspółmierność?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wysokość grzywny w celu przymuszenia, obliczona zgodnie z art. 121 § 5 u.p.e.a. (iloczyn powierzchni zabudowy i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego), jest ściśle określona przepisami prawa i nie podlega miarkowaniu ani uwzględnianiu sytuacji majątkowej zobowiązanego. Organ egzekucyjny nie ma swobody w tym zakresie.

Uzasadnienie

Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem nacisku, a nie karą. Jej wysokość jest determinowana przepisami prawa, a nie sytuacją finansową strony. Organ egzekucyjny nie ma kompetencji do badania zasadności obowiązku podlegającego wykonaniu.

Czy organ egzekucyjny może badać zasadność i wymagalność obowiązku, który został nałożony ostateczną decyzją administracyjną i stanowi podstawę tytułu wykonawczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, ale nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Kompetencje te wynikają z zasady niekonkurencyjności środków zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym.

Uzasadnienie

Przepis art. 29 § 1 u.p.e.a. jasno stanowi, że organ egzekucyjny nie bada zasadności obowiązku. Weryfikacja decyzji administracyjnej należy do sądów administracyjnych w ramach kontroli legalności samej decyzji, a nie w postępowaniu egzekucyjnym.

Czy zarzuty dotyczące błędnych ustaleń faktycznych co do charakteru działki (leśna/budowlana) i sprzecznych zaświadczeń organów mogą być podstawą do uchylenia postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty dotyczące błędnych ustaleń faktycznych i naruszeń przepisów KPA przy wydawaniu pierwotnej decyzji rozbiórkowej nie mogą być podstawą do uchylenia postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, ponieważ organ egzekucyjny nie bada zasadności obowiązku.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że zarzuty skargi w tym zakresie sprowadzają się do kwestionowania pierwotnej decyzji PINB PZ Suwałki, a nie postanowienia o grzywnie. Postępowanie egzekucyjne ma na celu wykonanie obowiązku wynikającego z prawomocnej decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.

Przepisy (13)

Główne

u.p.e.a. art. 119

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Grzywna w celu przymuszenia jako środek egzekucyjny dla obowiązków niepieniężnych.

u.p.e.a. art. 121 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie.

u.p.e.a. art. 121 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

W przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki, grzywna jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu w stanie nieoszpecającym.

u.p.e.a. art. 121 § 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Sposób obliczenia wysokości grzywny w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki (iloczyn powierzchni zabudowy i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego).

u.p.e.a. art. 29 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny bada dopuszczalność egzekucji, ale nie bada zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 122

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Środki egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 3 § 1

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności i prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Nieważność decyzji.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego działki jako leśnej. • Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów KPA przy wydawaniu pierwotnej decyzji rozbiórkowej. • Zarzut rażącej niewspółmierności i wygórowanej wysokości grzywny. • Zarzuty dotyczące sprzecznych zaświadczeń organów gminy. • Zarzut działania w dobrej wierze w oparciu o wydane zaświadczenia.

Godne uwagi sformułowania

Grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. • Organ egzekucyjny nie jest władny do badania zasadności i wymagalności nałożonych obowiązków, nie ma kompetencji do weryfikacji decyzji administracyjnej podlegającej wykonaniu. • Wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego.

Skład orzekający

Barbara Romanczuk

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Roleder

sędzia

Elżbieta Trykoszko

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym, zwłaszcza w kontekście prawa budowlanego, oraz zakresu kontroli organu egzekucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale stanowi ugruntowane stanowisko w zakresie egzekucji administracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje mechanizmy egzekucji administracyjnej i pokazuje, że nawet podnoszone zarzuty dotyczące stanu faktycznego nie zawsze są skuteczne w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli nie dotyczą samej dopuszczalności egzekucji.

“Grzywna za rozbiórkę: czy można uniknąć płacąc mniej?”

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst