II PZP 2/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrywał zagadnienie prawne dotyczące możliwości rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z pracownicą w ciąży na podstawie art. 52 k.p. w sytuacji braku zakładowej organizacji związkowej lub braku członkostwa pracownicy w takiej organizacji. Sąd Okręgowy powziął wątpliwości interpretacyjne, odwołując się do wykładni historycznej i gramatycznej art. 177 § 1 k.p. Sąd Najwyższy, analizując ewolucję przepisów, w tym nowelizacje z 1989 r. i 1996 r., doszedł do wniosku, że ostatnia nowelizacja podkreśliła znaczenie negatywnej wolności związkowej. W związku z tym, brak reprezentacji pracownicy przez zakładową organizację związkową zwalnia pracodawcę z obowiązku uzyskania jej zgody na rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownicy. Sąd uznał, że pracodawca może samodzielnie rozwiązać umowę, a ochrona pracownicy w ciąży realizowana jest poprzez sądowe badanie zgodności rozwiązania z prawem. Odmówiono odpowiedzi na drugie pytanie dotyczące podstawy zasądzenia odszkodowania, ponieważ zostało ono sformułowane warunkowo i stało się zbędne po pozytywnej odpowiedzi na pierwsze pytanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 177 § 1 k.p. w kontekście braku organizacji związkowej lub braku członkostwa pracownicy w ciąży.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku reprezentacji związkowej pracownicy w ciąży.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dopuszczalne jest rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownicy (art. 52 § 1 kp) w okresie ciąży pracownicy (art. 177 § 1 kp) w sytuacji, gdy u pracodawcy brak jest zakładowej organizacji związkowej bądź taka organizacja funkcjonuje, ale pracownica nie jest jej członkiem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dopuszczalne jest rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia w okresie ciąży pracownicy (art. 177 § 1 k.p.) w sytuacji, gdy u pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa, bądź taka organizacja funkcjonuje, ale nie reprezentuje interesów pracownicy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że ostatnia nowelizacja art. 177 § 1 k.p. podkreśliła znaczenie negatywnej wolności związkowej. Brak reprezentacji pracownicy przez zakładową organizację związkową zwalnia pracodawcę z obowiązku uzyskania jej zgody na rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownicy. Pracodawca może samodzielnie rozwiązać umowę, a ochrona pracownicy w ciąży realizowana jest poprzez sądowe badanie zgodności rozwiązania z prawem.
Czy w przypadku niedopuszczalności rozwiązania umowy o pracę opisanym w punkcie pierwszym pytania, w stosunku do kobiety w ciąży z którą rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z jej winy w okresie biegnącego już wypowiedzenia tej umowy, podstawę do zasądzenia odszkodowania będzie stanowił art. 60 kp?
Odpowiedź sądu
Odmówiono udzielenia odpowiedzi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odmówił odpowiedzi na drugie pytanie, uznając je za zbędne do rozstrzygnięcia sprawy w świetle odpowiedzi na pierwsze pytanie. Ponadto, wskazano, że kwestia ta nie nasuwa poważnych wątpliwości interpretacyjnych w świetle utrwalonego orzecznictwa dotyczącego charakteru okresów wypowiedzenia i zastosowania art. 60 k.p.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Elżbieta W. | osoba_fizyczna | powódka |
| M. Spółka z o.o. | spółka | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.p. art. 177 § § 1
Kodeks pracy
Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży, a także w okresie urlopu macierzyńskiego pracownicy, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy i reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy.
k.p. art. 52 § § 1
Kodeks pracy
Przyczyna uzasadniająca rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownicy.
Pomocnicze
k.p. art. 60
Kodeks pracy
Przepis dotyczący odszkodowania w przypadku rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia w okresie wypowiedzenia.
k.p. art. 56
Kodeks pracy
Przepis dotyczący odszkodowania w przypadku niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę.
k.p. art. 58
Kodeks pracy
Przepis dotyczący przywrócenia do pracy lub odszkodowania.
k.p. art. 36
Kodeks pracy
Przepis dotyczący okresów wypowiedzenia.
u.SN art. 61 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
u.zz art. 3
Ustawa o związkach zawodowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak zakładowej organizacji związkowej lub brak członkostwa pracownicy w niej nie wyłącza możliwości rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownicy w ciąży. • Ostatnia nowelizacja art. 177 § 1 k.p. podkreśliła znaczenie negatywnej wolności związkowej. • Pracodawca może samodzielnie rozwiązać umowę, a ochrona pracownicy w ciąży realizowana jest poprzez sądowe badanie zgodności rozwiązania z prawem.
Odrzucone argumenty
Interpretacja art. 177 § 1 k.p. wskazująca, że brak zgody organizacji związkowej uniemożliwia rozwiązanie umowy o pracę, nawet jeśli istnieją przyczyny uzasadniające rozwiązanie z winy pracownicy. • Argumentacja Sądu Okręgowego oparta na koniunkcji przesłanek w art. 177 § 1 k.p. i historycznej wykładni przepisów.
Godne uwagi sformułowania
„wnikliwość takiej decyzji będzie badana przez sąd” • „chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy i reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy” • „Oznacza to, że pracownik nie może być zobowiązany do pozostawania w zatrudnieniu, wbrew swojej woli, a pracodawca nie może być zmuszony do zatrudniania pracownika.” • „Negatywna wolność związkowa wynikająca wprost z art. 3 ustawy o związkach zawodowych, której istotą jest swoboda pracownika w zakresie niewstępowania lub niekorzystania z pomocy związków zawodowych, ma swoje podłoże w art. 59 Konstytucji oraz w wielu aktach międzynarodowych.”
Skład orzekający
Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
przewodniczący
Roman Kuczyński
sędzia
Jolanta Pietrzak
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 177 § 1 k.p. w kontekście braku organizacji związkowej lub braku członkostwa pracownicy w ciąży."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku reprezentacji związkowej pracownicy w ciąży.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa pracy - ochrony kobiet w ciąży i ich praw w przypadku zwolnienia dyscyplinarnego, a także roli związków zawodowych, co jest tematem budzącym zainteresowanie zarówno prawników, jak i pracowników.
“Ciężarna pracownica zwolniona dyscyplinarnie mimo braku związku zawodowego? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.