II PSKP 45/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka C. Spółka z o.o. w W. domagała się zwrotu kwoty 217.720,54 zł, która została omyłkowo przelana pozwanemu J.M. jako wynagrodzenie. Pozwany, będący pracownikiem spółki, odmówił zwrotu nadpłaty, twierdząc, że kwota ta stanowiła należne mu wynagrodzenie lub premię. Sądy niższych instancji uznały powództwo za zasadne, ustalając, że nadpłata wynikała z błędu księgowego przy wprowadzaniu kwoty premii kwartalnej. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację pozwanego, podzielając ustalenia Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy w wyroku z 25 kwietnia 2023 r. oddalił skargę kasacyjną pozwanego, uznając ją za niezasadną. Sąd Najwyższy podkreślił, że pracownik nie miał podstaw do uznania, iż tak wysoka kwota była mu należna, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych, znacznie niższych premii i braku formalnych podwyżek wynagrodzenia zasadniczego. Sąd wskazał również, że zmiana warunków umowy o pracę, w tym wynagrodzenia, może nastąpić w drodze porozumienia stron, nawet konkludentnie, a nie tylko poprzez wypowiedzenie zmieniające.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasad zwrotu nienależnych świadczeń w stosunku pracy oraz dopuszczalności dorozumianej zmiany warunków umowy o pracę.
Dotyczy specyficznej sytuacji nadpłaty wynagrodzenia spowodowanej błędem księgowym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pracownik ma obowiązek zwrotu nadpłaconego wynagrodzenia, jeśli odmówił jego zwrotu, twierdząc, że kwota ta była należna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracownik ma obowiązek zwrotu nienależnie otrzymanego świadczenia, nawet jeśli odmówił jego zwrotu, twierdząc, że było ono należne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy potwierdził, że pracownik nie miał podstaw do uznania, iż tak wysoka kwota była mu należna, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych, znacznie niższych premii i braku formalnych podwyżek wynagrodzenia zasadniczego. Sąd wskazał również, że zmiana warunków umowy o pracę, w tym wynagrodzenia, może nastąpić w drodze porozumienia stron, nawet konkludentnie, a nie tylko poprzez wypowiedzenie zmieniające.
Czy zmiana warunków umowy o pracę, w tym wynagrodzenia, wymaga formy pisemnej aneksu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana warunków umowy o pracę, w tym wynagrodzenia, może nastąpić w drodze porozumienia stron, które może być zawarte nie tylko na piśmie, ale także przez ustne uzgodnienie lub czynności konkludentne. Nawet wypłacenie pracownikowi wyższego wynagrodzenia niż określone w umowie może stanowić dorozumianą zmianę umowy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na utrwalone orzecznictwo wskazał, że przepisy dotyczące formy pisemnej zmiany warunków umowy o pracę mają jedynie rygor dowodowy, a niezachowanie tej formy nie powoduje bezskuteczności zmiany. Podkreślono, że pracownik miał możliwość zapoznania się z zasadami wynagradzania i mógł żądać wglądu do dokumentacji obliczenia wynagrodzenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C. Spółki z o.o. | spółka | powód |
| J.M. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (22)
Główne
k.c. art. 409
Kodeks cywilny
k.p. art. 300
Kodeks pracy
k.p. art. 11
Kodeks pracy
k.p. art. 29 § § 4
Kodeks pracy
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
k.c. art. 409
Kodeks cywilny
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Pomocnicze
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 461 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
k.p. art. 233 § § 1
Kodeks pracy
k.p. art. 42
Kodeks pracy
k.p. art. 29 § § 2 zdanie drugie
Kodeks pracy
k.p. art. 29 § § 4
Kodeks pracy
k.p. art. 85 § § 5
Kodeks pracy
k.p.c. art. 398 § 13 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 3 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nadpłata wynagrodzenia stanowi nienależne świadczenie podlegające zwrotowi. • Zmiana warunków umowy o pracę, w tym wynagrodzenia, może nastąpić w drodze porozumienia stron, nawet konkludentnie. • Pracownik nie miał podstaw do uznania, że tak wysoka kwota była mu należna, biorąc pod uwagę wcześniejsze wynagrodzenia i brak formalnych podwyżek.
Odrzucone argumenty
Omyłkowo przelana kwota stanowiła należne pracownikowi wynagrodzenie lub premię. • Zmiana warunków umowy o pracę wymaga formy pisemnej aneksu. • Pracownik nie miał możliwości zorientowania się w warunkach i zasadach wynagradzania, co uzasadniało jego przekonanie o prawidłowości otrzymanej kwoty.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy, jako sąd prawa, jest związany stanem faktycznym ustalonym przez sąd drugiej instancji. • zmiana warunków umowy o pracę, także w części dotyczącej wysokości wynagrodzenia, może zostać dokonana nie tylko na skutek wypowiedzenia zmieniającego, o którym mowa w art. 42 k.p., ale także na mocy porozumienia stron. • porozumienie to, może zostać zawarte nie tylko na piśmie, ale także przez ustne uzgodnienie jego warunków, a nawet przez czynności konkludentne. • już samo wypłacenie pracownikowi przez pracodawcę wynagrodzenia wyższego, niż określone w umowie o pracę może stanowić dorozumianą zmianę umowy.
Skład orzekający
Piotr Prusinowski
przewodniczący
Krzysztof Rączka
sprawozdawca
Romualda Spyt
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad zwrotu nienależnych świadczeń w stosunku pracy oraz dopuszczalności dorozumianej zmiany warunków umowy o pracę."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nadpłaty wynagrodzenia spowodowanej błędem księgowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne sprawdzanie otrzymywanych kwot od pracodawcy i jakie mogą być konsekwencje zatrzymania nadpłaty. Pokazuje też praktyczne aspekty prawa pracy dotyczące zmiany warunków zatrudnienia.
“Omyłkowa premia: czy pracownik musi oddać pieniądze, które dostał "za darmo"?”
Dane finansowe
WPS: 217 720,54 PLN
zwrot nienależnego świadczenia: 217 720,54 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym: 4050 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.