II OSK 933/25Uchylenie wyroku nadzor budowlany
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozstrzygnęła kwestię, czy wspólnota mieszkaniowa posiada interes prawny do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wiaty śmietnikowej, opierając swoje żądania na przepisach prawa cywilnego o immisjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), uznając, że wspólnota ma legitymację procesową wynikającą z prawa sąsiedzkiego i ochrony przed immisjami (art. 140, 144 k.c.). Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyniku rozpoznania skarg kasacyjnych WINB i inwestora, uchylił wyrok WSA. NSA podkreślił, że przepisy prawa cywilnego dotyczące immisji nie tworzą interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, a jedynie interes faktyczny. Sąd kasacyjny wskazał, że prawo budowlane i jego instytucje nie mogą zastępować instytucji prawa prywatnego, a interes prawny w postępowaniu administracyjnym musi być oparty na przepisie prawa powszechnie obowiązującego, który bezpośrednio normuje daną materię. W związku z tym, NSA uznał, że wspólnota mieszkaniowa nie była stroną postępowania, a decyzja WINB odmawiająca uchylenia wcześniejszej decyzji była zgodna z prawem. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie przepisów p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że przepisy prawa cywilnego o immisjach nie tworzą interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, a jedynie interes faktyczny, co ma kluczowe znaczenie dla określenia kręgu stron postępowań administracyjnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budowy wiaty śmietnikowej i interpretacji przepisów prawa budowlanego w kontekście prawa cywilnego. Może być stosowane analogicznie w innych sprawach, gdzie strony próbują oprzeć swój interes prawny w postępowaniu administracyjnym wyłącznie na przepisach prawa cywilnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy prawa cywilnego dotyczące immisji (art. 140, 144 k.c.) mogą stanowić podstawę do uznania wspólnoty mieszkaniowej za stronę w postępowaniu administracyjnym dotyczącym budowy wiaty śmietnikowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy prawa cywilnego dotyczące immisji nie tworzą interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, a jedynie interes faktyczny. Interes prawny musi być oparty na przepisie prawa powszechnie obowiązującego, który bezpośrednio normuje daną materię w prawie administracyjnym.
Uzasadnienie
NSA uznał, że prawo cywilne reguluje stosunki między podmiotami prywatnymi, podczas gdy prawo administracyjne reguluje stosunki z udziałem organów władzy publicznej. Choć immisje mogą naruszać prawo własności, ochrona ta jest dochodzona na drodze cywilnej. Prawo budowlane nie może być narzędziem do realizacji roszczeń cywilnoprawnych ani zastępować ochrony prywatnoprawnej.
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję WINB, uznając, że organ pominął kwestię naruszenia prawa własności nieruchomości sąsiednich wskutek immisji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, WSA dokonał błędnej oceny zaskarżonej decyzji, uchylając ją z powodu rzekomego pominięcia przez WINB kwestii immisji, podczas gdy WINB prawidłowo ocenił brak interesu prawnego wspólnoty opartego na przepisach prawa cywilnego.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WINB prawidłowo ocenił, iż wspólnota nie posiada interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, ponieważ powoływane przepisy prawa cywilnego nie tworzą takiego interesu w kontekście prawa budowlanego. WSA błędnie zinterpretował stanowisko WINB i uchylił decyzję, nie dostrzegając, że WINB prawidłowo zastosował przepisy prawa administracyjnego.
Czy wniesienie skargi do sądu administracyjnego przez wspólnotę mieszkaniową, reprezentowaną przez zarząd, jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd nieruchomością wspólną i wymaga uchwały właścicieli lokali?
Odpowiedź sądu
Nie, wniesienie skargi przez wspólnotę było czynnością umocowaną w jej uchwale, która znajdowała się w aktach sprawy.
Uzasadnienie
NSA odrzucił zarzut inwestora dotyczący naruszenia przepisów ustawy o własności lokali, wskazując, że czynność ta była umocowana w uchwale wspólnoty, co wykluczało potrzebę dodatkowej uchwały właścicieli lokali w tym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia wyroku WSA w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
k.p.a. art. 28
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania administracyjnego i przesłanki posiadania interesu prawnego.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego z powodu pominięcia strony.
k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek odmowy uchylenia decyzji, gdy brak jest podstaw do wznowienia postępowania.
P.b. art. 51 § ust. 1 pkt 2
Ustawa - Prawo budowlane
Obowiązek nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu I instancji.
P.b. art. 28 § ust. 2
Ustawa - Prawo budowlane
Ograniczenie kręgu stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę.
k.c. art. 144
Ustawa - Kodeks cywilny
Zakaz immisji (immisje pośrednie).
k.c. art. 140
Ustawa - Kodeks cywilny
Treść i granice prawa własności.
u.w.l. art. 22 § ust. 2
Ustawa o własności lokali
Czynności przekraczające zwykły zarząd nieruchomością wspólną.
u.w.l. art. 22 § ust. 3
Ustawa o własności lokali
Przykładowe czynności przekraczające zwykły zarząd.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 23 § ust. 1 pkt 1
Minimalna odległość miejsc do gromadzenia odpadów stałych od budynków.
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku
Dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy prawa cywilnego (art. 140, 144 k.c.) nie tworzą interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, a jedynie interes faktyczny. • WINB prawidłowo ocenił brak interesu prawnego wspólnoty mieszkaniowej w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wiaty śmietnikowej.
Odrzucone argumenty
Wspólnota mieszkaniowa posiada interes prawny do udziału w postępowaniu administracyjnym oparty na przepisach prawa cywilnego o immisjach. • WSA prawidłowo uchylił decyzję WINB, uznając, że organ pominął kwestię naruszenia prawa własności nieruchomości sąsiednich wskutek immisji.
Godne uwagi sformułowania
Źródłem interesu prawnego w sferze regulacji administracyjnoprawnej nie może być sam fakt bycia podmiotem praw cywilnoprawnych rzeczowych – jak w rozpoznanej sprawie, czy też obligacyjnych. • P.b. i jego instytucje nie mogą pełnić ani roli służebnej wobec instytucji prawa prywatnego i wyprowadzonych z jego norm roszczeń, ani tym bardziej zastępować tych instytucji i roszeń uznając za stronę postępowania administracyjnego każdy podmiot, który powołując się na instytucje i roszczenia prywatnoprawne zgłasza swój udział w postępowaniu z zakresu prawa budowlanego (publicznego) lub żąda jego wszczęcia. • Interes faktyczny, to z kolei stan, w którym dany podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji.
Skład orzekający
Małgorzata Miron
przewodniczący
Anna Żak
sprawozdawca
Magdalena Dobek-Rak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że przepisy prawa cywilnego o immisjach nie tworzą interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, a jedynie interes faktyczny, co ma kluczowe znaczenie dla określenia kręgu stron postępowań administracyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budowy wiaty śmietnikowej i interpretacji przepisów prawa budowlanego w kontekście prawa cywilnego. Może być stosowane analogicznie w innych sprawach, gdzie strony próbują oprzeć swój interes prawny w postępowaniu administracyjnym wyłącznie na przepisach prawa cywilnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu sąsiedzkiego (wiaty śmietnikowe, zapachy, hałas) i jego rozstrzygnięcia na styku prawa administracyjnego i cywilnego, co jest interesujące dla szerszego grona prawników i właścicieli nieruchomości.
“Prawo sąsiedzkie a prawo budowlane: Czy zapach śmietnika daje prawo do bycia stroną w sądzie administracyjnym?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.