II OSK 919/21Odmowa wydania zaświadczenia bezpieczeństwo państwa
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z.J., obywatela Chińskiej Republiki Ludowej, wpisanego do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, oraz do Systemu Informacji Schengen (SIS) ze względu na zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa. Skarżący, będący mężem obywatelki Polski, domagał się usunięcia jego danych z tych rejestrów. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści, powołując się na art. 435 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach i art. 444 ust. 2 tej ustawy, który zezwala na odmowę udostępnienia informacji o podstawie faktycznej wpisu w takich przypadkach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z.J., uznając, że Szef Urzędu był właściwy do rozpatrzenia wniosku i że wpis do wykazu mógł nastąpić bez wiedzy strony ze względu na bezpieczeństwo państwa. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że dokumenty stanowiące podstawę wpisu były niejawne i nie mogły zostać udostępnione skarżącemu. Sąd uznał, że wpis był uzasadniony względami bezpieczeństwa państwa, nawet w przypadku małżonka obywatelki Polski, zgodnie z art. 436 ust. 1 pkt 1 lit. a u.c., który przewiduje wyjątki od zakazu umieszczania danych małżonków obywateli polskich w wykazie. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności, uznając Szefa Urzędu za właściwy organ do rozpatrzenia wniosku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących wpisu cudzoziemców do wykazu osób niepożądanych ze względu na bezpieczeństwo państwa, ograniczenia dostępu do informacji niejawnych w postępowaniu administracyjnym oraz właściwości organów w sprawach cudzoziemców.
Sprawa opiera się na niejawnych dowodach, co ogranicza możliwość szczegółowego odniesienia się do stanu faktycznego w uzasadnieniu. Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z bezpieczeństwem państwa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odmowa udostępnienia informacji o podstawie faktycznej wpisu do wykazu cudzoziemców niepożądanych, ze względu na bezpieczeństwo państwa, jest zgodna z prawem, nawet jeśli wpis dotyczy małżonka obywatela polskiego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa udostępnienia informacji o podstawie faktycznej wpisu jest zgodna z prawem, jeśli dane zostały umieszczone w wykazie lub SIS w związku z zagrożeniem dla bezpieczeństwa państwa, zgodnie z art. 444 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dokumenty stanowiące podstawę wpisu były niejawne i nie mogły zostać udostępnione skarżącemu. Ograniczenie dostępu do informacji niejawnych jest dopuszczalne w celu ochrony bezpieczeństwa państwa, nawet jeśli dotyczy małżonka obywatela polskiego, gdy istnieją wyjątki od zakazu umieszczania danych w wykazie.
Czy Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej odmowy wydania zaświadczenia o usunięciu danych z wykazu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Szef Urzędu był właściwy do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nadzór ministra właściwego do spraw wewnętrznych nad Szefem Urzędu ma charakter ustrojowy i nie czyni ministra organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. w tym konkretnym zakresie.
Czy wpis do wykazu cudzoziemców niepożądanych ze względu na bezpieczeństwo państwa może nastąpić bez wiedzy i zgody cudzoziemca?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wpis może nastąpić bez wiedzy i zgody cudzoziemca.
Uzasadnienie
Ustawa o cudzoziemcach w art. 435 ust. 2 wprost dopuszcza możliwość prowadzenia postępowania i umieszczenia danych w wykazie bez wiedzy i zgody cudzoziemca, jeśli przemawiają za tym względy bezpieczeństwa państwa.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (10)
Główne
u.c. art. 435 § 1 pkt 4
Ustawa o cudzoziemcach
Podstawa do umieszczenia danych cudzoziemca w wykazie ze względu na zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa.
u.c. art. 444 § 2
Ustawa o cudzoziemcach
Szef Urzędu odmawia udostępnienia informacji o podstawie faktycznej wpisu, jeżeli dane są umieszczone w wykazie lub SIS w związku z okolicznościami z art. 435 ust. 1 pkt 4 u.c.
Pomocnicze
u.c. art. 443 § 1 pkt 3
Ustawa o cudzoziemcach
Podstawa do przekazania danych do Systemu Informacyjnego Schengen w celu odmowy wjazdu.
u.c. art. 436 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa o cudzoziemcach
Wyjątek od zakazu umieszczania danych małżonka obywatela polskiego w wykazie, gdy wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny.
k.p.a. art. 73 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo strony do wglądu w akta sprawy.
k.p.a. art. 74 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wyłączenie stosowania prawa wglądu do akt zawierających informacje niejawne.
Konstytucja RP art. 51 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Możliwość ograniczenia dostępu do danych osobowych ze względu na bezpieczeństwo państwa.
Ustawa o ochronie informacji niejawnych art. 8
Regulacja dostępu do informacji niejawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wpis do wykazu cudzoziemców niepożądanych ze względu na bezpieczeństwo państwa jest uzasadniony, nawet jeśli dotyczy małżonka obywatela Polski, gdy istnieją ku temu podstawy prawne (art. 435 ust. 1 pkt 4 u.c. i wyjątek z art. 436 ust. 1 pkt 1 lit. a u.c.). • Ograniczenie dostępu do informacji niejawnych stanowiących podstawę wpisu jest zgodne z prawem (art. 444 ust. 2 u.c., art. 74 § 1 k.p.a., art. 51 ust. 3 Konstytucji RP). • Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Odrzucone argumenty
Brak dowodów świadczących w sposób oczywisty, że względy bezpieczeństwa państwa wymagają umieszczenia danych skarżącego w wykazie. • Naruszenie przez Szefa Urzędu zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Możliwość ograniczenia dostępu do danych dotyczącego zainteresowanego wynika z art. 51 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. • Należy jednak zwrócić uwagę na treść art. 444 ust. 2 u.c., zgodnie z którym Szef Urzędu odmawia cudzoziemcowi udostępnienia informacji o podstawie faktycznej wpisu, jeżeli jego dane są umieszczone w wykazie lub SIS w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 435 ust. 1 pkt 4 u.c. • Ustawodawca niewątpliwie dopuszcza możliwość prowadzenia postępowania w przypadku, gdy część dokumentacji nie może zostać ujawniona stronie. • Umieszczenie w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej jest niepożądany nie odbywa się w postępowaniu karnym i nie rządzi się takimi zasadami jak postępowanie karne, mimo niewątpliwie daleko idących konsekwencji, jakie za sobą niesie. • Przed umieszczeniem w wykazie wobec cudzoziemca nie musiało zatem toczyć się odrębne postępowanie (np. karne), aby stwierdzić, że tworzy on zagrożenie dla Rzeczpospolitej Polskiej.
Skład orzekający
Grzegorz Czerwiński
przewodniczący
Tomasz Zbrojewski
sędzia
Marta Laskowska-Pietrzak
sędzia del. WSA /spr./
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wpisu cudzoziemców do wykazu osób niepożądanych ze względu na bezpieczeństwo państwa, ograniczenia dostępu do informacji niejawnych w postępowaniu administracyjnym oraz właściwości organów w sprawach cudzoziemców."
Ograniczenia: Sprawa opiera się na niejawnych dowodach, co ogranicza możliwość szczegółowego odniesienia się do stanu faktycznego w uzasadnieniu. Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z bezpieczeństwem państwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia bezpieczeństwa państwa i jego konfliktu z prawami jednostki, w tym prawami rodzinnymi. Pokazuje, jak informacje niejawne wpływają na postępowanie administracyjne.
“Bezpieczeństwo państwa kontra prawa rodziny: Sąd NSA o wpisie cudzoziemca na listę niepożądanych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.