II OSK 783/24Oddalenie skargi kasacyjnej nadzoru budowlanego 5
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA uchylił postanowienie GINB, które utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji administracyjnej. Kluczowym zagadnieniem było ustalenie, czy w trybie nadzwyczajnym określonym w art. 161 Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA), dotyczącym uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji, legitymację do złożenia wniosku ma tylko strona postępowania, czy również każdy, kto uprawdopodobni zagrożenie dla życia lub zdrowia. Sąd I instancji przyjął tę drugą, szerszą interpretację, wskazując, że odmowa wszczęcia postępowania była przedwczesna. GINB w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując możliwość wnioskowania przez osoby niebędące stronami oraz błędną wykładnię art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, nie dopatrzył się usprawiedliwionych podstaw w zarzutach GINB. Sąd podkreślił, że art. 161 KPA reguluje nadzwyczajny tryb ochrony w sytuacjach wyjątkowych, a orzecznictwo NSA dopuszcza możliwość wnioskowania przez podmioty niebędące stronami, jeśli wykażą zagrożenie dla życia lub zdrowia. NSA podzielił stanowisko WSA, uznając, że odmowa wszczęcia postępowania była przedwczesna i naruszała art. 107 § 3 KPA. W konsekwencji, skarga kasacyjna GINB została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 161 KPA w kontekście legitymacji czynnej podmiotów niebędących stronami postępowania oraz stosowania art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego w postępowaniach nadzwyczajnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o uchylenie decyzji administracyjnej w trybie nadzwyczajnym, gdy istnieje zagrożenie dla życia lub zdrowia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 161 KPA, dotyczącym uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej, legitymację do złożenia wniosku ma tylko strona postępowania, w którym decyzja została wydana, czy również każdy podmiot, który dostatecznie uprawdopodobni, że decyzja ta wywołuje zagrożenie dla jego życia lub zdrowia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Każdy podmiot, który dostatecznie uprawdopodobni, że decyzja wywołuje zagrożenie dla jego życia lub zdrowia, ma legitymację do żądania uchylenia decyzji administracyjnej w trybie art. 161 KPA.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że art. 161 KPA reguluje nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji ostatecznej w celu ochrony wartości szczególnie cennych w sytuacjach wyjątkowych. Zagrożenie musi być realne i obiektywnie udowodnione. Orzecznictwo NSA dopuszcza możliwość wnioskowania przez podmioty niebędące stronami, jeśli wykażą zagrożenie dla życia lub zdrowia, co nie jest sprzeczne z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego.
Czy odmowa wszczęcia postępowania w trybie art. 161 KPA, oparta na braku przymiotu strony skarżących, jest wystarczająca, czy też organ powinien zbadać istotne okoliczności sprawy, w tym potencjalne zagrożenie dla życia lub zdrowia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odmowa wszczęcia postępowania w trybie art. 161 KPA nastąpiła przedwcześnie, bez zbadania istotnych okoliczności, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 KPA.
Uzasadnienie
Sąd I instancji uznał, że odmowa wszczęcia postępowania była przedwczesna, ponieważ organ nie zbadał istotnych okoliczności sprawy, w tym potencjalnego zagrożenia dla życia lub zdrowia skarżących. NSA podzielił to stanowisko, wskazując na naruszenie art. 107 § 3 KPA.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 161 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. art. 59 § 7
Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podmiotem legitymowanym do żądania uchylenia decyzji administracyjnej w trybie art. 161 KPA jest każdy, kto dostatecznie uprawdopodobni, że decyzja ta wywołuje zagrożenie dla jego życia lub zdrowia. • Odmowa wszczęcia postępowania w trybie art. 161 KPA nastąpiła przedwcześnie, bez zbadania istotnych okoliczności, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 KPA.
Odrzucone argumenty
Brak przymiotu strony skarżących jest wystarczającą podstawą do odmowy wszczęcia postępowania w trybie art. 161 KPA. • Przepis art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego ma zastosowanie również w postępowaniu nadzwyczajnym regulowanym art. 161 KPA, ograniczając krąg stron do inwestora.
Godne uwagi sformułowania
podmiotem legitymowanym do żądania uchylenia decyzji administracyjnej w trybie uregulowanym art. 161 k.p.a. jest nie tylko strona postępowania, w którym decyzja ta została wydana, ale każdy kto dostatecznie uprawdopodobni, iż decyzja ta wywołuje zagrożenie dla jego życia lub zdrowia • przepis art. 161 § 1 k.p.a. reguluje nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji ostatecznej i przewidziana w nim możliwość uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej odnosi się wyłącznie do ochrony w sytuacjach wyjątkowych wartości szczególnie cennych • Odmowa wszczęcia postępowania w trybie wskazanym w art. 161 k.p.a. nastąpiła przedwcześnie, bez zbadania istotnych w tym postępowaniu okoliczności, co świadczy o naruszeniu przez organ art. 107 § 3 k.p.a.
Skład orzekający
Małgorzata Miron
przewodniczący
Jerzy Stankowski
członek
Andrzej Wawrzyniak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 161 KPA w kontekście legitymacji czynnej podmiotów niebędących stronami postępowania oraz stosowania art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego w postępowaniach nadzwyczajnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o uchylenie decyzji administracyjnej w trybie nadzwyczajnym, gdy istnieje zagrożenie dla życia lub zdrowia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie administracyjnym, które ma bezpośrednie przełożenie na możliwość ochrony praw obywateli w sytuacjach zagrożenia ich życia lub zdrowia.
“Każdy może wnioskować o uchylenie decyzji zagrażającej życiu? NSA wyjaśnia kluczowy przepis KPA.”
Sektor
budowlane
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.