II OSK 736/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który stwierdził bezczynność Wojewody w udostępnieniu akt sprawy cudzoziemce T.B. oraz zobowiązał go do ich udostępnienia. T.B. wniosła o udostępnienie akt sprawy dotyczących zezwolenia na pobyt czasowy. Wojewoda argumentował, że nie mógł udostępnić akt, ponieważ znajdowały się one w NSA w związku z inną skargą na bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. WSA uznał jednak, że Wojewoda pozostawał w bezczynności, ponieważ przez ponad dwa miesiące od wpływu wniosku nie podjął żadnych działań w celu udostępnienia akt ani nie poinformował o przyczynach opóźnienia. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził prawidłowość oceny WSA. Sąd podkreślił, że obowiązek udostępnienia akt wynika z art. 73 § 1 k.p.a. i nawet czasowy brak akt w posiadaniu organu nie zwalnia go z obowiązku działania. NSA uznał, że Wojewoda nie wykazał, iż akta znajdowały się poza jego dyspozycją przez cały okres od wpływu wniosku do dnia wyrokowania. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w udostępnieniu akt sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że bezczynność organu w udostępnianiu akt sprawy jest podstawą do skargi, nawet jeśli akta czasowo nie znajdują się w posiadaniu organu. Podkreślenie obowiązku działania organu i informowania strony.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku akt w posiadaniu organu w momencie wniosku, ale z możliwością ich odzyskania.
Zagadnienia prawne (4)
Czy organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia akt sprawy, jeśli akta te nie znajdują się w jego posiadaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ pozostaje w bezczynności, jeśli nie podejmuje działań w celu uzyskania akt lub poinformowania strony o braku możliwości ich udostępnienia, nawet jeśli akta czasowo nie znajdują się w jego posiadaniu.
Uzasadnienie
Obowiązek udostępnienia akt wynika z k.p.a. Brak akt w posiadaniu organu nie zwalnia go z obowiązku działania i informowania strony. Ogólna zasada szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) znajduje zastosowanie, gdy nie ma odrębnych terminów.
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia akt sprawy jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarga na bezczynność organu w nierozpatrzeniu wniosku o udostępnienie akt sprawy jest dopuszczalna, gdyż takie działanie ma charakter materialno-techniczny.
Uzasadnienie
Działanie organu w przedmiocie udostępnienia akt sprawy jest czynnością materialno-techniczną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., co uzasadnia możliwość wniesienia skargi na bezczynność.
Czy organ administracji publicznej może odmówić udostępnienia akt sprawy w drodze postanowienia?
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 74 § 2 k.p.a.).
Uzasadnienie
Jeśli organ uważa, że istnieją przesłanki do odmowy udostępnienia akt, powinien wydać stosowne postanowienie zgodnie z art. 74 § 2 k.p.a. Brak takiego postanowienia, mimo braku możliwości udostępnienia akt, może świadczyć o bezczynności.
Czy skarżący wyczerpał środki zaskarżenia przed wniesieniem skargi na bezczynność?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarżący wyczerpał środki zaskarżenia, ponieważ złożył ponaglenie, a następnie skargę na bezczynność.
Uzasadnienie
Złożenie ponaglenia do organu drugiej instancji, które obejmowało zarówno bezczynność w wydaniu karty pobytu, jak i udostępnieniu akt, a następnie skargi na bezczynność, spełnia wymóg wyczerpania środków zaskarżenia.
Przepisy (21)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § par. 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 73 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 3 § par. 2 pkt 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 51 § par. 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 58 § par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 149 § par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 35
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 37 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 35 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 74 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 52 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 37 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 12
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ogólna zasada szybkości postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ pozostawał w bezczynności, ponieważ nie podjął działań w celu uzyskania akt ani nie poinformował strony o braku możliwości ich udostępnienia, mimo że akta czasowo nie znajdowały się w jego posiadaniu. • Skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia akt sprawy jest dopuszczalna, gdyż takie działanie ma charakter materialno-techniczny. • Skarżący wyczerpał środki zaskarżenia przed wniesieniem skargi na bezczynność.
Odrzucone argumenty
Wojewoda nie był zobowiązany do załatwienia wniosku o udostępnienie akt sprawy, ponieważ w czasie jego złożenia nie prowadził żadnego postępowania i nie posiadał akt. • W sprawie nie mają zastosowania terminy wskazane w art. 35 k.p.a. • Organ nie pozostawał w bezczynności, nie wydając postanowienia o odmowie dostępu do akt sprawy w trybie art. 74 § 2 k.p.a., gdyż nie zachodziły przesłanki do takiej odmowy. • Skarga na bezczynność została złożona przed wyczerpaniem środków zaskarżenia.
Godne uwagi sformułowania
Obowiązek udostępnienia stronie postępowania akt sprawy wynika wprost z przepisów k.p.a., zgodnie bowiem z art. 73 § 1 tejże ustawy strona ma prawo wglądu do akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. • Nieprawidłowo zatem skarżący kasacyjnie organ administracji w skardze kasacyjnej podniósł, iż jako prowadzący postępowanie w sprawie z wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy nie był zobowiązany do załatwienia wniosku o udostępnienie akt sprawy i że nie pozostawał on w bezczynności nie udostępniając przedmiotowych akt, argumentując to faktem, iż w czasie złożenia wniosku o ich udostępnienie nie prowadził żadnego postępowania w sprawie skarżącego i nie posiadał akt. • Prawdą jest, iż w momencie złożenia wniosku akta znajdowały się w siedzibie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, (...) jednakże Wojewoda nie nadał wnioskowi dalszego biegu, ani nie poinformował skarżącej, iż akt tych nie posiada, ani kiedy będzie w ich posiadaniu. Zatem ocena Sądu I instancji co do pozostawania przez organ w bezczynności jest prawidłowa. • Sprawa udostępnienia akt postępowania nie jest samodzielną sprawą administracyjną, a kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje odrębnych terminów dla załatwienia wniosku strony o udostępnienie akt. Nie oznacza to jednak, że organu tego nie wiążą jakiekolwiek terminy i może on działać w sposób zupełnie dowolny. […]
Skład orzekający
Małgorzata Miron
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Jurkiewicz
sędzia
Grzegorz Antas
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że bezczynność organu w udostępnianiu akt sprawy jest podstawą do skargi, nawet jeśli akta czasowo nie znajdują się w posiadaniu organu. Podkreślenie obowiązku działania organu i informowania strony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku akt w posiadaniu organu w momencie wniosku, ale z możliwością ich odzyskania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak prawo do informacji i dostęp do akt są egzekwowane w praktyce, nawet w skomplikowanych sytuacjach proceduralnych związanych z pobytem cudzoziemców.
“Czy brak akt w urzędzie zwalnia go z obowiązku ich udostępnienia? NSA odpowiada: niekoniecznie!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.