Orzeczenie · 2026-01-14

II OSK 387/25Uchylenie wyroku i oddalenie skargi w sprawie cudzoziemców

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-01-14
NSAAdministracyjneWysokansa
cudzoziemcyzezwolenie na pobytpobyt czasowyzmiana zezwoleniadziałalność gospodarczak.p.a.ustawa o cudzoziemcachpostępowanie administracyjneNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA uchylił postanowienie Szefa Urzędu o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zmiany zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, uznając, że wniosek cudzoziemki, motywowany zmianą podmiotu powierzającego pracę, powinien być rozpatrzony w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał ją za zasadną. Sąd podkreślił, że zmiana zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej nie może nastąpić na podstawie art. 120 ustawy o cudzoziemcach (u.o.c.), gdyż przepis ten dotyczy zmiany zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w przypadku zmiany podmiotu zatrudniającego lub warunków pracy. NSA wskazał, że cudzoziemka legitymowała się zezwoleniem wydanym na podstawie art. 142 ust. 3 u.o.c., a zmiana tego rodzaju zezwolenia nie podlegała szczególnym trybom przewidzianym w ustawie. Kluczowym argumentem NSA było to, że tryb zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej na podstawie art. 155 k.p.a. nie może być zastosowany, gdy nastąpiła zmiana stanu faktycznego, a strona konsekwentnie powoływała się na przepisy ustawy o cudzoziemcach, a nie na przesłanki z art. 155 k.p.a. (interes społeczny lub słuszny interes strony). Zmiana podmiotu powierzającego pracę stanowiła istotną zmianę stanu faktycznego, co wykluczało zastosowanie art. 155 k.p.a. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę cudzoziemki, uznając, że organy administracji zasadnie odmówiły wszczęcia postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja dopuszczalności stosowania art. 155 k.p.a. w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców, zwłaszcza w kontekście zmiany okoliczności faktycznych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej, gdzie nastąpiła zmiana podmiotu powierzającego pracę.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wniosek o zmianę zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej, motywowany zmianą podmiotu powierzającego pracę, może być rozpatrzony w trybie art. 155 k.p.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zastosowanie art. 155 k.p.a. nie jest dopuszczalne w świetle treści żądania strony i podanych przez nią okoliczności, zwłaszcza gdy nastąpiła zmiana stanu faktycznego.

Uzasadnienie

Tryb art. 155 k.p.a. służy weryfikacji decyzji ostatecznej w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego. Zmiana podmiotu powierzającego pracę stanowi zmianę stanu faktycznego, co wyklucza zastosowanie tego trybu. Strona konsekwentnie powoływała się na przepisy ustawy o cudzoziemcach, a nie na przesłanki z art. 155 k.p.a.

Czy zezwolenie na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej na podstawie art. 142 ust. 3 u.o.c. może być zmienione na podstawie art. 120 u.o.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 120 u.o.c. reguluje zmianę zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, a nie zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej.

Uzasadnienie

Przepis art. 120 u.o.c. enumeruje przesłanki zmiany zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, które dotyczą wyłącznie zmiany podmiotu zatrudniającego lub warunków pracy. Nie obejmuje on zezwoleń wydanych na podstawie art. 142 ust. 3 u.o.c. w celu prowadzenia działalności gospodarczej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA i oddalono skargę cudzoziemki. Stwierdzono, że organy administracji zasadnie odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie zmiany zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania działalności gospodarczej.

Przepisy (17)

Główne

u.o.c. art. 142 § 3

Ustawa o cudzoziemcach

k.p.a. art. 61a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 155

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja ostateczna może być zmieniona za zgodą strony, jeśli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony i nie ma przeciwwskazań w przepisach szczególnych. Nie może być stosowany przy zmianie stanu faktycznego.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.o.c. art. 120 § 1

Ustawa o cudzoziemcach

Reguluje dopuszczalność zmiany ostatecznego zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy, w tym zmianę podmiotu zatrudniającego lub warunków pracy.

u.o.c. art. 120a § 1

Ustawa o cudzoziemcach

u.o.c. art. 135

Ustawa o cudzoziemcach

u.o.c. art. 127

Ustawa o cudzoziemcach

Ustawa o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw

k.p.a. art. 154 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 183 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana podmiotu powierzającego pracę stanowi zmianę stanu faktycznego, co wyklucza zastosowanie art. 155 k.p.a. • Strona konsekwentnie powoływała się na przepisy ustawy o cudzoziemcach, a nie na przesłanki z art. 155 k.p.a. • Art. 120 u.o.c. nie ma zastosowania do zmiany zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej.

Odrzucone argumenty

Wniosek o zmianę zezwolenia powinien być rozpatrzony w trybie art. 155 k.p.a. (argument WSA).

Godne uwagi sformułowania

zmiana stanu faktycznego • nie jest dopuszczalne stosowanie wykładni rozszerzającej • nie było dopuszczalne – wbrew stanowisku sądu wojewódzkiego - zastosowanie przez organ art. 155 k.p.a. i wyjście poza żądanie strony • istotą postępowania w trybie art. 155 k.p.a. jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej.

Skład orzekający

Anna Szymańska

sprawozdawca

Leszek Kiermaszek

przewodniczący

Tomasz Bąkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności stosowania art. 155 k.p.a. w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców, zwłaszcza w kontekście zmiany okoliczności faktycznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej, gdzie nastąpiła zmiana podmiotu powierzającego pracę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie imigracyjnym – możliwości zmiany zezwolenia na pobyt w sytuacji zmiany okoliczności faktycznych i stosowania przepisów ogólnych k.p.a. w miejsce przepisów szczególnych.

“Zmiana pracy cudzoziemca? Niekoniecznie oznacza to zmianę zezwolenia na pobyt w trybie art. 155 k.p.a.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst