Orzeczenie · 2021-04-13

II OSK 3200/20Legalność pobytu cudzoziemca decyzja o powrocie

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2021-04-13
NSAAdministracyjneWysokansa
cudzoziemcypobytzezwolenie na pobytdecyzja o powrocieustawa o cudzoziemcachlegalność pobytupostępowanie administracyjneNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. B. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o zobowiązaniu do powrotu. Cudzoziemiec wjechał do Polski na podstawie wizy studenckiej, która wygasła 20 lipca 2017 r. Wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy złożony w kwietniu 2017 r. został pozostawiony bez rozpoznania z powodu braków formalnych. Następnie cudzoziemiec uzyskał zezwolenie na pobyt czasowy decyzją z marca 2019 r. NSA uznał, że kluczowe jest ustalenie legalności pobytu na dzień wydania decyzji ostatecznej. Skoro w tym dniu cudzoziemiec posiadał ważne zezwolenie na pobyt, jego pobyt był legalny, co uniemożliwiało wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, nawet jeśli w przeszłości jego pobyt mógł być uznany za nielegalny. Sąd podkreślił również znaczenie art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym pobyt uważa się za legalny od dnia złożenia wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy do dnia jego ostateczności, jeśli wniosek nie zawiera braków lub zostały one uzupełnione. W tym przypadku, mimo początkowych problemów z wnioskiem, późniejsze orzeczenie WSA stwierdzające bezczynność Wojewody Mazowieckiego potwierdziło legalność pobytu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących legalności pobytu cudzoziemców w Polsce, zwłaszcza w kontekście upływu terminu wizy i złożenia wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej cudzoziemca, który uzyskał zezwolenie na pobyt po upływie terminu wizy, ale przed wydaniem ostatecznej decyzji o powrocie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy można wydać decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, jeśli cudzoziemiec w dniu wydania decyzji ostatecznej posiadał zezwolenie na pobyt, mimo że w dniu wszczęcia postępowania jego pobyt mógł zostać uznany za nielegalny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie można wydać takiej decyzji, jeśli cudzoziemiec w dniu wydania decyzji ostatecznej posiadał zezwolenie na pobyt.

Uzasadnienie

Legalność pobytu należy oceniać na dzień wydania decyzji ostatecznej. Posiadanie ważnego zezwolenia na pobyt czasowy oznacza, że pobyt jest legalny, co wyklucza podstawę do zobowiązania do powrotu z powodu nielegalnego pobytu.

Jak interpretować art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach w kontekście legalności pobytu, gdy wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy został pozostawiony bez rozpoznania z powodu braków formalnych, ale późniejsze orzeczenie sądu stwierdziło bezczynność organu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Stwierdzenie bezczynności organu w zakresie rozpatrzenia wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy skutkuje przyjęciem, że pobyt cudzoziemca był legalny od dnia uzupełnienia braków formalnych wniosku.

Uzasadnienie

Orzeczenie sądu stwierdzające bezczynność organu ma moc wsteczną i potwierdza, że strona od dnia złożenia wniosku lub uzupełnienia braków korzystała z uprawnień wynikających ze stanu zawisłości sprawy. W tym przypadku, mimo początkowych problemów, bezczynność organu potwierdziła legalność pobytu.

Czy art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach pozwala na zobowiązanie do powrotu cudzoziemca, który w przeszłości przebywał nielegalnie, ale w momencie wydania decyzji ostatecznej jego pobyt jest legalny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przepis ten odnosi się do aktualnego stanu pobytu lub pobytu w przeszłości, który zakończył się wyjazdem. Nie można go stosować, jeśli w momencie wydania decyzji ostatecznej pobyt jest legalny.

Uzasadnienie

Analiza przepisów dyrektywy powrotowej i zaleceń Komisji UE wskazuje, że decyzja o powrocie jest wydawana wobec cudzoziemca nielegalnie przebywającego na terytorium państwa. Choć czas przeszły w przepisie może sugerować inne interpretacje, dominujący pogląd i cel dyrektywy wskazują na konieczność oceny aktualnego stanu legalności pobytu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA, zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej.

Przepisy (29)

Główne

u.c. art. 302 § 1

Ustawa o cudzoziemcach

Decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się, gdy przebywa lub przebywał na terytorium Polski bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane. Kluczowa jest ocena legalności pobytu na dzień wydania decyzji ostatecznej.

u.c. art. 108 § 1

Ustawa o cudzoziemcach

Jeżeli termin na złożenie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy został zachowany i wniosek nie zawiera braków lub braki zostały uzupełnione, pobyt cudzoziemca uważa się za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie zezwolenia stanie się ostateczna.

u.c. art. 302 § 1

Ustawa o cudzoziemcach

pkt 9 - zagrożenie porządku publicznego jako podstawa do wydania decyzji o powrocie.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Pomocnicze

u.c. art. 303 § 1

Ustawa o cudzoziemcach

u.c. art. 348

Ustawa o cudzoziemcach

u.c. art. 349

Ustawa o cudzoziemcach

u.c. art. 144

Ustawa o cudzoziemcach

u.c. art. 307 § 1

Ustawa o cudzoziemcach

Z dniem wejścia do obrotu prawnego późniejszej decyzji ostatecznej o zobowiązaniu skarżącego do powrotu, zezwolenie na pobyt czasowy wygasło.

u.c. art. 101

Ustawa o cudzoziemcach

Cofnięcie zezwolenia na pobyt.

p.p.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

lit. c - uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku.

p.p.s.a. art. 182 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

p.p.s.a. art. 182 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

lit. a - uchylenie decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 203 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

lit. 3 - orzeczenie deklaratoryjne stwierdzające bezczynność organu.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Działanie organów na podstawie przepisów prawa i dla dobra postępowania.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwowych.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek informowania stron.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Legalność pobytu cudzoziemca w dniu wydania decyzji ostatecznej. • Zastosowanie art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach w związku z bezczynnością organu. • Niewłaściwa wykładnia art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach przez sąd niższej instancji.

Godne uwagi sformułowania

Nie można wydać decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, jeżeli cudzoziemiec przebywający na terenie Polski w dniu wydania decyzji ostatecznej posiadał zezwolenie na pobyt, nawet jeżeli w dniu wszczęcia postępowania w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu jego pobyt mógł zostać uznany za nielegalny. • Decyzja ostateczna o zezwoleniu na pobyt czasowy cudzoziemca w Polsce stanowi wyraz uznania przez organy państwowe, że cudzoziemiec spełnia przesłanki do legalnego pobytu w Polsce. • Stwierdzenie bezczynności organu powoduje taki skutek, że strona od dnia złożenia podania niezawierającego braków formalnych lub od dnia uzupełnienia tych braków formalnych, korzysta z przysługujących jej uprawnień wynikających ze stanu zawisłości sprawy przed organem administracji.

Skład orzekający

Jacek Chlebny

przewodniczący-sprawozdawca

Zofia Flasińska

członek

Mirosław Gdesz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących legalności pobytu cudzoziemców w Polsce, zwłaszcza w kontekście upływu terminu wizy i złożenia wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej cudzoziemca, który uzyskał zezwolenie na pobyt po upływie terminu wizy, ale przed wydaniem ostatecznej decyzji o powrocie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne ustalenie stanu prawnego pobytu cudzoziemca i jak skomplikowane mogą być procedury administracyjne. Pokazuje też, że nawet po upływie terminu wizy, pobyt może zostać uznany za legalny.

Legalny pobyt mimo wygasłej wizy? NSA wyjaśnia, kiedy cudzoziemiec nie musi wracać do kraju.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst