Orzeczenie · 2017-07-05

II OSK 3046/15Odmowa uzgodnienia budowy ocieplenia budynku zabytkowego

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2017-07-05
NSAAdministracyjneŚredniansa
ochrona zabytkówgminna ewidencja zabytkówpozwolenie na budowęuzgodnieniePrawo budowlaneKPAwartości zabytkowedocieplenie budynkuNSA

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił postanowienie Ministra odmawiające uzgodnienia pozwolenia na budowę ocieplenia ścian budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. T[...] w W. Budynek ten był wpisany do gminnej ewidencji zabytków. Minister odmówił uzgodnienia, powołując się na art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego i wskazując, że planowane ocieplenie styropianem o grubości 14 cm spowoduje zmianę wyrazu i charakteru budynku, naruszając jego autentyczność i proporcje. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Ministra, zarzucając mu naruszenie przepisów KPA, w szczególności art. 107 § 3 KPA, poprzez lakoniczne uzasadnienie, brak odniesienia się do zarzutów skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej (m.in. odtworzenie gzymsów i glifów, ocieplenie sąsiednich budynków) oraz nieprawidłową analizę materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Ministra. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie są zasadne, a uzasadnienie WSA było wystarczające do kontroli instancyjnej. Podkreślono, że organ odwoławczy nie odniósł się do kluczowych zarzutów zażalenia, co stanowiło naruszenie zasady przekonywania (art. 11 KPA). NSA stwierdził, że choć WSA błędnie uznał, iż budynek nie jest zabytkiem (jest nim, skoro znajduje się w gminnej ewidencji), to okoliczność ta nie miała wpływu na wynik sprawy, gdyż podstawą uchylenia postanowienia były wady proceduralne organu odwoławczego. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących uzgadniania pozwoleń na budowę w kontekście ochrony zabytków (gminna ewidencja zabytków) oraz wymogów proceduralnych dotyczących uzasadniania decyzji administracyjnych.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego przypadku ocieplenia budynku wpisanego do gminnej ewidencji zabytków i koncentruje się na wadach proceduralnych organu, a nie na meritum ochrony zabytków w kontekście termomodernizacji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ odwoławczy prawidłowo uzasadnił postanowienie odmawiające uzgodnienia pozwolenia na budowę, odnosząc się do zarzutów strony i analizując projekt budowlany?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy naruszył art. 107 § 3 KPA poprzez lakoniczne uzasadnienie, brak odniesienia się do zarzutów zażalenia i niepełną analizę materiału dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd I instancji uznał, że uzasadnienie postanowienia Ministra było wadliwe, ponieważ nie odnosiło się do konkretnych rozwiązań projektowych i zarzutów strony, co uniemożliwiało kontrolę instancyjną i naruszało zasadę przekonywania.

Czy budynek wpisany do gminnej ewidencji zabytków, ale nie do rejestru zabytków, jest "zabytkiem" w rozumieniu ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, budynek wpisany do gminnej ewidencji zabytków jest zabytkiem w rozumieniu ustawy, nawet jeśli nie jest wpisany do rejestru.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że definicja zabytku w art. 3 pkt 1 ustawy obejmuje nieruchomości ujęte w gminnej ewidencji, a brak wpisu do rejestru nie wyklucza statusu zabytku. Jednakże, w tej konkretnej sprawie, błędne stwierdzenie WSA w tym zakresie nie wpłynęło na wynik, gdyż podstawą uchylenia postanowienia były wady proceduralne organu.

Czy planowane ocieplenie budynku mieszkalnego styropianem o grubości 14 cm, wpisanego do gminnej ewidencji zabytków, stanowi "jak najmniejszą ingerencję w wystrój" obiektu?

Odpowiedź sądu

Organ odwoławczy nie wykazał w sposób przekonujący, że planowane ocieplenie stanowi nadmierną ingerencję, nie odnosząc się do zarzutów strony dotyczących odtworzenia detali architektonicznych i porównania z sąsiednimi budynkami.

Uzasadnienie

Sąd I instancji wskazał na brak wystarczającego uzasadnienia organu odwoławczego w kwestii oceny ingerencji ocieplenia w wygląd budynku, zwłaszcza w kontekście zarzutów strony o odtworzeniu elementów architektonicznych i ociepleniu sąsiednich budynków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (23)

Główne

Pr. bud. art. 39 § ust. 3

Ustawa - Prawo budowlane

Wymaga uzgodnienia pozwolenia na budowę z wojewódzkim konserwatorem zabytków w stosunku do obiektów ujętych w gminnej ewidencji zabytków.

k.p.a. art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organów wnikliwie i w sposób uwzględniający interes społeczny i słuszny interes obywateli.

k.p.a. art. 8

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny materiału dowodowego według zasad logiki i doświadczenia życiowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

u.o.z. art. 3 § pkt 1

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Definicja zabytku.

u.o.z. art. 4 § pkt 1-6

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Obowiązki związane z ochroną zabytków.

u.o.z. art. 5 § pkt 2-4

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Obowiązki właściciela zabytku.

u.o.z. art. 6 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Cel ochrony zabytków.

u.o.z. art. 7 § pkt 4

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Formy ochrony zabytków (gminna ewidencja zabytków).

u.o.z. art. 19 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Znaczenie gminnej ewidencji zabytków dla działań organów konserwatorskich.

u.o.z. art. 22 § ust. 4

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Prowadzenie gminnej ewidencji zabytków.

u.o.z. art. 22 § ust. 5

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Zawartość gminnej ewidencji zabytków.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA prawidłowo stwierdził naruszenie przez organ odwoławczy przepisów postępowania (art. 107 § 3 KPA) z powodu lakonicznego uzasadnienia i braku odniesienia się do zarzutów strony. • NSA potwierdził, że budynek wpisany do gminnej ewidencji zabytków jest zabytkiem w rozumieniu ustawy.

Odrzucone argumenty

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego argumentował, że WSA wadliwie ocenił materiał dowodowy i naruszył prawo materialne (ustawę o ochronie zabytków). • Minister twierdził, że WSA błędnie uznał, iż budynek nie jest zabytkiem.

Godne uwagi sformułowania

"pomimo pozornego braku ingerencji w dotychczasowy wygląd budynku, działania polegające na nałożeniu warstwy styropianu spowodują zmianę wyrazu i charakteru tego budynku" • "uzasadnienie "zaskarżonej decyzji" nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa i świadczy o tym, że postępowanie wyjaśniające jak i analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie zostały przeprowadzone w sposób kompleksowy i wyczerpujący." • "budynek mieszkalny objęty projektowanym ociepleniem nie jest zabytkiem lecz jest wpisany do gminnej ewidencji zabytków" • "wadliwie Sąd I instancji przyjął, że budynek przy ul. [...] nie jest zabytkiem, jednak okoliczność ta pozostaje bez wpływu na wynik sprawy."

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący

Małgorzata Masternak-Kubiak

sędzia

Renata Detka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uzgadniania pozwoleń na budowę w kontekście ochrony zabytków (gminna ewidencja zabytków) oraz wymogów proceduralnych dotyczących uzasadniania decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego przypadku ocieplenia budynku wpisanego do gminnej ewidencji zabytków i koncentruje się na wadach proceduralnych organu, a nie na meritum ochrony zabytków w kontekście termomodernizacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między potrzebą termomodernizacji a ochroną dziedzictwa architektonicznego, a także podkreśla znaczenie prawidłowego uzasadniania decyzji administracyjnych. Jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa budowlanego i ochrony zabytków.

“Ocieplenie zabytku? Sąd wyjaśnia, jak urzędnicy muszą uzasadniać swoje decyzje.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst