II OSK 3046/15Odmowa uzgodnienia budowy ocieplenia budynku zabytkowego
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił postanowienie Ministra odmawiające uzgodnienia pozwolenia na budowę ocieplenia ścian budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. T[...] w W. Budynek ten był wpisany do gminnej ewidencji zabytków. Minister odmówił uzgodnienia, powołując się na art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego i wskazując, że planowane ocieplenie styropianem o grubości 14 cm spowoduje zmianę wyrazu i charakteru budynku, naruszając jego autentyczność i proporcje. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Ministra, zarzucając mu naruszenie przepisów KPA, w szczególności art. 107 § 3 KPA, poprzez lakoniczne uzasadnienie, brak odniesienia się do zarzutów skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej (m.in. odtworzenie gzymsów i glifów, ocieplenie sąsiednich budynków) oraz nieprawidłową analizę materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Ministra. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie są zasadne, a uzasadnienie WSA było wystarczające do kontroli instancyjnej. Podkreślono, że organ odwoławczy nie odniósł się do kluczowych zarzutów zażalenia, co stanowiło naruszenie zasady przekonywania (art. 11 KPA). NSA stwierdził, że choć WSA błędnie uznał, iż budynek nie jest zabytkiem (jest nim, skoro znajduje się w gminnej ewidencji), to okoliczność ta nie miała wpływu na wynik sprawy, gdyż podstawą uchylenia postanowienia były wady proceduralne organu odwoławczego. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących uzgadniania pozwoleń na budowę w kontekście ochrony zabytków (gminna ewidencja zabytków) oraz wymogów proceduralnych dotyczących uzasadniania decyzji administracyjnych.
Sprawa dotyczy specyficznego przypadku ocieplenia budynku wpisanego do gminnej ewidencji zabytków i koncentruje się na wadach proceduralnych organu, a nie na meritum ochrony zabytków w kontekście termomodernizacji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy prawidłowo uzasadnił postanowienie odmawiające uzgodnienia pozwolenia na budowę, odnosząc się do zarzutów strony i analizując projekt budowlany?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy naruszył art. 107 § 3 KPA poprzez lakoniczne uzasadnienie, brak odniesienia się do zarzutów zażalenia i niepełną analizę materiału dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd I instancji uznał, że uzasadnienie postanowienia Ministra było wadliwe, ponieważ nie odnosiło się do konkretnych rozwiązań projektowych i zarzutów strony, co uniemożliwiało kontrolę instancyjną i naruszało zasadę przekonywania.
Czy budynek wpisany do gminnej ewidencji zabytków, ale nie do rejestru zabytków, jest "zabytkiem" w rozumieniu ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, budynek wpisany do gminnej ewidencji zabytków jest zabytkiem w rozumieniu ustawy, nawet jeśli nie jest wpisany do rejestru.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że definicja zabytku w art. 3 pkt 1 ustawy obejmuje nieruchomości ujęte w gminnej ewidencji, a brak wpisu do rejestru nie wyklucza statusu zabytku. Jednakże, w tej konkretnej sprawie, błędne stwierdzenie WSA w tym zakresie nie wpłynęło na wynik, gdyż podstawą uchylenia postanowienia były wady proceduralne organu.
Czy planowane ocieplenie budynku mieszkalnego styropianem o grubości 14 cm, wpisanego do gminnej ewidencji zabytków, stanowi "jak najmniejszą ingerencję w wystrój" obiektu?
Odpowiedź sądu
Organ odwoławczy nie wykazał w sposób przekonujący, że planowane ocieplenie stanowi nadmierną ingerencję, nie odnosząc się do zarzutów strony dotyczących odtworzenia detali architektonicznych i porównania z sąsiednimi budynkami.
Uzasadnienie
Sąd I instancji wskazał na brak wystarczającego uzasadnienia organu odwoławczego w kwestii oceny ingerencji ocieplenia w wygląd budynku, zwłaszcza w kontekście zarzutów strony o odtworzeniu elementów architektonicznych i ociepleniu sąsiednich budynków.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (23)
Główne
Pr. bud. art. 39 § ust. 3
Ustawa - Prawo budowlane
Wymaga uzgodnienia pozwolenia na budowę z wojewódzkim konserwatorem zabytków w stosunku do obiektów ujętych w gminnej ewidencji zabytków.
k.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organów wnikliwie i w sposób uwzględniający interes społeczny i słuszny interes obywateli.
k.p.a. art. 8
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli do organów państwa.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego według zasad logiki i doświadczenia życiowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
u.o.z. art. 3 § pkt 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Definicja zabytku.
u.o.z. art. 4 § pkt 1-6
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Obowiązki związane z ochroną zabytków.
u.o.z. art. 5 § pkt 2-4
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Obowiązki właściciela zabytku.
u.o.z. art. 6 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Cel ochrony zabytków.
u.o.z. art. 7 § pkt 4
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Formy ochrony zabytków (gminna ewidencja zabytków).
u.o.z. art. 19 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Znaczenie gminnej ewidencji zabytków dla działań organów konserwatorskich.
u.o.z. art. 22 § ust. 4
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Prowadzenie gminnej ewidencji zabytków.
u.o.z. art. 22 § ust. 5
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Zawartość gminnej ewidencji zabytków.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia z powodu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA prawidłowo stwierdził naruszenie przez organ odwoławczy przepisów postępowania (art. 107 § 3 KPA) z powodu lakonicznego uzasadnienia i braku odniesienia się do zarzutów strony. • NSA potwierdził, że budynek wpisany do gminnej ewidencji zabytków jest zabytkiem w rozumieniu ustawy.
Odrzucone argumenty
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego argumentował, że WSA wadliwie ocenił materiał dowodowy i naruszył prawo materialne (ustawę o ochronie zabytków). • Minister twierdził, że WSA błędnie uznał, iż budynek nie jest zabytkiem.
Godne uwagi sformułowania
"pomimo pozornego braku ingerencji w dotychczasowy wygląd budynku, działania polegające na nałożeniu warstwy styropianu spowodują zmianę wyrazu i charakteru tego budynku" • "uzasadnienie "zaskarżonej decyzji" nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa i świadczy o tym, że postępowanie wyjaśniające jak i analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie zostały przeprowadzone w sposób kompleksowy i wyczerpujący." • "budynek mieszkalny objęty projektowanym ociepleniem nie jest zabytkiem lecz jest wpisany do gminnej ewidencji zabytków" • "wadliwie Sąd I instancji przyjął, że budynek przy ul. [...] nie jest zabytkiem, jednak okoliczność ta pozostaje bez wpływu na wynik sprawy."
Skład orzekający
Andrzej Wawrzyniak
przewodniczący
Małgorzata Masternak-Kubiak
sędzia
Renata Detka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uzgadniania pozwoleń na budowę w kontekście ochrony zabytków (gminna ewidencja zabytków) oraz wymogów proceduralnych dotyczących uzasadniania decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego przypadku ocieplenia budynku wpisanego do gminnej ewidencji zabytków i koncentruje się na wadach proceduralnych organu, a nie na meritum ochrony zabytków w kontekście termomodernizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt między potrzebą termomodernizacji a ochroną dziedzictwa architektonicznego, a także podkreśla znaczenie prawidłowego uzasadniania decyzji administracyjnych. Jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa budowlanego i ochrony zabytków.
“Ocieplenie zabytku? Sąd wyjaśnia, jak urzędnicy muszą uzasadniać swoje decyzje.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.