II OSK 2701/25Odrzucenie skargi o wznowienie postępowania termin prawomocność
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej adwokata M.M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które ponownie odrzuciło jego skargę o wznowienie postępowania. Skarga o wznowienie dotyczyła postanowienia starszego referendarza sądowego WSA z 2018 r. o przyznaniu adwokatowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu. Podstawą skargi o wznowienie był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2024 r., który stwierdził niezgodność przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 2016 r. w zakresie stawek wynagrodzenia adwokatów z urzędu z Konstytucją. WSA odrzucił skargę o wznowienie, powołując się na upływ pięcioletniego terminu określonego w art. 278 p.p.s.a., który rozpoczął bieg od uprawomocnienia się postanowienia z 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny, po wcześniejszym uchyleniu postanowienia WSA w innej kwestii proceduralnej i wydaniu uchwały rozstrzygającej zagadnienie prawne dotyczące dopuszczalności wznowienia postępowania w oparciu o orzeczenie TK, ponownie rozpoznał sprawę. NSA uznał, że WSA prawidłowo odrzucił skargę o wznowienie, ponieważ pięcioletni termin z art. 278 p.p.s.a. ma zastosowanie również w przypadku, gdy podstawą wznowienia jest orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu z Konstytucją (art. 190 ust. 4 Konstytucji RP). Sąd podkreślił, że choć art. 190 ust. 4 Konstytucji RP ustanawia prawo do wznowienia postępowania, to odbywa się ono 'na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania', co oznacza konieczność stosowania przepisów proceduralnych, w tym terminów. NSA odrzucił argumentację skarżącego, że art. 278 p.p.s.a. nie powinien mieć zastosowania w tej sytuacji, wskazując na potrzebę ochrony prawomocności orzeczeń i stabilności stosunków prawnych. Sąd stwierdził, że ewentualna zmiana pięcioletniego terminu wymagałaby nowelizacji ustawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zastosowania terminów procesowych (w tym terminu do wznowienia postępowania) w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów z Konstytucją.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której podstawą wznowienia jest orzeczenie TK dotyczące kosztów pomocy prawnej z urzędu, ale zasada ma szersze zastosowanie do innych postanowień niekończących postępowania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pięcioletni termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania (art. 278 p.p.s.a.) ma zastosowanie, gdy podstawą wznowienia jest orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego wydano prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pięcioletni termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania (art. 278 p.p.s.a.) ma zastosowanie również w przypadku, gdy podstawą wznowienia jest orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego wydano prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, choć ustanawia prawo do wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia TK o niekonstytucyjności, stanowi, że odbywa się ono 'na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania'. Oznacza to konieczność stosowania przepisów proceduralnych, w tym terminów, takich jak pięcioletni termin z art. 278 p.p.s.a., który służy ochronie prawomocności orzeczeń.
Czy art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, pozwala na wzruszenie prawomocnego postanowienia sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów pomocy prawnej z urzędu, pomimo upływu pięcioletniego terminu do wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, art. 190 ust. 4 Konstytucji RP stanowi podstawę do wzruszenia prawomocnego postanowienia, jednakże wznowienie musi nastąpić na zasadach i w trybie określonych w przepisach, w tym z zachowaniem terminów, takich jak pięcioletni termin z art. 278 p.p.s.a.
Uzasadnienie
Konstytucyjne prawo do wznowienia postępowania na podstawie orzeczenia TK nie wyłącza stosowania ustawowych terminów prekluzyjnych, które służą ochronie stabilności prawnej i prawomocności orzeczeń.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 272 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 278
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 8 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 87 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 58 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 276
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 90 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 181 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 278 p.p.s.a. w zw. z art. 190 ust. 4, art. 8 ust. 2 i art. 87 ust. 1 Konstytucji RP – błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie art. 278 p.p.s.a. poprzez uznanie, że dopuszczalne jest ograniczenie możliwości wznowienia postępowania, gdy podstawa wynika z orzeczenia TK o niezgodności z Konstytucją. • Naruszenie art. 190 p.p.s.a. – zaniechanie zastosowania się do wykładni NSA nakazującej prokonstytucyjną interpretację przepisów o wznowieniu postępowania. • Naruszenie art. 58 § 1 pkt 6, art. 58 § 3 w zw. z art. 276 i art. 278 p.p.s.a. – odrzucenie skargi o wznowienie, gdy jej podstawa wynika ze stwierdzenia przez TK niezgodności z Konstytucją przepisów, na podstawie których wydano postanowienie.
Godne uwagi sformułowania
pięcioletni termin prekluzyjny gwarantuje w sposób realny przewidziane w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP uprawnienie do ponownego rozstrzygnięcia sprawy • ochrona prawomocności orzeczeń sądowych • stan niepewności co do możliwości podważenia prawomocnego orzeczenia mógłby trwać ad infinitum • ochrona ogólnego porządku prawnego i chroni przed wielokrotnym rozstrzyganiem tych samych spraw • ustrojodawca zdecydował, że ponowne rozpoznanie sprawy ma się odbyć 'na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania'
Skład orzekający
Marzenna Linska-Wawrzon
przewodniczący
Tomasz Bąkowski
sprawozdawca
Anna Szymańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zastosowania terminów procesowych (w tym terminu do wznowienia postępowania) w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów z Konstytucją."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której podstawą wznowienia jest orzeczenie TK dotyczące kosztów pomocy prawnej z urzędu, ale zasada ma szersze zastosowanie do innych postanowień niekończących postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kolizji między prawem do wznowienia postępowania w świetle orzeczeń TK a koniecznością ochrony prawomocności orzeczeń i terminów procesowych. Pokazuje praktyczne problemy związane z implementacją orzeczeń TK.
“Czy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego otwiera drzwi do wznowienia każdej sprawy? NSA odpowiada: niekoniecznie!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.