II OSK 2502/21Zobowiązanie do powrotu nielegalna praca członek zarządu 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną N. M., obywatela Ukrainy, od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o zobowiązaniu do powrotu. Podstawą decyzji było stwierdzenie, że N. M. wykonywał pracę jako członek zarządu spółki M. sp. z o.o. bez wymaganego zezwolenia w okresie od 9 sierpnia 2017 r. do 4 stycznia 2018 r. Organ pierwszej instancji, Komendant Placówki Straży Granicznej, orzekł o zobowiązaniu do powrotu i zakazie wjazdu na 1 rok. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał decyzję w mocy, uchylając jedynie część dotyczącą terminu dobrowolnego powrotu. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania (art. 80, 77 § 1 k.p.a.) oraz prawa materialnego (art. 302 ust. 1 pkt 4, art. 318 ust. 1 w zw. z art. 319 pkt 1, art. 315 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, art. 202 § 1 k.s.h.). Głównym argumentem było twierdzenie, że jego mandat członka zarządu wygasł z dniem zatwierdzenia sprawozdania finansowego za pierwszy rok obrotowy (23 maja 2016 r.), co wykluczałoby przesłankę nielegalnego wykonywania pracy. Podnoszono również kwestie naruszenia prawa do życia rodzinnego i prywatnego, wskazując na liczną rodzinę w Polsce oraz obawy związane z powrotem na Ukrainę. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że mandat członka zarządu został przedłużony per facta concludentia, pomimo braku formalnej uchwały o odnowieniu kadencji, co potwierdzały faktyczne działania wspólników i samego skarżącego. W związku z tym, brak wymaganego zezwolenia na pracę był zasadny, a decyzja o zobowiązaniu do powrotu prawidłowa. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia prawa do życia rodzinnego i prywatnego, wskazując, że relacje z dorosłymi członkami rodziny nie podlegają tak ścisłej ochronie jak rodzina nuklearna, a skarżący nie wykazał szczególnej zależności. Sąd zwrócił uwagę na możliwość wszczęcia odrębnego postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej w związku z aktualną sytuacją na Ukrainie, co stanowi odrębną ścieżkę prawną od postępowania w przedmiocie zobowiązania do powrotu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 202 § 1 k.s.h. w kontekście przedłużenia mandatu członka zarządu per facta concludentia, wymogi posiadania zezwolenia na pracę przez członków zarządu spółek, ocena naruszenia prawa do życia rodzinnego i prywatnego w sprawach cudzoziemców.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawem imigracyjnym i spółek handlowych. Interpretacja art. 202 § 1 k.s.h. jest ugruntowana w orzecznictwie, ale wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy mandat członka zarządu spółki kapitałowej wygasa z mocy prawa z dniem zatwierdzenia sprawozdania finansowego za pierwszy rok obrotowy, zgodnie z art. 202 § 1 k.s.h., nawet jeśli wspólnicy i członek zarządu faktycznie kontynuują pełnienie funkcji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, mandat członka zarządu może zostać przedłużony per facta concludentia, jeśli wspólnicy i członek zarządu faktycznie kontynuują pełnienie funkcji, a do rejestru nie wpłynął wniosek o zmianę wpisów, nawet jeśli nie ma formalnej uchwały o odnowieniu kadencji.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wykładni celowościowej art. 202 § 1 k.s.h. oraz orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów administracyjnych, które dopuszczają przedłużenie mandatu per facta concludentia w sytuacji faktycznego kontynuowania funkcji, działania w imieniu spółki i braku rezygnacji lub wniosku o zmianę wpisów w KRS.
Czy wykonywanie funkcji członka zarządu spółki kapitałowej przez cudzoziemca, który przebywa na terytorium RP przez okres przekraczający łącznie 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy, wymaga posiadania zezwolenia na pracę, niezależnie od pobierania wynagrodzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, posiadanie zezwolenia na pracę jest wymagane, jeśli cudzoziemiec pełni funkcję w zarządzie osoby prawnej i przebywa na terytorium RP przez okres przekraczający łącznie 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy, niezależnie od tego, czy pobiera z tego tytułu wynagrodzenie.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, pełnienie funkcji w zarządzie osoby prawnej przez cudzoziemca przez okres przekraczający 6 miesięcy w ciągu roku jest traktowane jako wykonywanie pracy wymagające zezwolenia, bez względu na otrzymywane dochody.
Czy zobowiązanie cudzoziemca do powrotu narusza jego prawo do życia rodzinnego i prywatnego, biorąc pod uwagę jego więzi rodzinne w Polsce i sytuację w kraju pochodzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w niniejszej sprawie zobowiązanie do powrotu nie narusza prawa do życia rodzinnego i prywatnego, ponieważ relacje z dorosłymi członkami rodziny nie podlegają tak ścisłej ochronie jak rodzina nuklearna, a skarżący nie wykazał szczególnej zależności ani trudności adaptacyjnych w kraju pochodzenia. Możliwe jest wszczęcie odrębnego postępowania w sprawie ochrony międzynarodowej.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie ETPCz i polskich sądów administracyjnych, które definiują życie rodzinne głównie w kontekście rodziny nuklearnej. Wskazano, że relacje między dorosłymi członkami rodziny wymagają szczególnych okoliczności do objęcia ochroną. Ponadto, skarżący nie wykazał, aby jego powrót do kraju pochodzenia wiązał się z poważnymi trudnościami adaptacyjnymi lub naruszeniem prawa do życia prywatnego. Sąd podkreślił również, że istnieją odrębne procedury dotyczące ochrony międzynarodowej w związku z sytuacją na Ukrainie.
Czy naruszenie przepisów postępowania, takie jak doręczenie decyzji pominięcie pełnomocnika, miało istotny wpływ na wynik sprawy?
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. poprzez doręczenie decyzji bezpośrednio stronie zamiast pełnomocnikowi nie miało wpływu na wynik sprawy i nie spowodowało negatywnych konsekwencji dla cudzoziemca.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że mimo formalnego naruszenia przepisów proceduralnych, nie miało ono wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy ani na sytuację prawną strony.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (24)
Główne
u.c. art. 302 § 1 pkt 4
Ustawa o cudzoziemcach
Decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się, gdy wykonuje lub wykonywał pracę bez odpowiedniego zezwolenia na pracę lub oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy.
u.p.z.i.i.r.p. art. 88 § 1 pkt 2
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Wymóg posiadania zezwolenia na pracę przez cudzoziemca w związku z pełnieniem funkcji w zarządzie osoby prawnej, gdy jego pobyt przekracza 6 miesięcy w ciągu 12 miesięcy.
k.s.h. art. 202 § 1
Kodeks spółek handlowych
Przepis dotyczący wygaśnięcia mandatu członka zarządu.
u.c. art. 318 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Zakaz ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen.
u.c. art. 319 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Określenie okresu zakazu ponownego wjazdu.
u.c. art. 315 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Określenie terminu dobrowolnego powrotu.
Pomocnicze
u.c. art. 303
Ustawa o cudzoziemcach
Okoliczności uzasadniające odstąpienie od wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu (np. względy humanitarne, pobyt tolerowany).
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 40 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczanie pism pełnomocnikowi.
u.c. art. 187 § pkt 3
Ustawa o cudzoziemcach
Podstawa udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie na podstawie art. 184 p.p.s.a.
u.c. art. 302 § 4a
Ustawa o cudzoziemcach
Możliwość odstąpienia od wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu ze względu na szczególnie ważny interes cudzoziemca.
u.c. art. 348
Ustawa o cudzoziemcach
Przesłanki udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych.
u.c. art. 349
Ustawa o cudzoziemcach
Przesłanki udzielenia zgody na pobyt tolerowany.
u.c. art. 351 § pkt 1
Ustawa o cudzoziemcach
Przesłanki udzielenia zgody na pobyt tolerowany.
u.c. art. 351 § pkt 2
Ustawa o cudzoziemcach
Przesłanki udzielenia zgody na pobyt tolerowany.
u.c. art. 356 § 2 pkt 1
Ustawa o cudzoziemcach
Obowiązek wszczęcia z urzędu postępowania o udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych.
u.o.c.o.n.t.RP art. 17 § 1
Ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Możliwość ubiegania się o ochronę międzynarodową.
u.o.c.o.n.t.RP art. 38 § 2 pkt 3
Ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Możliwość ubiegania się o ochronę międzynarodową.
u.c. art. 306 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Wygasanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu w przypadku posiadania statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej.
ustawa COVID-19 art. 15zzzb
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepis dotyczący wstrzymania wykonania decyzji.
u.c. art. 330
Ustawa o cudzoziemcach
Niewykonywanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu w przypadku toczącego się postępowania o udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 202 § 1 k.s.h. poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie, co skutkowało przyjęciem, że skarżący pełnił funkcję członka zarządu bez zezwolenia. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 80, 77 § 1 k.p.a.) poprzez dowolną ocenę dowodów i brak wyczerpania materiału dowodowego.
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące naruszenia prawa do życia rodzinnego i prywatnego. • Argumenty dotyczące sytuacji w kraju pochodzenia i obaw przed powrotem. • Argumenty dotyczące naruszenia art. 302 ust. 1 pkt 4, art. 318 ust. 1 w zw. z art. 319 pkt 1, art. 315 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.
Godne uwagi sformułowania
mandat członka zarządu został przedłużony per facta concludentia • nie można przyjąć, że doszło do nieuprawnionego naruszenia tego prawa [do życia prywatnego] • ustawodawca niewątpliwie rozdzielił te instytucje [odstąpienie od rygoru a zgoda na pobyt ze względów humanitarnych]
Skład orzekający
Zdzisław Kostka
przewodniczący
Małgorzata Miron
sędzia sprawozdawca
Renata Detka
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 202 § 1 k.s.h. w kontekście przedłużenia mandatu członka zarządu per facta concludentia, wymogi posiadania zezwolenia na pracę przez członków zarządu spółek, ocena naruszenia prawa do życia rodzinnego i prywatnego w sprawach cudzoziemców."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawem imigracyjnym i spółek handlowych. Interpretacja art. 202 § 1 k.s.h. jest ugruntowana w orzecznictwie, ale wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii prawnej związanej z zarządzaniem spółkami i prawem pracy cudzoziemców, a także kwestii praw człowieka w kontekście decyzji administracyjnych. Wyjaśnia, jak sądy interpretują przepisy dotyczące mandatów zarządczych i legalności zatrudnienia.
“Czy mandat członka zarządu wygasa samoczynnie? Kluczowa interpretacja k.s.h. w sprawie cudzoziemca.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.