Orzeczenie · 2025-09-16

II OSK 2347/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-16
NSAbudowlaneWysokansa
pozwolenie na budowęwznowienie postępowaniaterminprawo budowlanepostępowanie administracyjnesądy administracyjneskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił postanowienie Wojewody Mazowieckiego o uchyleniu postanowienia Prezydenta m.st. Warszawy o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. Wniosek o wznowienie dotyczył postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę. Skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie przepisów P.p.s.a. i K.p.a., w tym błędne ustalenie terminu złożenia wniosku o wznowienie, orzekanie poza granicami sprawy oraz nieuwzględnienie wcześniejszej oceny prawnej sądu. Podniesiono również zarzut naruszenia przepisów o wyłączeniu sędziego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że skarżąca posiadała wiedzę o okolicznościach stanowiących podstawę wniosku o wznowienie postępowania znacznie wcześniej niż wskazywała, co skutkowało złożeniem wniosku po upływie terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a. NSA podkreślił, że niezgodność projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy, nawet jeśli kwestionowana przez stronę, nie stanowi nowej okoliczności faktycznej nieznanej organowi w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., gdyż była przedmiotem weryfikacji organu wydającego pozwolenie na budowę. Sąd odrzucił również zarzut dotyczący wyłączenia sędziego, wskazując na brak wniosku o wyłączenie w toku postępowania i brak podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania z tego powodu. Pozostałe zarzuty również uznano za niezasadne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego, w szczególności terminu jego złożenia oraz definicji 'nowej okoliczności faktycznej' w kontekście pozwolenia na budowę. Potwierdzenie zasad kontroli sądowej w sprawach o wznowienie postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z pozwoleniem na budowę i wznowieniem postępowania, ale ogólne zasady interpretacji przepisów proceduralnych mogą mieć szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego został złożony w ustawowym terminie, jeśli strona powołuje się na nową okoliczność faktyczną, która była przedmiotem analizy organu w postępowaniu pierwotnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek został złożony po terminie, ponieważ okoliczność niezgodności projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy, nawet jeśli kwestionowana przez stronę, nie stanowi nowej okoliczności nieznanej organowi, skoro była przedmiotem weryfikacji w postępowaniu o pozwolenie na budowę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżąca posiadała wiedzę o okolicznościach wznowieniowych wcześniej niż twierdziła, a sama niezgodność projektu z warunkami zabudowy nie jest nową okolicznością, gdyż była badana przez organ wydający pozwolenie na budowę. Termin na złożenie wniosku o wznowienie biegnie od momentu dowiedzenia się o okoliczności, a nie od uzyskania dowodu ją potwierdzającego.

Czy okoliczności wskazujące na powiązania kapitałowe lub klienckie sędziego z podmiotem powiązanym ze stroną postępowania stanowią podstawę do wyłączenia sędziego z mocy ustawy lub powodują nieważność postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli strona nie złożyła wniosku o wyłączenie w toku postępowania i opisane relacje nie wypełniają przesłanek z art. 18 P.p.s.a., nie stanowią one podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania.

Uzasadnienie

Skarżąca nie złożyła wniosku o wyłączenie sędziego w toku postępowania. Opisane relacje klienckie z inną spółką, jedynie powiązaną ze skarżącą, nie dają podstaw do wyłączenia sędziego z mocy ustawy ani nie skutkują nieważnością postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a.

Czy sąd administracyjny orzekający w sprawie skargi kasacyjnej przekracza granice sprawy, analizując charakter prawny okoliczności wskazanych przez stronę jako podstawa wznowienia postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie przekracza granic sprawy, gdy analizuje, czy wskazana przez stronę okoliczność może być uznana za nową w rozumieniu przepisów o wznowieniu postępowania, nawet jeśli nie bada merytorycznie istoty sprawy.

Uzasadnienie

Badanie, czy wniosek o wznowienie został złożony w terminie, wymaga ustalenia, kiedy strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Analiza kwalifikacji prawnej tych okoliczności w kontekście art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. mieści się w granicach kontroli postanowienia wydanego na podstawie art. 149 § 3 K.p.a.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (18)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisów postępowania, w tym błędne ustalenie, że strona wiedziała o okoliczności wznowieniowej wcześniej niż wskazywała, co doprowadziło do błędnej oceny terminu złożenia wniosku.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

K.p.a. art. 148 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

K.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wznowienia postępowania: wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie zasady związania oceną prawną wyrażoną w poprzednim orzeczeniu sądu.

P.p.s.a. art. 19

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy dotyczące wyłączenia sędziego.

P.p.s.a. art. 21

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek sędziego zawiadomienia o podstawie wyłączenia.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania.

P.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nieważność postępowania zachodzi, jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy.

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organów w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do załatwienia sprawy na podstawie materiału dowodowego.

K.p.a. art. 149 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Postanowienia kończące postępowanie w sprawie przyczyn wznowienia.

K.p.a. art. 149 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

K.p.a. art. 149 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Postanowienie o wznowieniu postępowania lub odmowie jego wznowienia.

P.b. art. 35 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo budowlane

Obowiązek organu sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki z decyzją o warunkach zabudowy przed wydaniem pozwolenia na budowę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie, ponieważ skarżąca posiadała wiedzę o okolicznościach wznowieniowych wcześniej niż wskazywała. • Niezgodność projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy nie stanowi nowej okoliczności faktycznej nieznanej organowi w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., gdyż była przedmiotem weryfikacji organu w postępowaniu pierwotnym. • Brak podstaw do wyłączenia sędziego z mocy ustawy i brak nieważności postępowania z tego powodu.

Odrzucone argumenty

Sąd pierwszej instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 oraz 148 § 1 K.p.a. poprzez błędne ustalenie, że skarżąca wiedziała o okoliczności wznowieniowej wcześniej niż 31 maja 2022 r. • Sąd pierwszej instancji naruszył art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez orzeczenie poza granicami sprawy, dokonując merytorycznej oceny przyczyn wznowienia. • Sąd pierwszej instancji naruszył art. 153 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej zawartej we wcześniejszym wyroku WSA. • Sędzia M.M. powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy z uwagi na powiązania ze spółką powiązaną ze skarżącą kasacyjnie.

Godne uwagi sformułowania

Okoliczność, na którą powołuje się [...] sp. z o.o., czyli niezgodność projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy, z samej istoty postępowania o pozwolenie na budowę nie może być uznana za nową i nieznaną organowi. • Ewentualna błędna ocena dowodu czy okoliczności faktycznej przez organ nie jest tożsama z brakiem wiedzy organu o tej okoliczności. • Termin z art. 148 § 1 K.p.a. rozpoczyna bieg od momentu dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, nie zaś od momentu uzyskania dowodu potwierdzającego tę okoliczność.

Skład orzekający

Jerzy Stankowski

przewodniczący

Paweł Miładowski

członek

Jan Szuma

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego, w szczególności terminu jego złożenia oraz definicji 'nowej okoliczności faktycznej' w kontekście pozwolenia na budowę. Potwierdzenie zasad kontroli sądowej w sprawach o wznowienie postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z pozwoleniem na budowę i wznowieniem postępowania, ale ogólne zasady interpretacji przepisów proceduralnych mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa budowlanego i procedury administracyjnej – możliwości wznowienia postępowania po latach. Pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe ustalenie terminu i definicji 'nowej okoliczności'.

Czy można wznowić postępowanie o pozwolenie na budowę po latach? NSA wyjaśnia, kiedy jest to niemożliwe.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst