II OSK 2148/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku przy ul. [...] w [...] od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił sprzeciw wspólnoty na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu. SKO uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Torunia ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Podstawą uchylenia była wadliwie przeprowadzona analiza urbanistyczna, w szczególności nieprawidłowe wyznaczenie obszaru analizowanego wokół terenu inwestycji, co naruszało art. 61 ust. 5a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. WSA w Bydgoszczy uznał, że uchylenie decyzji przez SKO było zasadne, a sąd w postępowaniu sprzeciwowym ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasatoryjnej (art. 138 § 2 k.p.a.), a nie meritum sprawy. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie art. 64d p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a., kwestionując prawidłowość decyzji kasatoryjnej SKO. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że WSA prawidłowo ocenił, iż błędy organu I instancji w zakresie analizy urbanistycznej stanowiły wystarczającą podstawę do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Sąd podkreślił, że postępowanie w przedmiocie sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej ma ograniczony zakres kontroli i polega na ocenie, czy organ odwoławczy nie przekroczył uprawnień, wydając decyzję kasacyjną. Prawidłowe sporządzenie analizy urbanistycznej jest fundamentalne dla sprawy o warunki zabudowy i nie może być uzupełniane przez organ odwoławczy w trybie art. 136 k.p.a. NSA potwierdził, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie sprawy w postępowaniu sprzeciwowym, a jedynie bada przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie stosowania art. 138 § 2 k.p.a. w sprawach o warunki zabudowy w przypadku wadliwej analizy urbanistycznej oraz zakres kontroli sądowej w postępowaniu sprzeciwowym od decyzji kasatoryjnej.
Dotyczy specyfiki postępowania w przedmiocie sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej oraz interpretacji przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w kontekście analizy urbanistycznej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. z powodu wadliwie przeprowadzonej analizy urbanistycznej, narusza przepisy postępowania, jeśli sąd administracyjny w postępowaniu sprzeciwowym ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania takiej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny w postępowaniu sprzeciwowym ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a nie meritum sprawy. Wadliwie przeprowadzona analiza urbanistyczna stanowi wystarczającą podstawę do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że sąd w postępowaniu sprzeciwowym bada jedynie, czy organ odwoławczy miał podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Błędy w analizie urbanistycznej, kluczowej dla ustalenia warunków zabudowy, uzasadniają takie działanie organu odwoławczego, a sąd nie rozstrzyga merytorycznie sprawy.
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. z powodu wadliwie wyznaczonego obszaru analizowanego w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli wadliwe wyznaczenie obszaru analizowanego stanowi naruszenie przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że prawidłowe wyznaczenie obszaru analizowanego zgodnie z art. 61 ust. 5a u.p.z.p. jest fundamentalne dla sprawy o warunki zabudowy. Błędy w tym zakresie, stwierdzone przez organ odwoławczy, uzasadniają uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ponieważ nie można ich usunąć w postępowaniu odwoławczym bez naruszenia zasady dwuinstancyjności.
Czy sąd administracyjny w postępowaniu sprzeciwowym od decyzji kasatoryjnej może rozstrzygać merytorycznie o tym, czy organ powinien odmówić ustalenia warunków zabudowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny w postępowaniu sprzeciwowym bada jedynie, czy wystąpiły istotne braki w ustaleniu stanu faktycznego, które uniemożliwiają merytoryczne rozstrzygnięcie i uzasadniają wydanie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że postępowanie zainicjowane sprzeciwem od decyzji kasatoryjnej ma ograniczony zakres kontroli. Sąd nie ocenia, jakie przepisy prawa materialnego powinny być zastosowane ani nie formułuje końcowej oceny merytorycznej, gdyż byłoby to przedwczesne. Celem jest jedynie ocena prawidłowości zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a.
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 64d
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.z.p. art. 52 § 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 61 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 61 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wymaga zachowania tzw. zasady dobrego sąsiedztwa, tj. aby co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, była zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dla nowej zabudowy.
u.p.z.p. art. 61 § 5a
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa sposób wyznaczenia obszaru analizowanego wokół terenu inwestycji (nie mniejszy niż trzykrotna szerokość frontu terenu, ale nie mniejsza niż 50 metrów) i przeprowadzenia analizy funkcji oraz cech zabudowy.
u.p.z.p. art. 59 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 2a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.z.p. art. 61 § 6
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwe wyznaczenie obszaru analizowanego przez organ I instancji stanowi naruszenie przepisów postępowania, uzasadniające uchylenie decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Odrzucone argumenty
SKO naruszyło art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu I instancji bez wystarczającego uzasadnienia i wskazówek. • Sąd pierwszej instancji błędnie ocenił, że decyzja kasatoryjna SKO była prawidłowa. • Organ odwoławczy powinien był uchylić decyzję i odmówić ustalenia warunków zabudowy, zamiast przekazywać sprawę do ponownego rozpoznania.
Godne uwagi sformułowania
sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w 138 § 2 k.p.a. • nie jest zatem władny odnosić się do meritum sprawy • istota administracyjnego toku instancji polega bowiem na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów strony podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji • rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w 138 § 2 k.p.a. • prawidłowe sporządzenie analizy urbanistycznej, sporządzenie projektu decyzji o warunkach zabudowy, wykracza znacząco poza ramy unormowanego w art. 136 k.p.a. uzupełniającego postępowania dowodowego
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 138 § 2 k.p.a. w sprawach o warunki zabudowy w przypadku wadliwej analizy urbanistycznej oraz zakres kontroli sądowej w postępowaniu sprzeciwowym od decyzji kasatoryjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w przedmiocie sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej oraz interpretacji przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w kontekście analizy urbanistycznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowego etapu w procesie inwestycyjnym – ustalania warunków zabudowy, a także procedury administracyjnej i kontroli sądowej nad decyzjami organów. Jest interesująca dla prawników procesualistów i specjalistów od prawa budowlanego/nieruchomości.
“Wadliwa analiza urbanistyczna: dlaczego SKO uchyliło decyzję o warunkach zabudowy i co to oznacza dla inwestorów?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.