Orzeczenie · 2025-03-04

II OSK 2144/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-03-04
NSAAdministracyjneWysokansa
cudzoziemcyzezwolenie na pobytpobyt czasowydziałalność gospodarczabezczynność organuterminyustawa o pomocy obywatelom UkrainyNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną O. K. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy i prowadzenie działalności gospodarczej. Skarżąca złożyła wniosek we wrześniu 2023 r., a po uzupełnieniu braków formalnych, wniosła skargę na bezczynność organu. WSA uznał, że nie doszło do bezczynności, ponieważ bieg terminu załatwienia sprawy został zawieszony na mocy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym, który przedłużał się do września 2025 r. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że przepis ten nie jest tożsamy z zawieszeniem postępowania, a organ nadal powinien podejmować czynności. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając za niezasadne zarzuty naruszenia przepisów unijnych (dyrektywy 2011/98/UE) i krajowych (k.p.a.). Sąd wskazał, że dyrektywa nie wyklucza możliwości wstrzymania biegu terminu na załatwienie sprawy na podstawie przepisów szczególnych, zwłaszcza w kontekście nadzwyczajnej sytuacji migracyjnej. NSA potwierdził również, że Wojewoda podejmował czynności w sprawie, a skarga na bezczynność służy zwalczaniu stanu niezałatwienia sprawy po upływie terminu, który w tej sytuacji nie rozpoczął biegu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o zawieszaniu terminów załatwiania spraw cudzoziemców w związku z kryzysem migracyjnym i ich zgodność z prawem UE, a także zasady dotyczące skargi na bezczynność organu.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach nieobjętych tymi przepisami.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym, zawieszające biegi terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy, są zgodne z dyrektywą 2011/98/UE i czy wyłączają możliwość wniesienia skargi na bezczynność organu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te są zgodne z dyrektywą i pozwalają na zawieszenie biegu terminów, a tym samym wyłączają możliwość stwierdzenia bezczynności organu w okresie ich obowiązywania. Dyrektywa nie wyklucza możliwości wstrzymania biegu terminu na załatwienie sprawy na podstawie przepisów szczególnych, zwłaszcza w kontekście nadzwyczajnej sytuacji migracyjnej.

Uzasadnienie

Dyrektywa 2011/98/UE nie precyzuje, jak należy rozumieć 'w najkrótszym możliwym terminie' i pozwala na określenie skutków niepodjęcia decyzji w terminie w prawie krajowym. Przepisy szczególne, takie jak art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, mogą wstrzymywać bieg terminów, co jest uzasadnione w kontekście kryzysu migracyjnego. Skarga na bezczynność służy zwalczaniu stanu niezałatwienia sprawy po upływie terminu, który w tej sytuacji nie rozpoczął biegu.

Czy Wojewoda podejmował czynności zmierzające do zakończenia postępowania w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy, pomimo zawieszenia biegu terminu załatwienia sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Wojewoda podejmował czynności, takie jak wezwanie do uzupełnienia braków, pobranie odcisków linii papilarnych oraz skierowanie zapytań do innych organów.

Uzasadnienie

Analiza chronologii czynności podejmowanych przez Wojewodę wykazała, że nie doszło do zaniedbań polegających na zbyt dużych odstępach czasowych między działaniami organu. Wnioskodawczyni uzupełniła braki wniosku, a organ podjął dalsze kroki w celu uzyskania niezbędnych informacji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach.

Przepisy (33)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.o.u. art. 100d § ust. 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

u.p.o.u. art. 100d § ust. 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193 § zdanie pierwsze

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 9

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 91 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

dyrektywa 2011/98/UE art. 5 § ust. 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/98/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie procedury jednego wniosku dla obywateli państw trzecich na pobyt i pracę

u.c. art. 112a § ust. 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 9

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 12 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

dyrektywa 2011/98/UE art. 5 § ust. 2 akapit pierwszy

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/98/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie procedury jednego wniosku dla obywateli państw trzecich na pobyt i pracę

dyrektywa 2011/98/UE art. 5 § ust. 2 akapit drugi

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/98/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie procedury jednego wniosku dla obywateli państw trzecich na pobyt i pracę

dyrektywa 2011/98/UE art. 5 § ust. 2 akapit trzeci

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/98/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie procedury jednego wniosku dla obywateli państw trzecich na pobyt i pracę

dyrektywa 2011/98/UE art. 5 § ust. 4

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/98/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie procedury jednego wniosku dla obywateli państw trzecich na pobyt i pracę

u.c. art. 112a

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

k.p.a. art. 35 § § 5

Kodeks postępowania administracyjnego

u.c. art. 109 § ust. 4

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.c. art. 207 § ust. 7

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 63 § § 2 – 3a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 64 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.c. art. 112a § ust. 2

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.p.o.u. art. 100d § ust. 3

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

u.p.o.u. art. 100d § ust. 4

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

dyrektywa 2011/98/UE art. 8 § ust. 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/98/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie procedury jednego wniosku dla obywateli państw trzecich na pobyt i pracę

k.p.a. art. 35 § § 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy zawieszające biegi terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy są zgodne z prawem UE i pozwalają na zawieszenie biegu terminów, co wyłącza możliwość stwierdzenia bezczynności organu. • Organ podejmował czynności w sprawie, a skarga na bezczynność służy zwalczaniu stanu niezałatwienia sprawy po upływie terminu, który w tej sytuacji nie rozpoczął biegu. • W kontekście nadzwyczajnej sytuacji migracyjnej, zawieszenie terminów jest uzasadnione i zgodne z celem dyrektywy 2011/98/UE, która uwzględnia 'zwykłe obciążenie pracą administracji'.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. w związku z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP w związku z art. 5 ust. 2 dyrektywy 2011/98/UE w związku z art. 112a ust. 1 u.c. poprzez ich niezastosowanie (organ zobowiązany był wydać decyzję 'w najkrótszym możliwym terminie', co oznacza w terminie do 60 dni). • Naruszenie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. w związku z art. 12 § 1 w zw. z art. 35 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie (organ powinien był działać szybko i bez zbędnej zwłoki, a okresy bezczynności są znaczne).

Godne uwagi sformułowania

Skarga na bezczynność organu służy wszakże zwalczaniu stanu niezałatwienia sprawy administracyjnej mimo upływu terminu. • Rozwiązanie wprowadzone w art. 100d u.o.p.u. nie jest tożsame z zawieszeniem postępowania. Przepis ten należy bowiem rozumieć w ten sposób, że na organie administracji w dalszym ciągu spoczywa obowiązek podejmowania czynności zmierzających do zakończenia postępowania, przy czym w okresach wskazanych w tym przepisie organ nie jest związany ustawowym terminem załatwienia sprawy, co ma ułatwić mu opanowanie wpływu spraw. • Zaaprobowanie stanowiska skarżącej kasacyjnie sugerującego jakoby sprzeczna z ww. dyrektywą jest jakakolwiek modyfikacja (przekroczenie) wynikającego z niej terminu załatwienia sprawy byłoby również nie do pogodzenia z art. 35 § 5 k.p.a.

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący sprawozdawca

Arkadiusz Despot - Mładanowicz

sędzia

Anna Szymańska

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o zawieszaniu terminów załatwiania spraw cudzoziemców w związku z kryzysem migracyjnym i ich zgodność z prawem UE, a także zasady dotyczące skargi na bezczynność organu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach nieobjętych tymi przepisami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z prawem pobytu cudzoziemców, szczególnie w kontekście przepisów wprowadzonych w związku z wojną w Ukrainie. Pokazuje, jak przepisy szczególne mogą wpływać na terminy administracyjne i możliwość zaskarżenia bezczynności organu.

Czy termin na zezwolenie na pobyt może być zawieszony na czas nieokreślony? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst