II OSK 2084/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez P. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB). GINB stwierdził, że decyzja Burmistrza Gminy z 2003 r. udzielająca pozwolenia na użytkowanie szamba i budynku dziewiarni została wydana z naruszeniem prawa. Skarżący kasacyjnie zarzucał Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., argumentując, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, gdyż jest sprzeczna z decyzją o warunkach zabudowy oraz narusza przepisy Prawa budowlanego (art. 57 ust. 3) i k.p.a. (art. 261 § 1). Podnoszono również naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nieodniesienie się do kluczowych okoliczności faktycznych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, badając jedynie nieważność postępowania. Stwierdzono, że choć decyzje poprzedzające pozwolenie na użytkowanie (pozwolenie na budowę, warunki zabudowy) zostały wydane z naruszeniem prawa, to nie stwierdzono ich nieważności. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że upływ 15 lat od wydania decyzji z 2003 r. oraz brak eliminacji z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, a także brak rażącego naruszenia prawa, uniemożliwiają stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Sąd podkreślił, że o rażącym naruszeniu prawa decydują trzy przesłanki: oczywistość naruszenia, charakter przepisu oraz skutki ekonomiczne lub gospodarcze, które nie zostały w pełni spełnione. Sąd uznał, że naruszenie art. 57 ust. 3 Prawa budowlanego zostało skonswalidowane, a kwestia opłaty od wniosku o pozwolenie na użytkowanie nie miała wpływu na wynik sprawy. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. uznano za niezasadny, gdyż Sąd I instancji dostatecznie przedstawił stan sprawy i podstawę prawną rozstrzygnięcia. Pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. również uznano za niezasadne, wskazując, że kluczowe były prawomocne orzeczenia organów i sądów, a kwestie uciążliwości inwestycji mogą być przedmiotem odrębnych postępowań.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (art. 156 § 2 k.p.a.), zwłaszcza w kontekście upływu czasu i naruszeń prawa w procesie budowlanym.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie naruszenia prawa miały miejsce w przeszłości, a decyzje nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, wydana z naruszeniem prawa, może zostać stwierdzona jako nieważna po upływie znacznego czasu od jej wydania, zwłaszcza gdy decyzje poprzedzające (np. pozwolenie na budowę) również zostały wydane z naruszeniem prawa, ale nie zostały stwierdzone jako nieważne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z powodu naruszenia prawa nie jest możliwe, jeśli nie zachodzą łącznie przesłanki rażącego naruszenia prawa, w tym oczywistość naruszenia, charakter przepisu oraz skutki ekonomiczne lub gospodarcze, a także jeśli decyzje poprzedzające nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo stwierdzenia naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie oraz decyzji poprzedzających, nie można było stwierdzić ich nieważności. Kluczowe były upływ czasu (15 lat), brak eliminacji z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę oraz brak rażącego naruszenia prawa, które wymaga oceny wszystkich trzech przesłanek (oczywistość naruszenia, charakter przepisu, skutki).
Czy naruszenie art. 57 ust. 3 Prawa budowlanego (brak wymaganych dokumentów do wniosku o pozwolenie na użytkowanie) stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, jeśli inwestor wykazał zgodność wykonania obiektu z projektem i sztuką budowlaną?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli naruszenie zostało skonswalidowane przez inne dokumenty i okoliczności, a decyzja o pozwoleniu na budowę nie została wyeliminowana z obrotu prawnego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że GINB uznał naruszenie art. 57 ust. 3 Prawa budowlanego, ale uznał je za skonswalidowane przez oświadczenie kierownika budowy i projektanta o zgodności wykonania obiektu z projektem i normami. Ponadto, decyzja o pozwoleniu na budowę nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, co jest warunkiem stwierdzenia nieważności decyzji zależnej.
Czy sąd administracyjny, oddalając skargę kasacyjną, musi szczegółowo przedstawiać stan faktyczny i argumentację prawną sądów niższych instancji?
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z art. 193 zd. 2 P.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej i stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 P.p.s.a.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej, uzasadnienie koncentruje się na ocenie zarzutów skargi, a nie na ponownym przedstawianiu stanu sprawy i argumentacji sądów niższych instancji.
Przepisy (20)
Główne
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.b. art. 57 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 59 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 135
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 261 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 158 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.z.p. art. 40 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
P.b. art. 56
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.p.s.a. art. 193 § zd. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 139
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez oddalenie skargi i nieuchylenie decyzji GINB oraz decyzji WINB. • Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nieodniesienie się do sprzeczności decyzji z decyzją o warunkach zabudowy. • Naruszenie art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, w tym uznanie stanowiska GINB co do braku rażącego naruszenia prawa, nieuwzględnienie sprzeczności z planem miejscowym, nieuwzględnienie skutków społeczno-gospodarczych, powoływanie się na upływ czasu, błędną interpretację wyroku TK. • Naruszenie art. 57 ust. 3 Prawa budowlanego. • Naruszenie art. 261 § 1 k.p.a. poprzez nierozpoznanie kwestii nieuiszczenia opłaty od wniosku o pozwolenie na użytkowanie.
Godne uwagi sformułowania
"w drodze wykładni art. 156 § 2 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie można określać terminu, po którego upływie byłaby wyłączona możliwość stwierdzania nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa." • "o rażącym naruszeniu prawa (art. 156 § 2 k.p.a.) przesądzają trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, a zatem skutki, które wywołuje." • "Skoro zaś dla przesłanki z art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. ustawodawca przewidział w art. 156 § 2 k.p.a. 10 - letni okres przedawnienia dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji, organ nadzorczy winien ograniczyć się do stwierdzenia, że taka decyzja zapadła z naruszeniem prawa." • "Jedynie zaś stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną, przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa."
Skład orzekający
Wojciech Mazur
przewodniczący sprawozdawca
Robert Sawuła
sędzia
Jerzy Stankowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (art. 156 § 2 k.p.a.), zwłaszcza w kontekście upływu czasu i naruszeń prawa w procesie budowlanym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie naruszenia prawa miały miejsce w przeszłości, a decyzje nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy długotrwałego sporu o legalność pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, co jest częstym problemem w praktyce budowlanej i administracyjnej. Pokazuje złożoność procedur i trudności w eliminowaniu wadliwych decyzji z obrotu prawnego.
“Czy 15 lat to za mało, by unieważnić pozwolenie na użytkowanie? NSA rozstrzyga.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.