Orzeczenie · 2025-09-01

II OSK 1915/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-01
NSAAdministracyjneWysokansa
zagospodarowanie przestrzennewarunki zabudowydostęp do drogi publicznejprawo administracyjnenieruchomościplanowanie przestrzenneNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia prawa materialnego, w szczególności art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, argumentując, że dostęp do drogi publicznej musi być prawnie zagwarantowany już na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy. Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Sąd wyjaśnił, że na etapie ustalania warunków zabudowy nie bada się stosunków własnościowych dotyczących nieruchomości zapewniających dojazd, a kluczowe jest funkcjonalne rozumienie dostępu do drogi publicznej jako realnego, a nie tylko hipotetycznego. W niniejszej sprawie stwierdzono, że faktyczny dostęp do działki inwestora, który częściowo stanowił jego własność lub własność gminy, był wystarczający. Sąd podkreślił, że kwestia tytułu prawnego do nieruchomości zapewniających dojazd jest badana dopiero na etapie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił sprawę i nie naruszył przepisów prawa materialnego ani procesowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie zasady, że na etapie decyzji o warunkach zabudowy kluczowy jest faktyczny dostęp do drogi publicznej, a nie formalnoprawny tytuł do nieruchomości zapewniających dojazd.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie dostęp do drogi publicznej był realizowany przez działki stanowiące częściowo własność inwestora lub gminy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy wymagane jest prawne zagwarantowanie dostępu do drogi publicznej, czy wystarczający jest faktyczny dostęp?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Na etapie ustalania warunków zabudowy wystarczający jest faktyczny, nieskrępowany dostęp do drogi publicznej. Kwestie prawnego tytułu do nieruchomości zapewniających dojazd bada się dopiero na etapie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu ani nie narusza prawa własności, dlatego inwestor nie musi dysponować tytułem prawnym do terenu inwestycji ani do nieruchomości zapewniających dojazd. Kluczowe jest funkcjonalne rozumienie dostępu jako realnego.

Czy błędna wykładnia art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez sąd pierwszej instancji stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji?

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował przepis, uznając faktyczny dostęp do drogi publicznej za wystarczający.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że organy administracji nie naruszyły prawa materialnego ani procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym nie było podstaw do uchylenia decyzji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (13)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Na etapie decyzji o warunkach zabudowy wystarczający jest faktyczny, nieskrępowany dostęp do drogi publicznej; kwestie własnościowe dotyczące dojazdu bada się na etapie pozwolenia na budowę.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 2 § pkt 14

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dostęp do drogi publicznej należy rozumieć funkcjonalnie, jako realny, a nie tylko hipotetyczny.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

k.c. art. 199

Kodeks cywilny

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit a)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktyczny, nieskrępowany dostęp do drogi publicznej jest wystarczający na etapie ustalania warunków zabudowy.

Odrzucone argumenty

Dostęp do drogi publicznej musi być prawnie zagwarantowany już na etapie ustalania warunków zabudowy. • Niewłaściwe zastosowanie przepisów k.c. dotyczących dostępu do drogi publicznej. • Naruszenie przepisów k.p.a. przez organy administracji.

Godne uwagi sformułowania

Na tym etapie nie bada się stosunków własnościowych dotyczących nieruchomości, przez które ma być realizowany dostęp do drogi publicznej. • Kwestia ta podlega ocenie i szczegółowemu badaniu dopiero na etapie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. • Dostęp ten nie może być bowiem dostępem wyłącznie hipotetycznym, lecz musi być realny.

Skład orzekający

Wojciech Mazur

przewodniczący

Andrzej Jurkiewicz

członek

Marta Laskowska - Pietrzak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że na etapie decyzji o warunkach zabudowy kluczowy jest faktyczny dostęp do drogi publicznej, a nie formalnoprawny tytuł do nieruchomości zapewniających dojazd."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie dostęp do drogi publicznej był realizowany przez działki stanowiące częściowo własność inwestora lub gminy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowego aspektu planowania przestrzennego – dostępu do drogi publicznej, który często budzi wątpliwości. Wyrok wyjaśnia praktyczne podejście sądu do tej kwestii.

Faktyczny dojazd wystarczy? NSA rozstrzyga kluczową kwestię dla warunków zabudowy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst