II OSK 1773/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E.R. i H.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił ich skargę na decyzję Wojewody Lubelskiego. Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego, które zostało udzielone z naruszeniem prawa z powodu niezapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu. Organy administracji, po wznowieniu postępowania, stwierdziły naruszenie prawa, ale nie uchyliły decyzji, powołując się na art. 146 § 2 K.p.a., zgodnie z którym nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. NSA potwierdził prawidłowość tej wykładni, podkreślając, że planowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami technicznymi, w tym rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące zacienienia działki sąsiedniej są niezasadne, ponieważ przepis § 13 rozporządzenia ma zastosowanie głównie do sytuacji, gdy jedna z nieruchomości jest już zabudowana, a planowany budynek nie jest na tyle wysoki, aby uzasadniać zastosowanie tego przepisu w odniesieniu do niezabudowanej działki sąsiedniej. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił legalność zaskarżonej decyzji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 146 § 2 K.p.a. w kontekście naruszeń formalnych przy jednoczesnej zgodności materialnej decyzji; zastosowanie przepisów dotyczących zacienienia i interesów osób trzecich w prawie budowlanym.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego (niezabudowana działka sąsiednia, budynek o określonej wysokości) i procedury wznowienia postępowania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w sytuacji stwierdzenia naruszenia prawa formalnego (brak czynnego udziału strony) w postępowaniu o pozwolenie na budowę, ale przy braku podstaw do wydania innej decyzji merytorycznej, organ może zastosować art. 146 § 2 K.p.a. i stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa, nie uchylając jej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ może stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa, ale nie uchylić jej, jeśli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że art. 146 § 2 K.p.a. ma zastosowanie, gdy mimo wadliwości formalnej, materiał dowodowy i przepisy prawa materialnego przemawiają za utrzymaniem dotychczasowej decyzji. W takich przypadkach organ stwierdza naruszenie prawa i wskazuje przyczyny nieuchylenia decyzji, co otwiera drogę do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych.
Czy przepis § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dotyczący zacienienia, ma zastosowanie do planowanej zabudowy na działce sąsiedniej, która jest niezabudowana?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten ma zastosowanie głównie do sytuacji, gdy jedna z nieruchomości jest już zabudowana, a planowany budynek nie jest na tyle wysoki (powyżej 35 m), aby uzasadniać jego zastosowanie w odniesieniu do niezabudowanej działki sąsiedniej.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił sytuację budynków wysokich (powyżej 35 m), gdzie ocena zacienienia jest wymagana, od budynków niższych, gdzie przepis § 13 rozporządzenia musi być wykładany ściśle i nie może być stosowany do niezabudowanej działki sąsiedniej, gdyż wymaga istnienia konkretnego okna zabudowy do oceny nasłonecznienia.
Czy planowana inwestycja budowlana, zgodna z planem miejscowym i przepisami technicznymi, może zostać zablokowana z powodu potencjalnego naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego), w tym poprzez ograniczenie możliwości przyszłej zabudowy działki sąsiedniej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnione interesy osób trzecich muszą być wyważone z interesami inwestora i interpretowane w oparciu o obiektywne przesłanki, takie jak zgodność z przepisami. Nie można blokować zgodnej z prawem inwestycji w celu "rezerwacji" możliwości zabudowy dla siebie.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich nie oznacza przedkładania ich nad interesy inwestorów, lecz wymaga wyważenia. Brak naruszenia konkretnych przepisów prawa budowlanego, cywilnego czy konstytucyjnego oznacza, że interesy te nie są naruszone w stopniu uzasadniającym blokowanie inwestycji.
Przepisy (22)
Główne
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wznowienia postępowania w przypadku, gdy strona nie brała udziału w postępowaniu.
k.p.a. art. 146 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka negatywna do uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, gdy mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
k.p.a. art. 151 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, gdy zachodzą przesłanki negatywne z art. 146 K.p.a.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.
rozp. war. techn. art. 13
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Przepis dotyczący odległości budynków i zacienienia, mający zastosowanie głównie do zabudowanych nieruchomości.
Pomocnicze
u.p.b. art. 35 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Projekt budowlany musi być zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
u.p.b. art. 35 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Projekt zagospodarowania działki musi być zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
u.p.b. art. 5 § ust. 1 pkt 9
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Obiekt budowlany należy projektować i budować z zapewnieniem poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich.
u.p.b. art. 28
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
u.p.b. art. 33 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
u.p.b. art. 34 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
u.p.b. art. 36
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
k.p.a. art. 104 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymóg wskazania podstawy prawnej decyzji.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organu na podstawie przepisów prawa i dążenia do prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie przez NSA.
rozp. war. techn. art. 12
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozp. war. techn. art. 60
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Planowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. • Planowana inwestycja spełnia wymogi przepisów techniczno-budowlanych, w tym dotyczące odległości od granicy. • Przepis § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych nie ma zastosowania do planowanej zabudowy na niezabudowanej działce sąsiedniej, gdy budynek nie przekracza 35 m wysokości. • Naruszenie prawa formalnego (brak czynnego udziału strony) nie obliguje do uchylenia decyzji, jeśli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 K.p.a.). • Uzasadnione interesy osób trzecich nie mogą blokować zgodnej z prawem inwestycji, jeśli nie naruszono konkretnych przepisów.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Prawa budowlanego i K.p.a. poprzez pominięcie oddziaływania spornego zamierzenia na sąsiednią nieruchomość. • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 107 § 1 K.p.a. poprzez brak wskazania podstawy prawnej decyzji. • Zarzuty dotyczące błędnej wykładni i niezastosowania § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. • Zarzuty dotyczące błędnej wykładni art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 32 Konstytucji RP (zasada równości).
Godne uwagi sformułowania
w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej • nie można mówić o przesłanianiu pomieszczeń w budynku nieistniejącym • przepis § 13 rozporządzenia musi być wykładany ściśle i nie może być stosowany, gdy działka sąsiednia jest niezabudowana • uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej • zasada równości wobec prawa oznacza, że organy administracji publicznej, stosując prawo, powinny dbać o jednakowe traktowanie adresatów swoich działań, jeżeli pozostają oni w takiej samej sytuacji prawnej i faktycznej.
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
sprawozdawca
Małgorzata Masternak - Kubiak
przewodniczący
Mirosław Wincenciak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 146 § 2 K.p.a. w kontekście naruszeń formalnych przy jednoczesnej zgodności materialnej decyzji; zastosowanie przepisów dotyczących zacienienia i interesów osób trzecich w prawie budowlanym."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego (niezabudowana działka sąsiednia, budynek o określonej wysokości) i procedury wznowienia postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak naruszenia proceduralne mogą być łagodzone, gdy decyzja jest zgodna z prawem materialnym. Wyjaśnia też praktyczne aspekty stosowania przepisów budowlanych dotyczących sąsiedztwa.
“Naruszenie procedury nie zawsze oznacza uchylenie decyzji. NSA wyjaśnia, kiedy pozwolenie na budowę pozostaje w mocy.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.