II OSK 1674/18Odmowa wjazdu ochrona międzynarodową postępowanie wyjaśniające 12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej L. B., obywatelce [...], która na granicy w T. zgłosiła się z rodziną. Cudzoziemka nie posiadała ważnej wizy ani dokumentu pobytowego. Zadeklarowała cel wjazdu jako odwiedzenie rodziny w Niemczech i udanie się do Szwecji. Jednakże, posiadała przy sobie częściowo wypełniony wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, a funkcjonariusze Straży Granicznej odmówili jej przyjęcia tego wniosku i wjazdu. Komendant Placówki Straży Granicznej wydał decyzję o odmowie wjazdu, którą utrzymał w mocy Komendant Główny Straży Granicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił obie decyzje, uznając, że organy nie wyjaśniły w sposób niebudzący wątpliwości stanu faktycznego, w szczególności czy cudzoziemka nie zadeklarowała zamiaru złożenia wniosku o ochronę międzynarodową. Sąd wskazał na naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 34 ustawy o cudzoziemcach, który wymagał przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Komendanta Głównego Straży Granicznej, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie odmowy wjazdu, choć uproszczone, wymaga wyjaśnienia wątpliwości, a lakoniczna notatka służbowa nie mogła zastąpić przesłuchania cudzoziemki, zwłaszcza w kontekście posiadania przez nią formularza wniosku o ochronę międzynarodową. NSA uznał, że organy nie wykazały, iż okoliczności sprawy nie budziły wątpliwości, co obligowało do przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie standardów postępowania wyjaśniającego w sprawach odmowy wjazdu cudzoziemców, zwłaszcza w kontekście potencjalnego zamiaru ubiegania się o ochronę międzynarodową.
Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wjazdu na granicę, gdy cudzoziemiec posiada dokumenty wskazujące na potencjalny zamiar ubiegania się o ochronę międzynarodową.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w postępowaniu w sprawie odmowy wjazdu cudzoziemcowi na terytorium RP, w sytuacji gdy cudzoziemiec posiada częściowo wypełniony wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, organ administracji może ograniczyć postępowanie wyjaśniające jedynie do kontroli dokumentów, czy też zobowiązany jest do przeprowadzenia dowodu z przesłuchania cudzoziemca?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ administracji nie może ograniczyć postępowania wyjaśniającego jedynie do kontroli dokumentów, jeśli istnieją wątpliwości co do zamiaru złożenia wniosku o ochronę międzynarodową. W takiej sytuacji konieczne jest przeprowadzenie dowodu z przesłuchania cudzoziemca.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że art. 34 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, zezwalający na ograniczenie postępowania do kontroli dokumentów, może być stosowany jedynie w wyjątkowych, niebudzących wątpliwości okolicznościach. Posiadanie przez cudzoziemkę częściowo wypełnionego wniosku o ochronę międzynarodową i próba jego złożenia, w połączeniu z lakoniczną notatką służbową, rodziły wątpliwości co do faktycznych przyczyn wjazdu, co obligowało organ do przeprowadzenia przesłuchania strony zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy.
Czy notatka służbowa sporządzona przez funkcjonariusza Straży Granicznej podczas odprawy granicznej może stanowić wystarczający dowód do wydania decyzji o odmowie wjazdu, jeśli nie wyjaśnia w sposób niebudzący wątpliwości wszystkich istotnych okoliczności sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Notatka służbowa może być dowodem, ale jeśli jest lakoniczna i nie rozwiewa wątpliwości co do intencji cudzoziemca, nie może stanowić jedynej podstawy do odmowy wjazdu, zwłaszcza gdy istnieją inne okoliczności wskazujące na potencjalny zamiar ubiegania się o ochronę międzynarodową.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że notatka służbowa opisująca jedynie cel wjazdu jako odwiedzenie rodziny była zbyt lakoniczna i nie odzwierciedlała w pełni przebiegu rozmowy z cudzoziemką, która posiadała formularz wniosku o ochronę międzynarodową. Brak protokołu z przesłuchania strony uniemożliwił kontrolę prawidłowości ustaleń organu.
Czy art. 30 ustawy o cudzoziemcach, wyłączający stosowanie niektórych przepisów krajowych w zakresie przekraczania granicy przez cudzoziemców, wyklucza stosowanie art. 34 tej ustawy (dotyczącego postępowania wyjaśniającego) w sprawach odmowy wjazdu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 30 ustawy o cudzoziemcach nie wyklucza stosowania art. 34 tej ustawy. W sprawach odmowy wjazdu, w zakresie nieuregulowanym przez kodeks graniczny Schengen, stosuje się przepisy ustawy o cudzoziemcach, w tym art. 34.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że kodeks graniczny Schengen nie reguluje kompleksowo kwestii procesowych związanych z postępowaniem zakończonym decyzją o odmowie wjazdu, dlatego przepisy ustawy o cudzoziemcach, w tym art. 34, mają zastosowanie.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (21)
Główne
u.c. art. 34 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
W postępowaniu o odmowie wjazdu organ przeprowadza postępowanie wyjaśniające, w tym przesłuchanie cudzoziemca i wskazanych przez niego osób, kontrolę dokumentów i sprawdzenia w rejestrach.
u.c. art. 34 § 2
Ustawa o cudzoziemcach
Postępowanie może być ograniczone do kontroli dokumentów, jeśli okoliczności niespełnienia warunków do przekroczenia granicy nie budzą wątpliwości.
u.c. art. 28 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Podstawa odmowy wjazdu cudzoziemcowi, który nie posiada ważnej wizy lub innego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny.
p.p.s.a. art. 207 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
kodeks graniczny Schengen art. 6 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399
Pozytywne wymogi umożliwiające cudzoziemcowi wjazd na terytorium państw członkowskich.
kodeks graniczny Schengen art. 14
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399
Regulacje dotyczące odmowy wjazdu na terytorium państw członkowskich.
k.p.a. art. 34 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa odmowy wjazdu na granicy.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Pomocnicze
u.c. art. 28 § 2
Ustawa o cudzoziemcach
Okoliczności, które mogą stanowić podstawę do odmowy wjazdu, w tym deklarowanie zamiaru ubiegania się o ochronę międzynarodową.
u.c. art. 30
Ustawa o cudzoziemcach
Wyłączenie stosowania niektórych przepisów krajowych w zakresie przekraczania granicy przez cudzoziemców, gdy są one uregulowane przez kodeks graniczny Schengen.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego i podjęcia decyzji zgodnej z prawem.
k.p.a. art. 67 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek sporządzenia protokołu z czynności, w tym z przesłuchania strony.
k.p.a. art. 75 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dopuszczalność dowodów.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Okoliczności skutkujące nieważnością decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewystarczające postępowanie wyjaśniające organów Straży Granicznej w zakresie zamiaru złożenia wniosku o ochronę międzynarodową. • Lakoniczna notatka służbowa nie może zastąpić przesłuchania cudzoziemki w sytuacji budzących wątpliwości okoliczności. • Niewłaściwe zastosowanie art. 34 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach przez organy Straży Granicznej.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu o braku konieczności dalszego postępowania wyjaśniającego. • Twierdzenie organu, że posiadanie częściowo wypełnionego wniosku o ochronę międzynarodową nie stanowi przesłanki do wszczęcia postępowania w tym zakresie. • Argumentacja organu o braku zastosowania art. 34 ustawy o cudzoziemcach w związku z art. 30 tej ustawy.
Godne uwagi sformułowania
okoliczności niespełnienia przez cudzoziemca warunków do przekroczenia granicy nie budzą wątpliwości • notatka ma charakter bardzo lakoniczny • nie budzi wątpliwości, że w sprawie, w której przedmiotem jest zezwolenie cudzoziemcowi na wjazd na teren Rzeczypospolitej Polskiej forma notatki urzędowej jest dopuszczalna jedynie dla wykazania, że okoliczności uzasadniające odmowę wjazdu nie budzą wątpliwości
Skład orzekający
Małgorzata Miron
przewodniczący-sprawozdawca
Grzegorz Czerwiński
sędzia
Piotr Broda
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie standardów postępowania wyjaśniającego w sprawach odmowy wjazdu cudzoziemców, zwłaszcza w kontekście potencjalnego zamiaru ubiegania się o ochronę międzynarodową."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wjazdu na granicę, gdy cudzoziemiec posiada dokumenty wskazujące na potencjalny zamiar ubiegania się o ochronę międzynarodową.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii prawnej związanej z prawem do ochrony międzynarodowej i procedurami na granicy, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem migracyjnym i administracyjnym.
“Czy posiadanie formularza o ochronę międzynarodową na granicy zmienia zasady gry? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.