Orzeczenie · 2026-05-19

II OSK 1482/25Oddalenie skargi kasacyjnej roboty budowlane 25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-19
NSABudowlaneWysokansa
prawo budowlanenadzór budowlanyroboty budowlanebezpieczeństwo pożarowewarunki technicznebudynek istniejącyściana przeciwpożarowaskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który utrzymał w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta nakazywała skarżącej wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia ściany jednorodzinnego budynku mieszkalnego do zgodności z wymogami przeciwpożarowymi, w tym klasy odporności ogniowej REI 60, zgodnie z § 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W skardze kasacyjnej M.K. podniosła szereg zarzutów, w tym naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.) poprzez nieuchylenie decyzji WINB, twierdząc, że rozstrzygnięcie organu było nieprecyzyjne i naruszało przepisy k.p.a. Zarzuciła również naruszenie prawa materialnego (art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z przepisami rozporządzenia) poprzez zastosowanie nowych przepisów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego do użytkowanego budynku istniejącego, który nie zagraża życiu ludzi i nie jest przebudowywany ani zmieniany w sposobie użytkowania. Skarżąca argumentowała, że § 207 ust. 2 r.w.t. wymaga wskazania przepisów odrębnych, z których wynikałoby zagrożenie życia, a protokół kontroli nie wykazał takiego zagrożenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i nie stwierdził nieważności postępowania. Odnosząc się do zarzutów, NSA uznał, że ewentualne uchybienia proceduralne nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd potwierdził, że decyzja WINB jednoznacznie zobowiązała skarżącą do wykonania robót budowlanych w celu spełnienia wymogów przeciwpożarowych. Co do zarzutów naruszenia prawa materialnego, NSA powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego mogą być stosowane do użytkowanych budynków istniejących, które zagrażają życiu ludzi, nawet jeśli zostały wybudowane przed wejściem w życie rozporządzenia. Sąd wyjaśnił, że istnienie i użytkowanie budynku pod rządami nowego prawa stanowi zdarzenie ciągłe, a dostosowanie wymogów ochrony przeciwpożarowej do postępów nauki i zwiększonych zagrożeń jest uzasadnione interesem publicznym. NSA uznał, że pozostawienie ściany drewnianej naruszającej przepisy przeciwpożarowe zagraża życiu ludzi i dlatego decyzja WINB, utrzymana przez WSA, odpowiada prawu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Możliwość stosowania przepisów technicznych dotyczących bezpieczeństwa pożarowego do istniejących budynków, nawet tych wybudowanych przed wejściem w życie przepisów, jeśli zagrażają życiu lub mieniu.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budynku istniejącego i jego dostosowania do aktualnych norm przeciwpożarowych. Kluczowe jest wykazanie, że budynek zagraża życiu ludzi.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, mogą być stosowane do użytkowanych budynków istniejących, które zostały wybudowane przed wejściem w życie tego rozporządzenia, w sytuacji gdy nie dochodzi do ich przebudowy ani zmiany sposobu użytkowania, a jedynie stwierdzono naruszenie przepisów techniczno-budowlanych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego mogą być stosowane do użytkowanych budynków istniejących, które zagrażają życiu ludzi, nawet jeśli zostały wybudowane przed wejściem w życie rozporządzenia, pod warunkiem łącznego spełnienia przesłanek użytkowania budynku w okresie obowiązywania rozporządzenia i stwierdzenia, że budynek zagraża życiu ludzi.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że istnienie i użytkowanie budynku pod rządami nowego prawa jest zdarzeniem ciągłym, a dostosowanie wymogów ochrony przeciwpożarowej do postępów nauki i zwiększonych zagrożeń jest uzasadnione interesem publicznym. Stosowanie nowych przepisów do istniejących budynków nie jest retroakcją, lecz działaniem prawa w stosunku do trwającej sytuacji.

Czy naruszenie przepisów postępowania, które nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, stanowi podstawę do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie przepisów postępowania, które nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, nie stanowi uzasadnionej podstawy do uwzględnienia skargi i uchylenia aktu przez sąd administracyjny.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że tylko takie naruszenie przepisów proceduralnych, które sprawia, że wynik sprawy mógłby być inny, gdyby do tego naruszenia nie doszło, powoduje konieczność uchylenia aktu przez sąd administracyjny.

Czy decyzja organu nadzoru budowlanego nakazująca wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem jest wystarczająco precyzyjna, jeśli określa rodzaj robót i odwołuje się do konkretnego przepisu technicznego?

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli z rozstrzygnięcia wynika jednoznacznie, że skarżący został zobowiązany do wykonania robót budowlanych w celu spełnienia wymogów określonych w konkretnym przepisie technicznym, decyzja może być uznana za wystarczająco precyzyjną.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rozstrzygnięcie WINB jednoznacznie zobowiązało skarżącą do wykonania robót budowlanych, w wyniku których ściana będzie spełniała wymogi ściany oddzielenia przeciwpożarowego określone w § 272 ust. 3 r.w.t., w tym wymogi klasy odporności ogniowej REI 60.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stanowi podstawę do uchylenia decyzji.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA.

p.b. art. 51 § 1 pkt 2

Ustawa - Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego w przypadku stwierdzenia wykonywania robót budowlanych z naruszeniem przepisów nakazuje, w drodze decyzji, wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych oraz, w zależności od sytuacji, nakazuje ich rozbiórkę lub doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem.

r.w.t. art. 272 § 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzec co do istoty sprawy lub uchylając decyzję – umorzyć postępowanie odwoławcze.

k.p.a. art. 107 § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać rozstrzygnięcie organu.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć dowody.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie zebranego materiału, czy istnieją podstawy do uwzględnienia żądania.

p.b. art. 50 § 1 pkt 4

Ustawa - Prawo budowlane

Podstawa do prowadzenia postępowania naprawczego w sytuacji wykonania robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach.

r.w.t. art. 207 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się również do użytkowanych budynków istniejących, które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu ludzi.

r.w.t. art. 232 § 4

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Określa wymogi klasy odporności ogniowej dla ścian oddzielenia przeciwpożarowego.

Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki

Przepisy obowiązujące w dacie budowy budynku, które zostały naruszone.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji WINB z uwagi na brak możliwości dokładnego określenia nałożonego obowiązku. • Zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z przepisami r.w.t. poprzez zastosowanie nowych przepisów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego do użytkowanego budynku istniejącego, mimo że nie zagraża on życiu ludzi. • Zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie stwierdzenia, że budynek nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia.

Godne uwagi sformułowania

Istnienie budynku, który wprawdzie został wybudowany pod rządami "starego" prawa, ale istnieje i jest użytkowany pod rządami "nowego" prawa jest zdarzeniem "ciągłym" albo sytuacją trwającą także po wejściu w życie nowych przepisów. • Wprowadzenie nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej dla takich budynków jest działaniem retrospektywnym prawa, a nie działaniem retroaktywnym. • Nie można też ograniczać ustawodawcy w dostosowaniu wymogów ochrony przeciwpożarowej do zmieniających się warunków społecznych.

Skład orzekający

Małgorzata Masternak - Kubiak

przewodniczący

Jerzy Stankowski

sprawozdawca

Piotr Broda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Możliwość stosowania przepisów technicznych dotyczących bezpieczeństwa pożarowego do istniejących budynków, nawet tych wybudowanych przed wejściem w życie przepisów, jeśli zagrażają życiu lub mieniu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budynku istniejącego i jego dostosowania do aktualnych norm przeciwpożarowych. Kluczowe jest wykazanie, że budynek zagraża życiu ludzi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu dostosowania starszych budynków do współczesnych norm bezpieczeństwa, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości i budzi pytania o retroaktywność przepisów.

“Czy Twój stary dom musi spełniać nowe normy przeciwpożarowe? NSA wyjaśnia.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst