Orzeczenie · 2017-02-14

II OSK 1378/15Uchylenie odmowy zezwolenia na pobyt małżeństwo z obywatelem polskim

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2017-02-14
NSAAdministracyjneWysokansa
cudzoziemcyzezwolenie na pobytmałżeństwoobywatel polskibigamiaprawo rodzinneprawo administracyjnedomniemanie niewinnościprawo do życia w rodzinie

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną V. M. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmawiającą zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. V. M. wnioskowała o zezwolenie, powołując się na związek małżeński z obywatelem polskim. Organy administracji odmówiły, zarzucając jej zeznanie nieprawdy co do stanu cywilnego (twierdziła, że nie była wcześniej zamężna, podczas gdy istniały dowody na zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem Mongolii) oraz użycie fałszywego dokumentu (biletu kolejowego). WSA uznał te zarzuty za zasadne. NSA, uwzględniając skargę kasacyjną, uchylił zaskarżony wyrok i decyzje administracyjne. Sąd podkreślił, że małżeństwo z obywatelem polskim, nawet potencjalnie bigamiczne, powinno być podstawą do udzielenia zezwolenia na pobyt, zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. Zwrócono uwagę na błędne zastosowanie prawa właściwego do oceny stanu cywilnego (prawo Kazachstanu, a nie Mongolii) oraz na naruszenie zasady domniemania niewinności, gdyż organy administracji przypisały popełnienie przestępstwa bigamii bez prawomocnego wyroku skazującego, mimo umorzenia postępowania karnego. Podkreślono również, że organ administracyjny nie może kwestionować postanowień prokuratora o umorzeniu postępowania. Dodatkowo, NSA wskazał na naruszenie prawa do życia rodzinnego i zasady prawdy materialnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zezwoleń na pobyt dla małżonków obywateli polskich, zasada domniemania niewinności w postępowaniu administracyjnym, znaczenie postanowień prokuratorskich dla postępowania administracyjnego, prawo właściwe w sprawach stanu cywilnego cudzoziemców.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji prawnej cudzoziemca i jego stanu cywilnego, z uwzględnieniem przepisów ustawy o cudzoziemcach i prawa prywatnego międzynarodowego.

Zagadnienia prawne (5)

Czy zawarcie małżeństwa z obywatelem polskim stanowi obligatoryjną przesłankę udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, nawet jeśli cudzoziemiec pozostawał w poprzednim związku małżeńskim?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zawarcie małżeństwa z obywatelem polskim stanowi obligatoryjną przesłankę udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, a fakt potencjalnej bigamii nie ma znaczenia dla tej przesłanki.

Uzasadnienie

Przepis art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach nakazuje udzielenie zezwolenia, gdy cudzoziemiec jest małżonkiem obywatela polskiego. Małżeństwo bigamiczne, do czasu unieważnienia, rodzi skutki prawne ważnego związku małżeńskiego.

Czy organ administracji może odmówić zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zarzucając cudzoziemcowi zeznanie nieprawdy, jeśli zeznanie to dotyczy okoliczności, która nie jest istotna dla udzielenia zezwolenia lub gdy strona działa w obronie własnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa zezwolenia na podstawie zeznania nieprawdy jest nieuzasadniona, jeśli informacja nie jest istotna dla udzielenia zezwolenia lub gdy strona działa w ramach prawa do obrony.

Uzasadnienie

Sąd zakwestionował sposób, w jaki organy oceniły zeznanie skarżącej o stanie cywilnym, wskazując na błędną wykładnię przepisów dotyczących zeznania nieprawdy i prawa do obrony.

Czy organ administracji może przypisać popełnienie przestępstwa bigamii cudzoziemcowi bez prawomocnego wyroku skazującego, mimo umorzenia postępowania karnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji nie może przypisać popełnienia przestępstwa bez prawomocnego wyroku sądu, narusza to zasadę domniemania niewinności.

Uzasadnienie

Organ administracyjny jest związany postanowieniem prokuratora o umorzeniu postępowania karnego i nie może samodzielnie rozstrzygać o winie w zakresie popełnienia przestępstwa. Narusza to art. 42 ust. 3 Konstytucji RP.

Jakie prawo właściwe należy stosować do oceny stanu cywilnego cudzoziemca, który zawarł związek małżeński w jednym państwie, a jest obywatelem innego państwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Należy stosować prawo właściwe zgodnie z przepisami prawa prywatnego międzynarodowego, uwzględniając prawo państwa obywatelstwa do oceny zdolności do zawarcia małżeństwa i jego skutków.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że ocena zdolności do zawarcia małżeństwa i jego skutków powinna podlegać prawu Kazachstanu (państwa obywatelstwa), a nie prawa Mongolii (miejsca zawarcia domniemanego małżeństwa).

Czy organ administracyjny, który zawiesił postępowanie w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego (postępowanie karne), może następnie zignorować prawomocne postanowienie o umorzeniu tego postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracyjny jest zobowiązany uwzględnić prawomocne rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego wydane przez właściwy organ.

Uzasadnienie

Naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. polega na tym, że organ administracyjny, mimo zawieszenia postępowania i prawomocnego umorzenia postępowania karnego na korzyść skarżącej, samodzielnie rozstrzygnął zagadnienie wstępne odmiennie niż prokurator.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA oraz decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców i poprzedzającą ją decyzję Wojewody.

Przepisy (30)

Główne

u.c. art. 57 § 1 pkt 1

Ustawa o cudzoziemcach

Małżeństwo z obywatelem polskim stanowi przesłankę udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, nawet jeśli cudzoziemiec pozostaje w innym związku małżeńskim.

u.c. art. 53 § 1 pkt 6

Ustawa o cudzoziemcach

Zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który jest małżonkiem obywatela polskiego, jeżeli okoliczność ta uzasadnia jego zamieszkiwanie na terytorium RP przez okres dłuższy niż 3 miesiące.

u.c. art. 57 § 1 pkt 6 lit. b

Ustawa o cudzoziemcach

Odmawia się zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli cudzoziemiec zeznał nieprawdę lub przedłożył dokument zawierający nieprawdziwe informacje.

u.c. art. 57 § 1 pkt 9

Ustawa o cudzoziemcach

Odmawia się zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli cudzoziemiec przebywa w Polsce nielegalnie.

Pomocnicze

u.c. art. 61 § 1

Ustawa o cudzoziemcach

Cudzoziemiec przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany złożyć wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w terminie 45 dni od dnia jego przybycia do Polski.

u.c. art. 53a § 2

Ustawa o cudzoziemcach

k.p.a. art. 76 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dokument urzędowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.

k.p.a. art. 97 § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji zawiesza postępowanie, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania przed innym organem.

k.p.a. art. 100 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny jest związany wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu administracyjnego.

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 188

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 203 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.k. art. 206

Ustawa - Kodeks karny

Przestępstwo bigamii.

k.p.k. art. 17 § 1 pkt 1

Ustawa - Kodeks postępowania karnego

Przesłanki umorzenia postępowania przygotowawczego (czynu nie popełniono lub brak danych uzasadniających podejrzenie).

k.p.k. art. 17 § 1 pkt 7

Ustawa - Kodeks postępowania karnego

p.p.m. art. 14

Ustawa - Prawo prywatne międzynarodowe

Zdolność prawna do zawarcia małżeństwa podlega prawu osobistemu.

p.p.m. art. 15 § 1

Ustawa - Prawo prywatne międzynarodowe

Forma zawarcia małżeństwa podlega prawu miejsca zawarcia.

p.p.m. art. 16

Ustawa - Prawo prywatne międzynarodowe

Skutki małżeństwa podlegają prawu właściwemu dla stosunków osobistych między małżonkami.

EKPC art. 8

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego.

Konstytucja RP art. 18

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, ochrona rodziny.

Konstytucja RP art. 42 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Domniemanie niewinności.

Konstytucja RP art. 47

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona życia rodzinnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Małżeństwo z obywatelem polskim stanowi obligatoryjną przesłankę udzielenia zezwolenia na pobyt. • Organ administracji nie może przypisać popełnienia przestępstwa bez prawomocnego wyroku skazującego. • Umorzenie postępowania karnego jest wiążące dla organu administracyjnego. • Należy stosować prawo właściwe zgodnie z przepisami prawa prywatnego międzynarodowego (prawo Kazachstanu do oceny zdolności prawnej). • Zastosowanie art. 8 EKPC i art. 47 Konstytucji RP (prawo do życia rodzinnego). • Naruszenie zasady domniemania niewinności (art. 42 ust. 3 Konstytucji RP).

Odrzucone argumenty

Argumenty organów administracji i WSA dotyczące zeznania nieprawdy i użycia fałszywego dokumentu.

Godne uwagi sformułowania

Małżeństwo bigamiczne rodzi bowiem wszelkie skutki "ważnego" związku małżeńskiego, aż do chwili uprawomocnienia wyroku orzekającego jego unieważnienie. • Organ administracyjny jest zobowiązany uważać, że skarżąca nie popełniła przestępstwa bigamii, tak długo, aż jej wina nie będzie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu. • Nie wzięto także pod uwagę, że organy obu instancji w toku postępowania nie stwierdziły fikcyjności związku małżeńskiego skarżącej z obywatelem polskim, jak również tego, że skarżąca wraz z W. K. i swoją córką E. tworzą rodzinę.

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

przewodniczący

Małgorzata Masternak-Kubiak

sprawozdawca

Paweł Groński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zezwoleń na pobyt dla małżonków obywateli polskich, zasada domniemania niewinności w postępowaniu administracyjnym, znaczenie postanowień prokuratorskich dla postępowania administracyjnego, prawo właściwe w sprawach stanu cywilnego cudzoziemców."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji prawnej cudzoziemca i jego stanu cywilnego, z uwzględnieniem przepisów ustawy o cudzoziemcach i prawa prywatnego międzynarodowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa porusza ważne kwestie praw człowieka, takie jak prawo do życia rodzinnego i domniemanie niewinności, w kontekście skomplikowanej sytuacji prawnej cudzoziemki. Pokazuje, jak sądy administracyjne mogą korygować błędy organów administracji w stosowaniu prawa.

“Prawo do życia w rodzinie i domniemanie niewinności ważniejsze niż wątpliwości co do stanu cywilnego: NSA uchyla odmowę zezwolenia na pobyt.”

Dane finansowe

WPS: 200 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst