II KK 254/25Wykluczenie sędziego SN bez rozpoznania
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek obrońcy skazanego X.Y. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego A.B. od udziału w sprawie kasacyjnej został oparty na zarzucie, że sposób powołania sędziego na urząd, poprzez rekomendację Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., narusza konstytucyjne gwarancje niezawisłości i bezstronności. Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym wniosek nie podzielił tego stanowiska. Podkreślono, że udział sędziego powołanego na urząd w ramach tej procedury nie rodzi sam przez się i w każdym przypadku stanu nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Przywołano wyroki Trybunału Konstytucyjnego, które wykluczyły objęcie zakresem tego przepisu okoliczności powołania sędziego na urząd oraz zakazały wykorzystywania art. 6 ust. 1 EKPCz jako przesłanki kontroli prawidłowości procedury nominacyjnej. Sąd Najwyższy zaznaczył, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, a system prawa cywilnego nie opiera się na precedensach w takim stopniu jak system anglosaski. Stwierdzono, że przepis art. 41 § 1 k.p.k. wymaga, aby wątpliwości co do bezstronności sędziego były uzasadnione konkretnymi argumentami odnoszącymi się do indywidualnej sprawy, a sam fakt powołania sędziego w kwestionowanej procedurze nie rodzi takich wątpliwości. Ponadto, nawet w uchylonej uchwale Sądu Najwyższego, warunkiem skuteczności takiego zarzutu było wykazanie, że wadliwość procesu powoływania prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. Wniosek nie zawierał takich argumentów, a status sędziego ma charakter jednorodny, niezależnie od procedury powołania. W związku z tym, wniosek został uznany za niedopuszczalny z mocy ustawy i pozostawiony bez rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w kontekście procedury powołania na urząd, w szczególności w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i jego relacji do prawa krajowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformą wymiaru sprawiedliwości i powoływaniem sędziów.
Zagadnienia prawne (1)
Czy sam fakt powołania sędziego Sądu Najwyższego na urząd na podstawie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., rodzi uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności i niezawisłości, skutkując obowiązkiem jego wyłączenia od udziału w sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sam fakt powołania sędziego na urząd w ramach tej procedury nie rodzi automatycznie uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności i niezawisłości, a tym samym nie skutkuje obowiązkiem jego wyłączenia od udziału w sprawie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, stwierdził, że procedura powołania sędziego na urząd, nawet jeśli budzi wątpliwości, nie prowadzi automatycznie do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. Wymagane są konkretne argumenty wskazujące na istnienie uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności w indywidualnej sprawie. Brak takich argumentów w złożonym wniosku skutkuje jego pozostawieniem bez rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| X. Y. | osoba_fizyczna | skazany |
| A.B. | inne | sędzia Sądu Najwyższego |
Przepisy (9)
Główne
k.p.k. art. 42 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymaga, aby wątpliwości co do bezstronności sędziego były uzasadnione konkretnymi, nawiązującymi do realiów indywidualnej sprawy argumentami.
Pomocnicze
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
Okoliczności powołania albo osoby trzecie muszą mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, aby uzasadnić wątpliwości co do bezstronności.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Konstytucja RP art. 8 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 190 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 144 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sam fakt powołania sędziego na urząd na podstawie rekomendacji KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. nie rodzi automatycznie uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności i niezawisłości. • Wymagane są konkretne argumenty wskazujące na istnienie uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego w indywidualnej sprawie. • Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego wyklucza stosowanie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. do okoliczności powołania sędziego na urząd. • System prawa cywilnego opiera się na prawie stanowionym, a nie na precedensach.
Odrzucone argumenty
Udział sędziego powołanego na urząd na podstawie rekomendacji KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. rodzi niewzruszalne domniemanie braku instytucjonalnych gwarancji niezawisłości i bezstronności. • Wada procedury powoływania sędziego prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności.
Godne uwagi sformułowania
niewzruszalne domniemanie braku instytucjonalnych gwarancji niezawisłości i bezstronności • uzasadniona wątpliwość co do bezstronności • niepodziela stanowiska, iż udział w rozpoznaniu sprawy sędziego Sądu Najwyższego, który na ten urząd został powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. [...], wywołuje sam przez się i w każdym przypadku stan nienależytej obsady sądu • wiążącego charakteru wyroku Trybunału Konstytucyjnego • brak precedensów i obowiązek stosowania norm prawa stanowionego • wniosek był niedopuszczalny z mocy ustawy
Skład orzekający
Ryszard Witkowski
przewodniczący
A.B.
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w kontekście procedury powołania na urząd, w szczególności w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i jego relacji do prawa krajowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformą wymiaru sprawiedliwości i powoływaniem sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezawisłości sędziowskiej i wpływu procedury powoływania sędziów na ich bezstronność, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.
“Czy sędzia powołany po 2017 roku może być bezstronny? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.