II Ka 451/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Siedlcach rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego A. W., skazanego przez Sąd Rejonowy w Mińsku Mazowieckim za przestępstwo niealimentacji (art. 209 § 1 kk). Apelacja zarzucała m.in. obrazę przepisów prawa materialnego i procesowego, błąd w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie przepisów postępowania, wskazując na rzekome obiektywne i niezawinione przyczyny braku płacenia alimentów przez oskarżonego, takie jak pandemia COVID-19 i zły stan zdrowia. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną. Podkreślono, że oskarżony przez okres od lutego 2020 r. do maja 2021 r. nie uiszczał żadnych alimentów na rzecz małoletniego syna, a pozew o obniżenie alimentów złożył dopiero po wniesieniu aktu oskarżenia. Sąd odrzucił argumenty dotyczące stanu zdrowia i trudności w znalezieniu pracy, wskazując, że oskarżony podejmował prace dorywcze i mógł uzyskać minimalne wynagrodzenie. Oddalono również wnioski dowodowe o dopuszczenie opinii biegłych, uznając je za niezasadne i spóźnione. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego, stwierdzając brak podstaw do uniewinnienia lub zmiany orzeczenia. Na podstawie art. 634 kpk w zw. z art. 624 § 1 kpk, oskarżony został zwolniony od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 209 § 1 kk w kontekście obiektywnych przyczyn braku płacenia alimentów, znaczenie orzeczeń cywilnych dla postępowania karnego, zasady przeprowadzania dowodów w postępowaniu odwoławczym.
Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego, ale zawiera ogólne wytyczne dotyczące oceny zamiaru uchylania się od obowiązku alimentacyjnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy okresowy brak płacenia alimentów przez oskarżonego, spowodowany rzekomo obiektywnymi przyczynami (pandemia, zły stan zdrowia), stanowi przestępstwo z art. 209 § 1 kk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, okresowy brak płacenia alimentów, nawet w przypadku trudności, nie stanowi przestępstwa z art. 209 § 1 kk, jeśli oskarżony nie uchylał się od obowiązku w sposób zawiniony i celowy. Jednakże w tym przypadku sąd uznał, że oskarżony uchylał się od obowiązku, a podnoszone przez obronę przyczyny nie były wystarczające do usprawiedliwienia braku płatności.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że oskarżony przez długi okres nie płacił alimentów, a jego próby obniżenia ich wysokości nastąpiły po wniesieniu aktu oskarżenia. Argumenty o pandemii i stanie zdrowia zostały uznane za niewystarczające do usprawiedliwienia braku płatności, zwłaszcza że oskarżony podejmował prace dorywcze. Sąd podkreślił, że zamiar uchylania się od obowiązku należy oceniać w czasie, gdy zarzut został postawiony.
Czy orzeczenia sądu cywilnego dotyczące obniżenia alimentów mają charakter prejudykatu dla sądu karnego w sprawie o niealimentację?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenia sądu cywilnego dotyczące alimentów nie mają charakteru prejudykatu dla sądu karnego w sprawie o niealimentację. Sąd karny rozstrzyga samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że zgodnie z art. 8 § 1 kpk, sąd karny nie jest związany rozstrzygnięciem innego sądu lub organu, chyba że chodzi o prawomocne rozstrzygnięcia kształtujące prawo lub stosunek prawny (art. 8 § 2 kpk). W tym przypadku orzeczenia cywilne nie były prejudykatami.
Czy sąd odwoławczy powinien dopuścić dowód z opinii biegłych lekarzy (ortopedy, chirurga, psychiatry) na okoliczność stanu zdrowia oskarżonego i jego wpływu na możliwości zarobkowe, jeśli sąd pierwszej instancji oddalił takie wnioski?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nie dopuścił dowodu z opinii biegłych, uznając wnioski za bezzasadne i spóźnione, a także wskazując, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji co do oddalenia wniosków dowodowych. Stwierdzono, że opinia psychiatrii została przeprowadzona, a skarżący nie wykazał jej ułomności. Wnioski o dopuszczenie dowodów z opinii chirurgów i ortopedów uznano za sprzeczne z ustaleniami faktycznymi, że oskarżony podejmował prace dorywcze. Oddalono również wniosek o przesłuchanie oskarżonego w postępowaniu odwoławczym jako zmierzający do przedłużenia postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. W. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (18)
Główne
k.k. art. 209 § § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 438 § pkt 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § pkt 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
zasady prawidłowego rozumowania
k.p.k. art. 5 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania karnego
niezwiązanie sądu karnego rozstrzygnięciem innego sądu lub organu
k.p.k. art. 8 § § 2
Kodeks postępowania karnego
wiążący charakter prawomocnych rozstrzygnięć kształtujących prawo lub stosunek prawny
k.p.k. art. 170 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 193 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 201
Kodeks postępowania karnego
reguluje materię wydania opinii uzupełniającej lub nowej opinii
k.p.k. art. 368 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 458
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 634
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oskarżony przez długi okres nie uiszczał alimentów. • Pozew o obniżenie alimentów złożono po wniesieniu aktu oskarżenia. • Argumenty o pandemii i stanie zdrowia nie usprawiedliwiają braku płatności. • Oskarżony podejmował prace dorywcze. • Wnioski dowodowe obrony były bezzasadne i spóźnione.
Odrzucone argumenty
Brak płacenia alimentów był spowodowany obiektywnymi, niezawinionymi przyczynami (pandemia, zły stan zdrowia). • Wyrok wydano w oparciu o niepełny materiał dowodowy (przed prawomocnym wyrokiem w sprawie obniżenia alimentów). • Naruszenie przepisów postępowania poprzez oddalenie wniosków dowodowych o opinię biegłych. • Obraza art. 209 § 1 kk poprzez błędne uznanie, że oskarżony popełnił zarzucane mu przestępstwo.
Godne uwagi sformułowania
Apelacja obrońcy poza tym, że była niezasadna, zredagowano ją wadliwie, bez uwzględnienia wzajemnych zależności względnych przesłanek odwoławczych. • Rozległość zarzutów i alternatywnych konkluzji apelacji nie zawsze jest skutecznym środkiem służącym do wykazania nietrafności orzeczenia. • Zadać sobie należało zatem pytanie, czym dokładnie umotywowana była zmiana zachowania oskarżonego i czy nie wynikała ona bezpośrednio z wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego o przestępstwo niealimentacji. • Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, iż zamiar oskarżonego, tj. nastawienie psychiczne do ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego w postępowaniu karnym należało oceniać w czasie stawianego mu zarzutu. • Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, iż tam gdzie pojawia się konieczność utrzymania nie tylko siebie, ale i rodziny (przede wszystkim małoletnich dzieci) kończy się pole do manewru co do wyboru charakteru wykonywanej pracy, a ambicje zawodowe i oczekiwane warunki płacowe schodzą - przynajmniej czasowo - na dalszy plan. • Znamiennym przez pryzmat sytuacji materialnej oskarżonego pozostawało, iż w przedmiotowej sprawie reprezentował go obrońca z wyboru.
Skład orzekający
Karol Troć
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 209 § 1 kk w kontekście obiektywnych przyczyn braku płacenia alimentów, znaczenie orzeczeń cywilnych dla postępowania karnego, zasady przeprowadzania dowodów w postępowaniu odwoławczym."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego, ale zawiera ogólne wytyczne dotyczące oceny zamiaru uchylania się od obowiązku alimentacyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu niealimentacji i pokazuje, jak sąd ocenia usprawiedliwienia braku płatności. Jest to ciekawe dla prawników zajmujących się prawem rodzinnym i karnym.
“Czy pandemia i choroba usprawiedliwiają niepłacenie alimentów? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.