Orzeczenie · 2026-07-16

II Ka 435/26Utrzymanie wyroku za oszustwo na niepełnosprawnym

Sąd
Sąd Okręgowy w Siedlcach
Miejsce
Siedlce
Data
2026-07-16
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniaokręgowy
oszustwokradzieżniepełnosprawnośćwykorzystanieopiekapostępowanie odwoławczeapelacjakoszty procesu

Sąd Okręgowy w Siedlcach, II Wydział Karny, rozpoznał apelację obrońcy wniesioną od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 18 grudnia 2025 r. sygn. akt II K 399/25, w którym C. B. i F. B. zostali skazani za oszustwo (art. 284 § 1 kk w zw. z art. 12 § 1 kk). Obrońca oskarżonych zarzucił m.in. naruszenie przepisów postępowania (art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez dowolną ocenę dowodów, art. 423 § 1 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. z powodu niesporządzenia uzasadnienia) oraz błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy uznał zarzuty apelacji za niezasadne. Wskazał, że brak sporządzenia uzasadnienia przez sąd pierwszej instancji, choć obiektywny, nie uniemożliwia kontroli odwoławczej ani nie stanowi podstawy do uchylenia wyroku, zgodnie z art. 455a k.p.k. Sąd odwoławczy przeprowadził kontrolę materiału dowodowego i nie stwierdził uchybień, które implikowałyby konieczność wydania rozstrzygnięcia reformatoryjnego lub kasatoryjnego. Potwierdził prawidłowość ustaleń faktycznych i oceny dowodów, w tym zeznań świadków i opinii biegłego psychologa, które wskazywały na wykorzystanie przez oskarżonych niepełnosprawności pokrzywdzonego do przywłaszczenia jego środków finansowych. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, zasądził od oskarżonych koszty procesu na rzecz oskarżyciela posiłkowego oraz koszty sądowe za postępowanie odwoławcze.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wpływu braku uzasadnienia wyroku na postępowanie odwoławcze oraz oceny dowodów w sprawach o oszustwo i kradzież z wykorzystaniem niepełnosprawności pokrzywdzonego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku uzasadnienia wyroku pierwszej instancji i oceny dowodów w kontekście konkretnych zarzutów apelacyjnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy brak sporządzenia uzasadnienia wyroku przez sąd pierwszej instancji uniemożliwia kontrolę odwoławczą i stanowi podstawę do uchylenia wyroku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak uzasadnienia nie uniemożliwia kontroli odwoławczej ani nie stanowi podstawy do uchylenia wyroku, jeśli sąd odwoławczy dysponuje materiałem dowodowym pozwalającym na weryfikację zaskarżonego orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołał się na art. 455a k.p.k., wskazując, że uzasadnienie jest czynnością następczą, a jego braki nie skutkują koniecznością uchylenia wyroku. Sąd odwoławczy przeprowadził kontrolę materiału dowodowego samodzielnie.

Czy ocena dowodów dokonana przez sąd pierwszej instancji była dowolna i czy doszło do błędu w ustaleniach faktycznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ocena dowodów była prawidłowa, zgodna ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, a ustalenia faktyczne były trafne.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy przeanalizował zeznania świadków, opinię biegłego psychologa oraz wyjaśnienia oskarżonych, uznając wersję oskarżonych za niewiarygodną i sprzeczną z materiałem dowodowym. Potwierdzono, że oskarżeni wykorzystali niepełnosprawność pokrzywdzonego do przywłaszczenia środków finansowych.

Czy naruszono prawo do obrony oskarżonych poprzez brak uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do obrony nie zostało naruszone, ponieważ oskarżeni posiadali profesjonalnego obrońcę, mieli możliwość uczestniczenia w procesie i zapoznania się z aktami sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wskazał na aktywność obrońcy, możliwość zapoznania się z dowodami i brak wniosków dowodowych lub o uzupełnienie przewodu sądowego, co świadczy o możliwości realizacji prawa do obrony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Utrzymanie w mocy
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
C. B.osoba_fizycznaoskarżony
F. B.osoba_fizycznaoskarżony
Adrian Wysokińskiinneprokurator
J. D. (2)osoba_fizycznaoskarżyciel posiłkowy

Przepisy (16)

Główne

k.k. art. 284 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 423 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 455a

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 57b

Kodeks karny

u.o.p.k. art. 2 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

u.o.p.k. art. 8

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

rozp. Min. Spraw. opłaty radc. prawn. art. 11 § ust. 2 pkt 4

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych

rozp. Min. Spraw. wydatki Skarb Państwa art. 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym

Argumenty

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów postępowania (art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez dowolną ocenę dowodów). • Obraza przepisów postępowania (art. 423 § 1 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. z powodu niesporządzenia uzasadnienia). • Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia.

Godne uwagi sformułowania

brak uzasadnienia, zdaniem Sądu Okręgowego, nie uniemożliwia przeprowadzenia kontroli odwoławczej zaskarżonego wyroku • jakkolwiek Sąd Rejonowy z przyczyn obiektywnych nie sporządził uzasadnienia wyroku, tak przedmiotowy brak [...] nie stwarza podstawy do przeprowadzenia na nowo w całości przewodu przed sądem pierwszej instancji • Ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego została przeprowadzona w sposób zgodny ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, zgodnie z zasadami logicznego rozumowania, nie sposób więc stwierdzić, aby Sąd I instancji dopuścił się naruszenia art. 7 kpk • Wyjaśnienia oskarżonej na kolejnych etapach postępowania ewoluowały, tłumaczyła ona wypłaty gotówki potrzebami pokrzywdzonego, utrzymaniem kotów, sugerowała też, że bliżej nieokreślone osoby odwiedzały K. D. i mogły pożyczać od niego pieniądze lub je zabierać. Te wyjaśnienia [...] są niewiarygodne.

Skład orzekający

Agata Kowalska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wpływu braku uzasadnienia wyroku na postępowanie odwoławcze oraz oceny dowodów w sprawach o oszustwo i kradzież z wykorzystaniem niepełnosprawności pokrzywdzonego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku uzasadnienia wyroku pierwszej instancji i oceny dowodów w kontekście konkretnych zarzutów apelacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy wykorzystania niepełnosprawności osoby starszej przez opiekunkę i jej męża do przywłaszczenia środków finansowych, co ma silny wymiar ludzki i etyczny. Dodatkowo porusza ważną kwestię proceduralną dotyczącą wpływu braku uzasadnienia wyroku na postępowanie odwoławcze.

Opiekunka i jej mąż okradli niepełnosprawnego podopiecznego – sąd odwoławczy potwierdza winę.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst