Orzeczenie · 2026-08-21

II Ka 386/26Utrzymanie wyroku za jazde po alkoholu pomimo zaburzen

Sąd
Sąd Okręgowy w Siedlcach
Miejsce
Siedlce
Data
2026-08-21
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiŚredniaokręgowy
prawo karnejazda po alkoholuart. 178a kkniepoczytalnośćuzależnienie alkoholowespołeczna szkodliwośćśrodki karneapelacjasąd okręgowy

Sąd Okręgowy w Siedlcach, rozpoznając apelację obrońcy oskarżonego I.N. od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Oskarżony został skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 kk), z wynikiem 1,45 mg/dm³ alkoholu we krwi. Obrońca podniósł zarzuty obrazy przepisów postępowania (art. 438 pkt 2 k.p.k.) oraz prawa materialnego (art. 438 pkt 1 k.p.k.), argumentując, że opinie biegłych wskazujące na zaburzenia adaptacyjne i zespół zależności alkoholowej oskarżonego powinny wpływać na ocenę jego poczytalności, stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz uzasadniać odstąpienie od orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Sąd Okręgowy uznał te zarzuty za niezasadne. Podkreślono, że stwierdzone zaburzenia psychiczne i uzależnienie od alkoholu nie wyłączały ani nie ograniczały w stopniu znaczącym zdolności oskarżonego do rozpoznania znaczenia czynu lub pokierowania swoim postępowaniem w rozumieniu art. 31 k.k. Sąd odwoławczy wskazał, że ocena dowodów przez Sąd Rejonowy była prawidłowa i zgodna z art. 7 k.p.k., a argumentacja apelacji nie wykazała jej dowolności. Odniesiono się również do kwestii społecznej szkodliwości czynu, wskazując, że art. 178a § 1 k.k. ma charakter formalny, a wysokie stężenie alkoholu we krwi (1,45 mg/dm³) oraz okoliczności popełnienia czynu uzasadniały jego ocenę. Sąd odwoławczy potwierdził również prawidłowość orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 4 lat, uznając go za zgodny z art. 42 § 2 k.k. i adekwatny do potrzeb ochrony bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Kara grzywny orzeczona przez Sąd Rejonowy (200 stawek dziennych po 25 zł) została uznana za adekwatną, a odstąpienie od kary pozbawienia wolności (na podstawie art. 37a § 1 k.k.) za uzasadnione. W konsekwencji, apelacja została oddalona, a wyrok Sądu Rejonowego utrzymany w mocy, z zasądzeniem od oskarżonego kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wpływu zaburzeń psychicznych i uzależnień na poczytalność i społeczną szkodliwość czynu w sprawach o prowadzenie pojazdów w stanie nietrzeźwości.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i opinii biegłych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zaburzenia adaptacyjne i zespół zależności alkoholowej u oskarżonego mogą wpływać na jego poczytalność w stopniu wyłączającym lub istotnie ograniczającym zdolność rozpoznania znaczenia czynu lub pokierowania swoim postępowaniem w momencie popełnienia przestępstwa prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, stwierdzone zaburzenia i uzależnienie nie wyłączały ani nie ograniczały w stopniu znaczącym poczytalności oskarżonego w rozumieniu art. 31 k.k.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że samo stwierdzenie uzależnienia lub zaburzeń adaptacyjnych nie jest równoznaczne z niepoczytalnością lub ograniczeniem poczytalności. Konieczne jest wykazanie, że zaburzenia te oddziaływały na funkcje psychiczne oskarżonego w sposób odpowiadający przesłankom z art. 31 k.k. i miały wpływ na jego zachowanie w chwili czynu, czego nie wykazano w zgromadzonym materiale dowodowym.

Czy prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, przy stwierdzonych zaburzeniach adaptacyjnych i uzależnieniu alkoholowym, może być uznane za czyn o znikomej lub nieznacznej społecznej szkodliwości, uzasadniającej warunkowe umorzenie postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, społeczna szkodliwość czynu nie była nieznaczna, co wykluczało warunkowe umorzenie postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy podkreślił, że czyn z art. 178a § 1 k.k. ma charakter formalny, a wysokie stężenie alkoholu we krwi (1,45 mg/dm³) oraz okoliczności popełnienia czynu (prowadzenie pojazdu osobowego) uzasadniały ocenę jego społecznej szkodliwości. Zaburzenia osobowości i uzależnienie nie mogą przesłaniać obiektywnie istotnych okoliczności czynu i nie stanowią usprawiedliwienia dla świadomego prowadzenia pojazdu po spożyciu alkoholu.

Czy orzeczony zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, w tym pojazdów kategorii T, jest prawidłowy i czy istnieją podstawy do jego ograniczenia ze względu na stan psychiczny oskarżonego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, orzeczony zakaz jest prawidłowy i nie ma podstaw do jego ograniczenia.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wskazał, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 4 lat mieści się w ustawowych granicach (art. 42 § 2 k.k.). Orzeczenie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych jest uzasadnione celem ochrony bezpieczeństwa w komunikacji, a okoliczności dotyczące uzależnienia oskarżonego nie przemawiały za zawężeniem zakazu, lecz wręcz mogły uzasadniać potrzebę szerszej ochrony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Utrzymanie w mocy
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
I. N.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (13)

Główne

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 42 § § 2

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 438 § pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 115 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 66 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 31

Kodeks karny

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 63 § § 4

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 37a § § 1

Kodeks karny

u.o.w.s.k. art. 2 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zaburzenia adaptacyjne i zespół zależności alkoholowej oskarżonego powinny wpływać na ocenę jego poczytalności i społecznej szkodliwości czynu. • Należy odstąpić od orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów kategorii T. • Społeczna szkodliwość czynu jest nieznaczna, co uzasadnia warunkowe umorzenie postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Samo stwierdzenie u oskarżonego uzależnienia od alkoholu czy też występowania zaburzeń adaptacyjnych nie jest bowiem równoznaczne z niepoczytalnością albo ograniczeniem poczytalności w rozumieniu art. 31 k.k. • Skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia art. 7 k.p.k. wymaga wykazania, że ocena dokonana przez Sąd jest sprzeczna z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego... • Czyn z art. 178a § 1 k.k. ma charakter formalny, co oznacza, że do jego dokonania nie jest konieczne spowodowanie konkretnego zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym...

Skład orzekający

Sylwia Olimpia Uszyńska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wpływu zaburzeń psychicznych i uzależnień na poczytalność i społeczną szkodliwość czynu w sprawach o prowadzenie pojazdów w stanie nietrzeźwości."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i opinii biegłych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa porusza ważny społecznie problem prowadzenia pojazdów pod wpływem alkoholu, a jednocześnie dotyka kwestii wpływu problemów psychicznych i uzależnień na odpowiedzialność karną, co jest interesujące dla prawników i opinii publicznej.

“Czy problemy psychiczne zwalniają z odpowiedzialności za jazdę po alkoholu? Sąd Okręgowy odpowiada.”

Dane finansowe

koszty sądowe: 520 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst