II GSK 908/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki S. T. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Spółka zarzuciła naruszenie art. 2 Konstytucji RP oraz przepisów postępowania, argumentując, że została dwukrotnie ukarana za ten sam czyn – raz na podstawie ustawy o transporcie drogowym, a drugi raz na podstawie Prawa o ruchu drogowym, co narusza zasadę ne bis in idem. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, nie dopatrzył się naruszeń. Sąd podkreślił, że choć stany faktyczne spraw były zbliżone, to przypisane naruszenia podlegały ocenie na podstawie reżimów dwóch różnych ustaw, które opisują znamiona deliktów w sposób prawnie niejednorodny. Ustawa o transporcie drogowym penalizuje naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podczas gdy Prawo o ruchu drogowym dotyczy przejazdu pojazdów nienormatywnych bez wymaganego zezwolenia. NSA uznał, że odrębne zakresy normowania tych ustaw, realizujące odrębne cele i chroniące inne dobra prawne, powodują, iż nałożenie kar pieniężnych na podstawie obu ustaw nie stanowi naruszenia zasady ne bis in idem. Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo NSA oraz analizę przepisów Konstytucji RP, wskazując, że zakaz ne bis in idem w sensie ścisłym dotyczy głównie spraw karnych, a kumulacja sankcji karnych i administracyjnych nie jest konstytucyjnie zabroniona, o ile sankcja administracyjna nie ma charakteru wybitnie represyjnego. W związku z tym skarga kasacyjna została oddalona, a spółka obciążona kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady ne bis in idem w kontekście nałożenia kar administracyjnych na podstawie różnych ustaw (transport drogowy i Prawo o ruchu drogowym) za podobne naruszenia.
Sprawa dotyczy specyficznego zbiegu przepisów ustawy o transporcie drogowym i Prawa o ruchu drogowym. Konieczność analizy konkretnych znamion deliktów w obu ustawach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy nałożenie kar pieniężnych na podstawie dwóch różnych ustaw (o transporcie drogowym i Prawa o ruchu drogowym) za przejazd pojazdem nienormatywnym, w sytuacji gdy stany faktyczne są zbliżone, narusza zasadę ne bis in idem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nałożenie kar pieniężnych na podstawie dwóch różnych ustaw, stanowiąc dopuszczalny przepisami prawa zbieg odpowiedzialności administracyjnej, nie narusza zakazu podwójnego karania za to samo zachowanie, ponieważ odrębne reżimy prawne obu ustaw i różne cele ochrony prawnej sprawiają, że naruszenia te nie są w sensie prawnym jednorodne.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że odrębne zakresy normowania ustawy o transporcie drogowym i Prawa o ruchu drogowym, realizujące odrębne cele i chroniące inne dobra prawne, powodują, iż nałożenie kar pieniężnych na podstawie obu ustaw nie stanowi naruszenia zasady ne bis in idem. Delikt administracyjny przypisany na podstawie jednej ustawy nie był tożsamy z deliktem przypisanym na podstawie drugiej ustawy.
Czy naruszenie przepisu art. 145 § 1 lit. a p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 145 § 1 lit. a p.p.s.a. ma charakter ogólny (blankietowy) i nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Jego naruszenie jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 145 § 1 lit. a p.p.s.a. określa kompetencję sądu w fazie orzekania i nie może być samodzielną podstawą kasacyjną. Skarżąca powiązała naruszenie tego przepisu z naruszeniem art. 2 Konstytucji RP, które nie okazało się skuteczne.
Przepisy (16)
Główne
u.t.d. art. 92a § ust. 1 i ust. 7
Ustawa o transporcie drogowym
Kara za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona mniej niż 5%, wynosi 1.000 zł. Kara za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 2% do mniej niż 20%, wynosi 2.000 zł.
Ustawa o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu art. 140aa § ust. 1, ust. 3
Kara pieniężna za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami zezwolenia, nakładana na podmiot wykonujący przejazd.
Pomocnicze
u.t.d. art. 92c § ust. 1 pkt 2
Ustawa o transporcie drogowym
Dotyczy nieumorzenia postępowania w przypadku nałożenia kary za to samo naruszenie w drodze innej decyzji administracyjnej.
p.r.d. art. 140ab § ust. 1 pkt 3 lit. a w zw. z art. 140ab ust. 2
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Określa wysokość kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, zależną od kategorii zezwolenia.
p.r.d. art. 64 § ust. 1 pkt 1
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Przejazd pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymienia przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 42 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucyjne prawo do obrony.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucyjne prawo do sądu.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA oddala skargę kasacyjną.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 3
Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nałożenie kar na podstawie dwóch różnych ustaw (o transporcie drogowym i Prawo o ruchu drogowym) za przejazd pojazdem nienormatywnym nie narusza zasady ne bis in idem, ze względu na odrębne reżimy prawne i cele ochrony obu ustaw.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez podwójne karanie za ten sam czyn (zasada ne bis in idem). • Naruszenie art. 145 § 1 lit. a p.p.s.a. przez WSA w Lublinie.
Godne uwagi sformułowania
nałożenie na stronę skarżącą kar pieniężnych na podstawie dwóch różnych ustaw, stanowiąc dopuszczalny przepisami prawa zbieg odpowiedzialności administracyjnej, nie narusza zakazu podwójnego karania za to samo zachowanie • odrębne, a co za tym idzie różne zakresy normowania przywołanych powyżej ustaw, a mianowicie ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy Prawo o ruchu drogowym - co jasno i wyraźnie wynika z zestawienia ich przepisów - nie mogą pozostawać bez wpływu na wniosek, że ustawy te realizują odrębne cele oraz chronią inne dobra i interesy prawne • delikt administracyjny przypisany stronie skarżącej w rozpatrywanej sprawie nie był tożsamy deliktowi przypisanemu jej na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym, a co za tym idzie, że nie były również tożsame zachowania, z powodu których każdy z tych deliktów został stronie skarżącej przypisany.
Skład orzekający
Joanna Kabat-Rembelska
przewodniczący
Cezary Pryca
sędzia
Marek Krawczak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady ne bis in idem w kontekście nałożenia kar administracyjnych na podstawie różnych ustaw (transport drogowy i Prawo o ruchu drogowym) za podobne naruszenia."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego zbiegu przepisów ustawy o transporcie drogowym i Prawa o ruchu drogowym. Konieczność analizy konkretnych znamion deliktów w obu ustawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady ne bis in idem w kontekście kar administracyjnych, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Wyjaśnia, kiedy zbieg przepisów nie jest podwójnym karaniem.
“Czy można dostać dwie kary za ten sam przejazd? NSA wyjaśnia zasadę ne bis in idem w transporcie.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.