Orzeczenie · 2025-12-18

II GSK 288/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-12-18
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo jazdykontrola kwalifikacjiwznowienie postępowaniaterminypostępowanie administracyjneNSASKOWSAprawa stronyobowiązki organu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który uchylił decyzję SKO o umorzeniu postępowania w sprawie skierowania H. D. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. SKO zarzuciło WSA naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (uzasadnienie wyroku) oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. (granice sprawy). NSA uznał te zarzuty za nieuzasadnione. Sąd kasacyjny podkreślił, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do kontroli instancyjnej i nie można za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. zwalczać przyjętej przez sąd podstawy faktycznej czy wykładni prawa. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., NSA stwierdził, że WSA nie wyszedł poza granice sprawy. Kluczowe dla rozstrzygnięcia były zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7, 9, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. oraz art. 148 § 1 k.p.a. NSA podzielił stanowisko WSA, że organ administracji miał obowiązek nie tylko formalnie rozpatrzyć wniosek o zwrot prawa jazdy, ale także prawidłowo pouczyć stronę o jej prawach i możliwościach procesowych, zwłaszcza w kontekście nowych dowodów dotyczących podstawy wydanych decyzji. Niewłaściwe pouczenie i pozostawienie wniosku bez rozpoznania, bez należytego wyjaśnienia intencji strony, skutkowało uznaniem przez WSA naruszenia zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 77 § 1 k.p.a.), co z kolei wpływało na prawidłowość sporządzenia uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw i zasądził koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wskazuje na obowiązki organów administracji w zakresie prawidłowego pouczania stron i wyjaśniania stanu faktycznego, nawet w przypadku uchybienia terminom przez stronę, co może mieć wpływ na ocenę dopuszczalności wznowienia postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z prawem jazdy i wznowieniem postępowania, ale zasady ogólne dotyczące postępowania administracyjnego są szeroko stosowalne.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania po terminie, ma obowiązek ustalić i uwzględnić wszystkie okoliczności, w tym prawidłowo pouczyć stronę o jej prawach i możliwościach procesowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ ma obowiązek ustalić i uwzględnić wszystkie okoliczności, a także prawidłowo pouczyć stronę o jej prawach i możliwościach procesowych, nawet jeśli wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ powinien był poinformować stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw, zgodnie z art. 9 k.p.a., zamiast ograniczać się do formalnego wezwania do uzupełnienia wniosku. Niewłaściwe pouczenie i brak wyjaśnienia intencji strony skutkowały uznaniem, że organ nie działał zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego.

Czy uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego jest wystarczające, jeśli pozwala na kontrolę instancyjną i wyjaśnia motywy rozstrzygnięcia, nawet jeśli strona nie zgadza się z oceną prawną sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, uzasadnienie jest wystarczające, jeśli umożliwia kontrolę instancyjną i wyjaśnia motywy rozstrzygnięcia, a niezgoda strony z oceną prawną nie stanowi podstawy do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że wadliwość uzasadnienia może stanowić podstawę kasacyjną tylko wtedy, gdy uniemożliwia kontrolę instancyjną. Uzasadnienie wyroku WSA zostało uznane za realizujące wymagania, przedstawiając stan faktyczny, jego ocenę oraz rozważania prawne, co pozwalało na kontrolę instancyjną.

Czy sąd administracyjny, rozstrzygając sprawę, może wyjść poza granice sprawy lub ocenić inne kwestie niż te objęte skargą?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi, ale nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę, ani przekroczyć granic rozpoznawanej sprawy.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że art. 134 § 1 p.p.s.a. oznacza, iż sąd ma obowiązek oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, nawet jeśli dany zarzut nie został podniesiony, ale nie może oceniać innej sprawy ani przekraczać granic rozpoznawanej sprawy. W tej konkretnej sprawie zarzut naruszenia tego przepisu uznano za nieuzasadniony.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi.

Przepisy (25)

Główne

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 1 i 5

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 148 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 148 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 1 i 5

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 148 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 149 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 65 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 204 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA prawidłowo ocenił, że organ administracji naruszył przepisy postępowania, w tym zasadę prawdy obiektywnej i obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego, poprzez niewłaściwe pouczenie strony i brak należytego rozpoznania jej wniosku. • Naruszenie przepisów postępowania przez organ administracji miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia prawa materialnego przez WSA. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez WSA, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (uzasadnienie wyroku) i art. 134 § 1 p.p.s.a. (granice sprawy).

Godne uwagi sformułowania

nie można za pomocą tego zarzutu zwalczać przyjętej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego • Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku, wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 p.p.s.a., nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z argumentów podniesionych w pismach procesowych sprawy, może je oceniać całościowo. • nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, przytoczonymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. • organ powinien podjąć działania zmierzające do załatwienia sprawy zgodnie z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela i poinformować H.D. o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw. • skarżący nie powinien ponosić konsekwencji niezgodnego z prawem działania funkcjonariuszy Policji, a organ, oczywiście w granicach prawa, powinien zmierzać do usunięcia skutków naruszeń, jakie dotknęły skarżącego.

Skład orzekający

Andrzej Skoczylas

sprawozdawca

Elżbieta Czarny-Drożdżejko

przewodniczący

Marek Krawczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazuje na obowiązki organów administracji w zakresie prawidłowego pouczania stron i wyjaśniania stanu faktycznego, nawet w przypadku uchybienia terminom przez stronę, co może mieć wpływ na ocenę dopuszczalności wznowienia postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z prawem jazdy i wznowieniem postępowania, ale zasady ogólne dotyczące postępowania administracyjnego są szeroko stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe działanie organów administracji i pouczanie obywateli o ich prawach, nawet w pozornie rutynowych sytuacjach. Podkreśla, że błędy proceduralne organów mogą prowadzić do uchylenia decyzji.

Błąd organu w pouczeniu strony może uratować jej sprawę przed niekorzystnym rozstrzygnięciem.

Dane finansowe

WPS: 240 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst