Orzeczenie · 2025-06-03

II GSK 2613/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-06-03
NSAAdministracyjneWysokansa
pracownik ochronykwalifikowany pracownik ochronywpis na listębadania lekarskiebadania psychologicznepostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSAochrona osób i mienia

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. S. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji o odmowie wpisu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Sprawa wywodziła się z wniosku K. S. o wpis, do którego załączył orzeczenia lekarskie i psychologiczne potwierdzające jego zdolność. Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach wniósł odwołania od tych orzeczeń, a następnie K. S. nie stawił się na wyznaczone badania odwoławcze. Organy administracji i WSA uznały, że niestawiennictwo to uniemożliwiło potwierdzenie zdolności fizycznej i psychicznej, co stanowiło obligatoryjną przesłankę do odmowy wpisu. NSA, uwzględniając skargę kasacyjną, uznał, że polskie prawo nie reguluje w sposób jednoznaczny skutków niestawiennictwa na badania odwoławcze, a automatyczne stosowanie sankcji w postaci odmowy wpisu jest nie do pogodzenia z zasadą legalizmu i konstytucyjną wolnością wyboru zawodu. Sąd podkreślił, że organ administracji musi wykazać, że strona naruszyła prawo, a w przypadku niestawiennictwa, należy wyjaśnić jego przyczyny, zwłaszcza jeśli były niezawinione. W związku z tym NSA uchylił wyrok WSA oraz decyzje administracyjne obu instancji, zasądzając jednocześnie koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wpisu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, zwłaszcza w kontekście skutków niestawiennictwa na badania odwoławcze i zasady legalizmu w postępowaniu administracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o ochronie osób i mienia. Może mieć zastosowanie analogiczne do innych postępowań administracyjnych, gdzie wymagane są badania specjalistyczne.

Zagadnienia prawne (3)

Czy niestawienie się wnioskodawcy na badanie lekarskie i psychologiczne w trybie odwoławczym, wyznaczone po wniesieniu odwołania przez organ Policji, może stanowić obligatoryjną podstawę do odmowy wpisu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, niestawienie się na badanie odwoławcze nie może automatycznie skutkować odmową wpisu, jeśli nie zostało to jednoznacznie uregulowane w przepisach prawa i nie wyjaśniono przyczyn niestawiennictwa.

Uzasadnienie

NSA stwierdził brak jasnych przepisów regulujących skutki niestawiennictwa na badania odwoławcze w kontekście ustawy o ochronie osób i mienia. Podkreślono, że automatyczne stosowanie sankcji jest sprzeczne z zasadą legalizmu i konstytucyjną wolnością wyboru zawodu, a organ administracji musi wykazać naruszenie prawa, wyjaśniając przyczyny niestawiennictwa.

Czy postępowanie w przedmiocie odwołania od orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego w sprawie wpisu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej stanowi odrębne postępowanie administracyjne?

Odpowiedź sądu

Nie, jest to część postępowania głównego, a orzeczenia wydane w trybie odwoławczym są ostateczne w ramach tego postępowania.

Uzasadnienie

NSA uznał, że odwołanie od orzeczenia lekarskiego/psychologicznego nie jest odrębnym postępowaniem administracyjnym, lecz elementem postępowania głównego o wpis. Orzeczenia wydane w trybie odwoławczym są ostateczne i wiążą organy Policji.

Czy organ Policji może podważać ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane w trybie odwoławczym?

Odpowiedź sądu

Nie, organy Policji nie są uprawnione do oceny merytorycznej tych orzeczeń ani do podważania ich treści innymi dowodami.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane w trybie odwoławczym są wiążące dla organów Policji, które nie posiadają wiedzy specjalistycznej do ich kwestionowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz decyzje organów administracji obu instancji.

Przepisy (28)

Główne

ustawa o ochronie art. 29 § ust. 5 pkt 1

Ustawa o ochronie osób i mienia

Określa obligatoryjną przesłankę odmowy wpisu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej w przypadku niespełnienia wymogu zdolności fizycznej i psychicznej.

ustawa o ochronie art. 26 § ust. 3 pkt 7

Ustawa o ochronie osób i mienia

Określa wymóg posiadania zdolności fizycznej i psychicznej do wykonywania zadań pracownika ochrony, stwierdzonej orzeczeniami lekarskim i psychologicznym.

Pomocnicze

ustawa o ochronie art. 34 § ust. 3

Ustawa o ochronie osób i mienia

Określa podmiot odwoławczy w przypadku odwołania od orzeczenia lekarskiego i psychologicznego.

ustawa o ochronie art. 34 § ust. 6

Ustawa o ochronie osób i mienia

Stanowi, że orzeczenia wydane w trybie odwołań są ostateczne.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności i działania organów na podstawie prawa.

k.p.a. art. 7a

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada legalizmu.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 61 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zawieszenie postępowania.

k.p.a. art. 105

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stosowanie środków przewidzianych w ustawie.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie skargi przez NSA po uchyleniu zaskarżonego orzeczenia.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia orzeczenia z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Określenie wysokości wynagrodzenia pełnomocnika.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Określenie wysokości wynagrodzenia pełnomocnika.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2015 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się o wpis lub posiadających wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej art. 2 § ust. 1

Zakres badań lekarskich.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2015 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się o wpis lub posiadających wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej art. 3

Zakres badań psychologicznych.

Konstytucja RP art. 65 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wolność wyboru i wykonywania zawodu.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia praw i wolności.

ustawa o broni i amunicji art. 15 § ust. 5

Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji

Obowiązek poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym w kontekście pozwolenia na broń.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie prawa materialnego przez błędne zastosowanie przepisów ustawy o ochronie osób i mienia. • Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w tym dotyczące zawiadomienia o terminie badania i braku pouczenia o skutkach niestawiennictwa. • Brak jasnych przepisów regulujących skutki prawne niestawiennictwa na badania odwoławcze. • Automatyczne stosowanie sankcji w postaci odmowy wpisu jest nie do pogodzenia z zasadą legalizmu i konstytucyjną wolnością wyboru zawodu.

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę stanął na stanowisku, że odwołanie od orzeczenia lekarskiego, o jakim mowa w art. 34 ustawy o ochronie, nie stanowi odrębnego postępowania administracyjnego w stosunku do postępowania w sprawie wpisania na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. • W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego uznaje się za rzecz oczywistą, że wolność wykonywania zawodu 'może być poddana reglamentacji prawnej'. • Nie do pogodzenia z obowiązującym porządkiem prawnym jest sytuacja, w której automatycznie dochodzi do stosowania sankcji o charakterze niepieniężnym w postaci odmowy wpisu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej w postępowaniu, w którym podmiot nie miał możliwości obrony swych praw i którego zachowaniu w istocie nie można przypisać naruszenia prawa.

Skład orzekający

Mirosław Trzecki

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Sieńczyło - Chlabicz

sędzia

Izabella Janson

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wpisu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, zwłaszcza w kontekście skutków niestawiennictwa na badania odwoławcze i zasady legalizmu w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o ochronie osób i mienia. Może mieć zastosowanie analogiczne do innych postępowań administracyjnych, gdzie wymagane są badania specjalistyczne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa publicznego (ochrona fizyczna) i pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie procedur administracyjnych oraz prawa do obrony. Pokazuje, że nawet drobne uchybienia proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji.

Niestawienie się na badanie lekarskie nie zawsze oznacza przegraną. NSA wyjaśnia, kiedy odmowa wpisu na listę ochroniarzy jest nielegalna.

Dane finansowe

WPS: 300 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst