II FSK 2932/16Niedopuszczalność zarzutu przedawnienia w postępowaniu egzekucyjnym 6
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki "M." sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie. Przedmiotem sporu były zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczące przedawnienia obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym za 2005 rok. Spółka podnosiła, że zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, co czyni postępowanie egzekucyjne bezprzedmiotowym. Organ egzekucyjny oraz sąd pierwszej instancji uznali jednak zarzut przedawnienia za niedopuszczalny, powołując się na art. 34 § 1a) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Przepis ten stanowi, że wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym. W tej sprawie, kwestia przedawnienia była już oceniana przez Dyrektora Izby Skarbowej w postępowaniu podatkowym zakończonym decyzją ostateczną, która stanowiła podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podkreślił, że mechanizm przewidziany w art. 34 § 1a) u.p.e.a. ma na celu usprawnienie postępowania egzekucyjnego i zapobieganie wielokrotnemu rozpatrywaniu tej samej kwestii. Sąd wskazał, że zarzut przedawnienia, który był już przedmiotem merytorycznego rozpatrzenia w postępowaniu podatkowym, nie może być ponownie badany w postępowaniu egzekucyjnym. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na zasadę trwałości decyzji ostatecznych (art. 128 Ordynacji podatkowej), która zapewnia pewność obrotu prawnego. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną, orzekając o kosztach postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie art. 34 § 1a) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zasada niekonkurencyjności środków prawnych, trwałość decyzji ostatecznych w postępowaniu podatkowym i egzekucyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zarzut przedawnienia był już przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu podatkowym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zarzut przedawnienia obowiązku podatkowego, który był już przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu podatkowym, może być skutecznie podniesiony w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut taki jest niedopuszczalny w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art. 34 § 1a) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Uzasadnienie
Przepis art. 34 § 1a) u.p.e.a. wprowadza zasadę niekonkurencyjności środków prawnych, mającą na celu usprawnienie postępowania egzekucyjnego i zapobieganie wielokrotnemu rozpatrywaniu tej samej kwestii. Jeżeli zarzut zobowiązanego był już przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.
Czy sąd administracyjny w postępowaniu dotyczącym zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może dokonywać merytorycznej kontroli decyzji podatkowej, która stanowiła podstawę wystawienia tytułu wykonawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka kontrola nie może mieć miejsca, ponieważ prowadziłaby do kolejnego, quasi-instancyjnego rozpatrywania tej samej kwestii przez organ pełniący inną funkcję.
Uzasadnienie
Postępowanie egzekucyjne jest odrębne od postępowania wymiarowego. Organ egzekucyjny, nawet jeśli jest jednocześnie wierzycielem, nie może w ramach postępowania egzekucyjnego dokonywać merytorycznej kontroli decyzji podatkowej, która była już przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu wymiarowym.
Jakie jest znaczenie zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 128 Ordynacji podatkowej) w kontekście zarzutów przedawnienia w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zasada trwałości decyzji ostatecznych oznacza, że wypowiedź co do braku upływu terminu przedawnienia zawarta w ostatecznej decyzji podatkowej nie może być ponownie badana w postępowaniu egzekucyjnym.
Uzasadnienie
Zasada trwałości decyzji ostatecznych służy pewności obrotu prawnego i zapobiega kwestionowaniu raz ustalonych praw i obowiązków. W związku z tym, kwestia przedawnienia zobowiązania podatkowego, rozstrzygnięta w ostatecznej decyzji podatkowej, nie może być ponownie podnoszona w postępowaniu egzekucyjnym.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (24)
Główne
u.p.e.a. art. 34 § § 1a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zarzut zobowiązanego jest niedopuszczalny, jeżeli był lub jest przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym, albo gdy zobowiązany kwestionuje wymagalność należności z uwagi na jej wysokość ustaloną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia.
ord. pod. art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Określa termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.
ord. pod. art. 128
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada trwałości decyzji ostatecznych.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 34 § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy zarzutu niedopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
P.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonego wyroku.
P.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ord. pod. art. 70 § § 6 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach.
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach.
P.p.s.a. art. 207 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. c)
Podstawa ustalenia kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut niedopuszczalności zgłoszenia zarzutu przedawnienia w postępowaniu egzekucyjnym, gdyż kwestia ta była już przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu podatkowym (art. 34 § 1a) u.p.e.a.).
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia obowiązku podatkowego jako podstawa do stwierdzenia niedopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego. • Naruszenie art. 34 § 4 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. • Naruszenie art. 34 § 1a) u.p.e.a. poprzez stwierdzenie, że spółka nie może zgłosić zarzutu przedawnienia, gdy był on przedmiotem rozpatrywania w postępowaniu podatkowym. • Naruszenie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. poprzez stwierdzenie niedopuszczalności zarzutu dotyczącego bezprzedmiotowego wszczęcia postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z przepisami K.p.a. poprzez zaakceptowanie błędnych ustaleń stanu faktycznego i uznanie, że niedopuszczalne jest zgłoszenie zarzutu przedawnienia w postępowaniu egzekucyjnym. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 34 § 4 u.p.e.a. poprzez niezasadne uznanie, że nie zachodzą przesłanki do uwzględnienia zarzutu. • Naruszenie art. 34 § 1a) u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię i stwierdzenie, że zarzut przedawnienia nie został merytorycznie rozstrzygnięty w postępowaniu sądowoadministracyjnym. • Naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 70 § 1 ord. pod. poprzez nierozpatrzenie zarzutu dotyczącego bezprzedmiotowości wszczęcia postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie. • Naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 70 § 1 i § 6 pkt 1 ord. pod. poprzez stwierdzenie niedopuszczalności zarzutu przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
mechanizm przewidziany w art. 34 § 1a) u.p.e.a. jest wyrazem niekonkurencyjności środków zaskarżenia • zasada pierwszeństwa rozpoznawania środków zaskarżenia dotyczących meritum sprawy • w postępowaniu egzekucyjnym nie bada się meritum sprawy • zasada trwałości decyzji ostatecznych wynikającą z art. 128 ord. pod. ma służyć pewności obrotu prawnego
Skład orzekający
Małgorzata Wolf-Kalamala
przewodniczący-sprawozdawca
Maciej Jaśniewicz
sędzia
Bogusław Woźniak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 34 § 1a) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zasada niekonkurencyjności środków prawnych, trwałość decyzji ostatecznych w postępowaniu podatkowym i egzekucyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zarzut przedawnienia był już przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu podatkowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu egzekucyjnym, które ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą i może być interesujące dla prawników zajmujących się windykacją i prawem administracyjnym.
“Czy można podnieść zarzut przedawnienia w egzekucji, jeśli sprawa była już w sądzie?”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.