Orzeczenie · 2018-10-03

II FSK 2775/16Kara pieniężna za nieudostępnienie dokumentów niezbędność wykazana

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2018-10-03

NSAPodatkoweWysokansa

postępowanie egzekucyjnekara pieniężnadoradca podatkowytajemnica zawodowaniezbędność informacjiwyjawienie majątkuustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił postanowienie o nałożeniu kary pieniężnej na doradcę podatkowego. Kara została nałożona za nieudostępnienie dokumentów księgowych spółki w postępowaniu egzekucyjnym. WSA uznał, że organ egzekucyjny, poszukując majątku dłużnika, powinien był w pierwszej kolejności skorzystać z trybu wyjawienia majątku przewidzianego w K.p.c., zanim zastosuje środki dyscyplinujące jak kara pieniężna. NSA, oddalając skargę kasacyjną, podkreślił, że kluczowym warunkiem nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 168d § 1 u.p.e.a. jest wykazanie przez organ egzekucyjny niezbędności żądanych informacji lub dokumentów do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W tej sprawie organy nie wykazały tej niezbędności, co stanowiło istotne uchybienie procesowe, mimo że doradca podatkowy mógł być zobowiązany do udzielenia informacji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalenie, że nałożenie kary pieniężnej w postępowaniu egzekucyjnym wymaga od organu wykazania niezbędności żądanych informacji lub dokumentów dla prowadzenia egzekucji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji nałożenia kary pieniężnej na doradcę podatkowego za nieudostępnienie dokumentów w postępowaniu egzekucyjnym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ egzekucyjny może nałożyć karę pieniężną na doradcę podatkowego za nieudostępnienie dokumentów księgowych spółki, jeśli nie wykaże niezbędności tych dokumentów do prowadzenia postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ egzekucyjny nie może nałożyć kary pieniężnej, jeśli nie wykaże niezbędności żądanych informacji lub dokumentów dla prowadzenia postępowania egzekucyjnego, co stanowi istotne uchybienie procesowe.

Uzasadnienie

Podstawą nałożenia kary pieniężnej jest art. 168d § 1 u.p.e.a., który wymaga, aby odmowa udzielenia informacji lub wyjaśnień dotyczyła tych niezbędnych do prowadzenia egzekucji. Organy w tej sprawie nie wykazały tej niezbędności, co czyni nałożenie kary bezpodstawnym.

Czy doradca podatkowy, będący pełnomocnikiem dłużnika, może być zobowiązany do udostępnienia dokumentów księgowych spółki w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, doradca podatkowy, nawet nie będąc formalnym uczestnikiem postępowania, może być zobowiązany do udzielenia informacji i wyjaśnień, o ile nie narusza to tajemnicy zawodowej w zakresie objętym przepisami.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji przyjął, że doradca podatkowy może być zobowiązany do udzielenia informacji, a żądane dokumenty (rejestr sprzedaży VAT) nie dotyczyły informacji objętych tajemnicą zawodową w rozumieniu art. 37 ustawy o doradztwie podatkowym.

Czy w sytuacji potrzeby poszukiwania majątku dłużnika organ egzekucyjny powinien najpierw skorzystać z trybu wyjawienia majątku (art. 71 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 913 i nast. K.p.c.) przed nałożeniem kary pieniężnej?

Odpowiedź sądu

W sytuacji potrzeby poszukiwania majątku, organ egzekucyjny powinien rozważyć skorzystanie z trybu wyjawienia majątku, jednakże nie jest to bezwzględny warunek poprzedzający nałożenie kary, jeśli żądane informacje są niezbędne do prowadzenia egzekucji.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA błędnie przypisał pierwszeństwo trybowi wyjawienia majątku przed innymi środkami, jednakże podkreślił, że brak wykazania niezbędności żądanych dokumentów do prowadzenia egzekucji był wystarczającą podstawą do uchylenia kary, niezależnie od stosowania art. 71 u.p.e.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił postanowienie o nałożeniu kary pieniężnej na doradcę podatkowego.

Przepisy (15)

Główne

u.p.e.a. art. 36 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny może żądać od uczestników postępowania oraz innych podmiotów informacji i wyjaśnień niezbędnych do wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 168d § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Na osobę, która wbrew obowiązkowi odmawia udzielenia organowi egzekucyjnemu informacji lub wyjaśnień niezbędnych do prowadzenia egzekucji, może być nałożona kara pieniężna.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 36 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Od wykonania obowiązku udzielenia informacji można uchylić się w zakresie, w jakim według K.p.a. można odmówić zeznań lub odpowiedzi na pytanie.

u.p.e.a. art. 168e § § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 71 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Jeżeli egzekucja administracyjna staje się bezskuteczna, organ egzekucyjny może zwrócić się do sądu o nakazanie zobowiązanemu wyjawienia majątku.

u.d.p. art. 37 § ust. 1-3

Ustawa o doradztwie podatkowym

Doradca podatkowy jest obowiązany do zachowania tajemnicy zawodowej, jednakże nie dotyczy to informacji o faktach, o których powziął wiedzę w związku z wykonywaniem zawodu, gdy jest przesłuchiwany w charakterze świadka.

k.p.a. art. 83 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Doradca podatkowy może odmówić składania zeznań lub odpowiedzi na pytania w zakresie objętym tajemnicą zawodową.

k.p.c. art. 913

Kodeks postępowania cywilnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c