II FSK 1020/11Umorzenie postępowania egzekucyjnego tytuł wykonawczy małżonkowie
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wcześniej oddalił jej skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. J. P. wnioskowała o umorzenie postępowania, argumentując, że nie doręczono jej odrębnego tytułu wykonawczego, co zgodnie z jej interpretacją art. 27c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) czyniło egzekucję niedopuszczalną. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, skupił się na dwóch głównych zarzutach: naruszeniu art. 134 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. (niedopuszczalność egzekucji) oraz błędnej wykładni art. 27c u.p.e.a. Sąd uznał, że WSA prawidłowo ocenił sprawę, a zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne. Wskazano, że sąd pierwszej instancji badał sprawę w jej całokształcie, odnosząc się do wszystkich przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego. Co do art. 27c u.p.e.a., NSA potwierdził stanowisko WSA, że przepis ten dotyczy sytuacji, gdy tylko jeden z małżonków jest zobowiązany, a egzekucja ma być prowadzona z majątku wspólnego. W niniejszej sprawie oboje małżonkowie byli zobowiązani podatkowo, a tytuł wykonawczy wystawiony na oboje był zgodny z prawem, zwłaszcza w kontekście solidarnej odpowiedzialności małżonków wynikającej z przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o PIT. Sąd podkreślił, że ewentualne wady tytułu wykonawczego mogły być podstawą do złożenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w trybie art. 33 u.p.e.a., a nie do umorzenia postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 4 czy 7 u.p.e.a. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących wystawiania tytułów wykonawczych na małżonków w postępowaniu egzekucyjnym oraz zakresu kontroli sądów administracyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji zobowiązania podatkowego małżonków i interpretacji art. 27c u.p.e.a. w kontekście ich solidarnej odpowiedzialności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy tytuł wykonawczy wystawiony na oboje małżonków, gdy oboje są zobowiązani podatkowo, jest zgodny z prawem, w szczególności z art. 27c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, tytuł wykonawczy wystawiony na oboje małżonków jest zgodny z prawem, gdy oboje są zobowiązani podatkowo, a egzekucja ma być prowadzona z majątku wspólnego. Przepis art. 27c u.p.e.a. ma zastosowanie, gdy tylko jeden z małżonków jest zobowiązany.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że oboje małżonkowie byli zobowiązani podatkowo, a przepisy (Ordynacja podatkowa, ustawa o PIT) przewidują solidarną odpowiedzialność. Tytuł wykonawczy na oboje małżonków jest dopuszczalny i nie stanowi błędu co do osoby zobowiązanego. Art. 27c u.p.e.a. dotyczy sytuacji, gdy tylko jeden małżonek jest zobowiązany, a egzekucja dotyczy majątku wspólnego.
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji, rozpoznając skargę na postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, jest związany zarzutami skargi w zakresie badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji jest uprawniony do badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu w pełnym zakresie, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji ma obowiązek badać sprawę w jej całokształcie i może uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te wskazane przez stronę. W niniejszej sprawie sąd odniósł się do wszystkich przesłanek umorzenia, w tym do kwestii niedopuszczalności egzekucji, nawet jeśli nie była ona głównym zarzutem skargi.
Czy brak doręczenia odrębnego tytułu wykonawczego małżonkowi, który jest współzobowiązany, czyni postępowanie egzekucyjne niedopuszczalnym w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku współzobowiązania małżonków, tytuł wykonawczy wystawiony na oboje nie jest wadliwy z tego powodu. Ewentualne wady tytułu wykonawczego mogą być podstawą do złożenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 33 u.p.e.a.), a nie do umorzenia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że kwestia prawidłowości wystawienia tytułu wykonawczego może być podnoszona w ramach zarzutów egzekucyjnych. Brak doręczenia odrębnego tytułu nie czyni egzekucji niedopuszczalną, jeśli tytuł został wystawiony prawidłowo na oboje zobowiązanych małżonków.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (17)
Główne
u.p.e.a. art. 27c
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis zezwalający na wystawienie jednego tytułu wykonawczego na oboje małżonków dotyczy sytuacji, gdy zobowiązanym jest jeden z małżonków, a egzekucja ma być prowadzona z majątku wspólnego. W przypadku, gdy oboje małżonkowie są zobowiązani, tytuł wykonawczy powinien być wystawiony na oboje.
u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Umorzenie postępowania egzekucyjnego gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego. Sąd uznał, że błąd co do osoby zobowiązanego nie wystąpił.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 7
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Umorzenie postępowania egzekucyjnego gdy egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna. Sąd uznał, że egzekucja nie była niedopuszczalna.
u.p.e.a. art. 33
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Sąd wskazał, że wady tytułu wykonawczego mogą być podstawą do zarzutów.
u.p.e.a. art. 34 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Umorzenie postępowania w przypadku uwzględnienia zarzutów.
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
Sąd pierwszej instancji bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 14 § ust. 2 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. a)
Określa stawki opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu kasacyjnym.
u.p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wymaga wskazania zobowiązanego, jego adresu i w miarę możliwości miejsca zatrudnienia w tytule wykonawczym.
Ord.pod. art. 92 § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa
Małżonkowie wspólnie opodatkowani ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe.
u.p.d.o.f. art. 6 § ust. 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Wprowadza możliwość wspólnego opodatkowania małżonków od łącznej sumy dochodów, co skutkuje solidarną odpowiedzialnością.
k.c. art. 366 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Wyjaśnia istotę solidarnej odpowiedzialności dłużników.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 134 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. (niedopuszczalność egzekucji). • Błędna wykładnia art. 27c u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że wprowadzenie tego przepisu w 2001r. jedynie sankcjonowało wcześniejszą praktykę dopuszczającą wystawienie jednego tytułu wykonawczego na oboje małżonków.
Godne uwagi sformułowania
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany zawartymi w niej podstawami i wnioskami (art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 176 p.p.s.a.). • Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. • Sąd pierwszej instancji ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. • W niniejszej sprawie skarżąca upatruje naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w niedostrzeżeniu przez sąd pierwszej instancji, iż postępowanie egzekucyjne - jako niedopuszczalne, powinno zostać umorzone na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., a więc przepisu, który nie został wskazany przez Skarżącą ani w postępowaniu przed organami administracji, ani też w skardze do sądu pierwszej instancji. • Nie ma zatem podstaw do stwierdzenia wystąpienia w tytule błędu co do osoby zobowiązanego.
Skład orzekający
Jerzy Płusa
przewodniczący
Jan Rudowski
sprawozdawca
Tomasz Kolanowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wystawiania tytułów wykonawczych na małżonków w postępowaniu egzekucyjnym oraz zakresu kontroli sądów administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zobowiązania podatkowego małżonków i interpretacji art. 27c u.p.e.a. w kontekście ich solidarnej odpowiedzialności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu egzekucyjnym, a mianowicie prawidłowości wystawienia tytułu wykonawczego na małżonków. Jest to zagadnienie istotne dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego.
“Tytuł wykonawczy na małżonków: kiedy jest prawidłowy, a kiedy egzekucja jest niedopuszczalna?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.