Orzeczenie · 2019-10-29

II CSK 169/19

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

2019-10-29

SNCywilneochrona dóbr osobistychŚrednianajwyższy

dobra osobistenietykalność mieszkanianajem lokaluskarga kasacyjnaSąd Najwyższyodmowa przyjęcia skargiprawo cywilnenieruchomości

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Powódka M.F. złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 4 października 2018 r., który oddalił jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 30 listopada 2017 r. Sąd Okręgowy oddalił powództwo o zasądzenie 120 000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku naruszenia dobra osobistego – nietykalności mieszkania. Powódka zarzucała pozwanej Z. S.A. w S. nienależyte wykonanie obowiązków wynajmującego oraz popełnienie czynów niedozwolonych, polegających na zaniechaniu remontów i rozbiórce budynku bez zapewnienia lokalu zamiennego. Sąd Okręgowy nie stwierdził naruszenia dobra osobistego, uznając, że powódka nie mieszkała w lokalu w momencie rozbiórki i nie miała prawa do lokalu zamiennego w tym kontekście. Sąd Apelacyjny podzielił te ustalenia i argumentację. W skardze kasacyjnej powódka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym art. 448 k.c., art. 61 prawa budowlanego, art. 11 u.o.p.l., art. 24 k.c., a także art. 382 k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy, działając w ramach przedsądu, odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Uzasadnił to brakiem wystąpienia przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności brakiem istotnego zagadnienia prawnego oraz oczywistej zasadności skargi. Sąd uznał, że wykładnia przepisu art. 11 ust. 2 pkt 4 u.o.p.l. nie wpłynie na rozstrzygnięcie, gdyż powódce oferowano lokale zamienne. Ponadto, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych były w dużej mierze próbą kwestionowania ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Sąd orzekł również o kosztach postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności definicji istotnego zagadnienia prawnego i oczywistej zasadności. Również w zakresie stosowania przepisów o ochronie praw lokatorów w kontekście naruszenia dóbr osobistych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej. Interpretacja przesłanek przedsądu jest standardowa dla Sądu Najwyższego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy naruszenie dóbr osobistych powódki (nietykalność mieszkania) nastąpiło w wyniku działań wynajmującego polegających na zaniechaniu remontów i rozbiórce budynku bez zapewnienia lokalu zamiennego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny uznały, że do naruszenia dóbr osobistych nie doszło, a powódka nie miała prawa do lokalu zamiennego w kontekście przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów.

Uzasadnienie

Sądy ustaliły, że powódka nie zamieszkiwała w lokalu w momencie rozbiórki, a jej pierwotne plany powrotu pokrzyżowała sytuacja rodzinna, a nie zaniedbania pozwanej. Ponadto, w czasie rozbiórki nie miała ona statusu lokatora używającego lokalu wymagającego opróżnienia w związku z remontem/rozbiórką, co wykluczało zastosowanie przepisów o prawie do lokalu zamiennego.

Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy zawiera istotne zagadnienie prawne lub jest oczywiście uzasadniona?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wskazane przez skarżącą zagadnienie interpretacji art. 11 ust. 2 pkt 4 u.o.p.l. nie jest istotne, gdyż nie wpłynie na rozstrzygnięcie, a powódce oferowano lokale zamienne. Skarga nie była też oczywiście uzasadniona, gdyż zarzuty procesowe w dużej mierze dotyczyły kwestionowania ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Z. Spółka Akcyjna w S.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
M.F.	osoba_fizyczna	powódka
Z. Spółka Akcyjna w S.	spółka	pozwana

Przepisy (18)

Główne

o.o.p.l. art. 11 § 2 pkt 4

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Przepis ten przyznawał wynajmującemu prawo wypowiedzenia najmu, jeżeli lokator używał lokalu, który wymagał opróżnienia w związku z koniecznością rozbiórki lub remontu budynku. Sąd uznał, że powódka nie miała zastosowania do tego przepisu, ponieważ nie mieszkała w lokalu w czasie rozbiórki.

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

Dotyczy zasądzenia odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie praw osobistych.

k.p.c. art. 398^9 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym istnienie istotnego zagadnienia prawnego.

k.p.c. art. 398^9 § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym oczywistą zasadność skargi.

Pomocnicze

o.o.p.l. art. 11 § 9

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Przepis ten przyznawał lokatorowi prawo do lokalu zamiennego. Sąd uznał, że nie miał on zastosowania w sytuacji powódki.

k.c. art. 416

Kodeks cywilny

Dotyczy odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez przestępstwo lub wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania.

k.c. art. 24

Kodeks cywilny

Dotyczy ochrony dóbr osobistych.

k.c. art. 23

Kodeks cywilny

Dotyczy ochrony dóbr osobistych.

p.b. art. 61

Prawo budowlane

p.b. art. 5 § 2

Prawo budowlane

p.b. art. 91a

Prawo budowlane

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek Sądu drugiej instancji zbadania sprawy od nowa.

k.p.c. art. 328 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymogi uzasadnienia wyroku Sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania apelacyjnego.

k.p.c. art. 235 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy dopuszczalności dowodu ze źródeł osobowych.

k.p.c. art. 98 § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik postępowania w zakresie kosztów.

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. • Brak oczywistej zasadności skargi w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. • Niedopuszczalność kwestionowania ustaleń faktycznych w skardze kasacyjnej (art. 398^3 § 3 k.p.c.).

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 448 k.c. w zw. z art. 416 k.c., art. 61 p.b. w zw. z art. 5 ust. 2 p.b. i art. 91a p.b., art. 11 ust. 2 pkt. 4 i ust. 9 u.o.p.l., art. 24 k.c. i 23 k.c.). • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 382 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., art. 235 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., art. 378 § 1 k.p.c.).

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako środek odwoławczy o szczególnym charakterze, którego głównym celem jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni; służy także usunięciu z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie stanowi natomiast ogólnie dostępnego środka zaskarżenia orzeczeń niezadowalających stron. • Istotne zagadnienie prawne (...) to doniosły problem prawny, nowy lub już wcześniej występujący, lecz nadal niedostatecznie rozważony i wyjaśniony, mający znaczenie nie tylko jako wątpliwość występująca w danej sprawie i rzutująca na jej rozstrzygnięcia, ale także jako kwestia sporna powtarzająca się w przestrzeni prawnej i mająca ważkie znaczenie również w innych sprawach. • Oczywista zasadność skargi kasacyjnej (...) zachodzi tylko wtedy, gdy dla przeciętnego prawnika z samej treści tej skargi w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie, a jednocześnie orzeczenie jest jaskrawo nieprawidłowe.

Skład orzekający

Katarzyna Tyczka-Rote

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności definicji istotnego zagadnienia prawnego i oczywistej zasadności. Również w zakresie stosowania przepisów o ochronie praw lokatorów w kontekście naruszenia dóbr osobistych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej. Interpretacja przesłanek przedsądu jest standardowa dla Sądu Najwyższego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii ochrony dóbr osobistych w kontekście stosunków najmu i rozbiórki budynku, a także procedury kasacyjnej. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie cywilnym i nieruchomościach.

“Czy naruszenie nietykalności mieszkania przez rozbiórkę budynku bez lokalu zamiennego uzasadnia zadośćuczynienie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”

Dane finansowe

WPS: 120 000 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników