II CA 602/13Nieważność umowy dzierżawy pełnomocnictwo forma
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o wpis prawa dzierżawy do księgi wieczystej, opartego na umowie zawartej przez V. G. na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez prezesa zarządu spółki z o.o. Sąd Rejonowy w Chełmie pierwotnie uwzględnił wniosek, jednak po rozpoznaniu skargi uczestnika postępowania oddalił go, uznając umowę dzierżawy za nieważną z powodu niezachowania wymogów formalnych wynikających z Kodeksu spółek handlowych (art. 17 k.s.h. w zw. z art. 15 § 1 k.s.h.). W szczególności wskazano na brak wymaganej uchwały wspólników przed udzieleniem pełnomocnictwa lub jej brak w ustawowym terminie, a także na niezachowanie formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi dla samego pełnomocnictwa, co skutkowało nieważnością umowy zgodnie z art. 99 § 1 k.c. Sąd Okręgowy w Lublinie początkowo zmienił postanowienie sądu rejonowego i utrzymał wpis w mocy, jednak Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie do ponownego rozpoznania. W ponownym postępowaniu Sąd Okręgowy, związany wykładnią prawa dokonaną przez Sąd Najwyższy, oddalił apelację wnioskodawczyni. Sąd uznał, że umowa dzierżawy przedsiębiorstwa wymagała formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi (art. 75 1 § 1 kc w zw. z art. 73 § 2 k.c.), a pełnomocnictwo do jej zawarcia powinno być udzielone w tej samej formie (art. 99 § 1 k.c.). Ponieważ pełnomocnictwo z dnia 17 czerwca 2009 roku nie spełniało tego wymogu, umowa z dnia 10 lutego 2010 roku została uznana za bezwzględnie nieważną (art. 58 § 1 k.c.). Sąd podkreślił, że sąd wieczystoksięgowy bada również formę czynności prawnej stanowiącej podstawę wpisu. Dodatkowo, Sąd Najwyższy wskazał na problematyczność zgody zgromadzenia wspólników udzielonej przed zawarciem umowy, która mogła być niewystarczająca ze względu na zmianę okoliczności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących formy czynności prawnych, w szczególności pełnomocnictwa, w kontekście wpisów do ksiąg wieczystych oraz wymogów formalnych dla umów dzierżawy przedsiębiorstwa.
Dotyczy specyficznej sytuacji dzierżawy przedsiębiorstwa i wymogów formalnych dla pełnomocnictwa w tym kontekście. Interpretacja przepisów k.s.h. i k.c. w odniesieniu do czynności prawnych spółek.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa dzierżawy przedsiębiorstwa, zawarta na podstawie pełnomocnictwa, jest ważna, jeśli pełnomocnictwo nie zostało udzielone w formie wymaganej dla czynności prawnej, której dotyczy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa jest nieważna, jeśli pełnomocnictwo nie zachowuje formy wymaganej dla czynności prawnej, której dotyczy.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 99 § 1 k.c., zgodnie z którym pełnomocnictwo do dokonania czynności prawnej powinno być udzielone w tej samej formie, co sama czynność. Ponieważ umowa dzierżawy przedsiębiorstwa wymagała formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi, pełnomocnictwo również powinno było taką formę posiadać. Niezachowanie tej formy skutkuje nieważnością czynności prawnej.
Czy sąd wieczystoksięgowy bada ważność czynności prawnej stanowiącej podstawę wpisu, w tym formę udzielonego pełnomocnictwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd wieczystoksięgowy bada, czy czynność prawna, która miałaby być podstawą wpisu, została dokonana w formie wymaganej przez przepisy prawa pod rygorem nieważności, a dotyczy to również pełnomocnictwa.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 626 8 § 2 k.p.c., sąd bada treść i formę wniosku oraz dołączonych dokumentów. Obejmuje to również badanie, czy czynność prawna, na podstawie której ma nastąpić wpis, została dokonana zgodnie z prawem, w tym czy pełnomocnictwo było prawidłowo udzielone.
Czy zgoda zgromadzenia wspólników na zawarcie umowy dzierżawy przedsiębiorstwa, udzielona przed jej zawarciem, jest wystarczająca, jeśli okoliczności uległy diametralnej zmianie?
Odpowiedź sądu
Nie, zgoda udzielona przed zawarciem umowy nie może być traktowana jako blankietowa i nieograniczona w czasie, zwłaszcza gdy okoliczności uległy zmianie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zgoda udzielona z wyprzedzeniem powinna być analizowana w kontekście aktualnych okoliczności. W przypadku istotnej zmiany sytuacji, zgoda ta może okazać się niewystarczająca, a umowa zawarta bez odpowiedniego potwierdzenia może być nieważna.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| V. G. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. | spółka | uczestnik postępowania |
| (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. | spółka | uczestnik postępowania |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 751 § § 1
Kodeks cywilny
Umowa dzierżawy przedsiębiorstwa wymaga formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi.
k.c. art. 99 § § 1
Kodeks cywilny
Pełnomocnictwo do dokonania czynności prawnej powinno być udzielone w tej samej formie, co sama czynność.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna.
k.p.c. art. 6268 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd bada treść i formę wniosku, dołączonych dokumentów oraz treść księgi wieczystej.
k.s.h. art. 17 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Czynność prawna dokonana przez spółkę bez wymaganej uchwały wspólników jest nieważna.
k.s.h. art. 15 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Do zawarcia przez spółkę kapitałową umowy kredytu, pożyczki, poręczenia lub innej podobnej umowy wymaga się zgody zgromadzenia wspólników.
Pomocnicze
k.c. art. 551
Kodeks cywilny
Przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55 1 k.c.
k.c. art. 73 § § 2
Kodeks cywilny
Niezachowanie formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi skutkuje nieważnością czynności prawnej.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o procesie do postępowań nieprocesowych.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie kosztów.
k.p.c. art. 520 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów w sprawach spornych.
k.s.h. art. 17 § § 2
Kodeks spółek handlowych
Zgoda na czynność prawną może być wyrażona przed lub po jej dokonaniu, nie później niż w ciągu 2 miesięcy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezachowanie formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi dla pełnomocnictwa do zawarcia umowy dzierżawy przedsiębiorstwa. • Nieważność umowy dzierżawy z powodu niezachowania wymaganej formy pełnomocnictwa. • Kognicja sądu wieczystoksięgowego obejmuje badanie formy czynności prawnej stanowiącej podstawę wpisu.
Odrzucone argumenty
Uchwała wspólników z dnia 1 lipca 2009 roku oraz z dnia 2 września 2009 roku stanowiła wystarczającą zgodę na zawarcie umowy dzierżawy i udzielenie pełnomocnictwa. • Umowa dzierżawy została zawarta zgodnie z prawem i powinna być podstawą wpisu do księgi wieczystej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd, któremu sprawę przekazano w wyniku jej uchylenia na skutek wniesienia skargi kasacyjnej, związany jest wykładnią prawa dokonanego w tej sprawie przez Sąd Najwyższy. • Umowa dzierżawy zgodnie z art. 75 1 § 1 kc w zw. z art. 73 § 2 k.c. wymagała formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi, a niezachowanie tej formy skutkuje nieważnością czynności prawnej. • Przepis art. 99 § 1 k.c. stanowi, że jeżeli do ważności czynności prawnej potrzeba jest szczególna forma, pełnomocnictwo do dokonania tej czynności powinno być udzielone w tej samej formie. • W tym stanie rzeczy umowę, która miała być podstawą wpisu, należy uznać za bezwzględnie nieważną ( art. 58 § 1 k.c. ). • kognicją sądu wieczystoksięgowego objęte jest również badanie, czy czynność prawna, która miałaby być podstawą wpisu, została dokonana w formie wymaganej przez przepisy prawa pod rygorem nieważności
Skład orzekający
Andrzej Mikołajewski
przewodniczący-sprawozdawca
Dariusz Iskra
członek
Anna Ścioch-Kozak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących formy czynności prawnych, w szczególności pełnomocnictwa, w kontekście wpisów do ksiąg wieczystych oraz wymogów formalnych dla umów dzierżawy przedsiębiorstwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dzierżawy przedsiębiorstwa i wymogów formalnych dla pełnomocnictwa w tym kontekście. Interpretacja przepisów k.s.h. i k.c. w odniesieniu do czynności prawnych spółek.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii formalnych w obrocie nieruchomościami i przedsiębiorstwami, a także roli sądu wieczystoksięgowego w badaniu ważności czynności prawnych. Wykładnia Sądu Najwyższego ma istotne znaczenie praktyczne.
“Nieważna umowa dzierżawy przedsiębiorstwa przez wadliwe pełnomocnictwo – kluczowa lekcja dla obrotu nieruchomościami.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.