II CA 1137/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o zapłatę zadośćuczynienia w kwocie 10 250 zł, które powód R. Ś. dochodził od (...) S.A. w W. w związku z wypadkiem drogowym z dnia 15 września 2015 r. Sąd Rejonowy w Sandomierzu wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2018 r. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3750 zł z ustawowymi odsetkami, oddalając powództwo w pozostałym zakresie i znosząc wzajemnie koszty procesu. Sąd pierwszej instancji ustalił, że przyczyną kolizji było zachowanie drugiego kierowcy, a powód doznał dwuprocentowego uszczerbku na zdrowiu. Pozwany w apelacji zarzucił szereg naruszeń przepisów postępowania, w tym naruszenie zasady bezpośredniości poprzez oparcie orzeczenia na opinii biegłego z innego postępowania, błędne ustalenia faktyczne oraz oddalenie wniosków dowodowych. Sąd Okręgowy w Kielcach uznał apelację za zasadną. Stwierdził, że Sąd Rejonowy rażąco naruszył zasadę bezpośredniości, opierając się na opinii biegłego z innego postępowania, co miało wpływ na treść wyroku. Ponadto, Sąd Okręgowy wskazał na wadliwą ocenę materiału dowodowego i błędne ustalenia co do przebiegu zdarzenia. Sąd Okręgowy podkreślił, że Sąd Rejonowy nieprawidłowo zidentyfikował podstawę prawną odpowiedzialności (art. 435 § 1 kc w zw. z art. 436 § 1 kc zamiast art. 436 § 2 kc w zw. z art. 415 kc) oraz nieprawidłowo rozłożył ciężar dowodu. Powód nie wykazał okoliczności uzasadniających odpowiedzialność pozwanego. Analiza materiału dowodowego, w tym zeznań świadków i zdjęć z miejsca zdarzenia, doprowadziła Sąd Okręgowy do wniosku, że przyczyna zdarzenia tkwiła w zachowaniu powoda, który włączając się do ruchu i cofając, nie zachował szczególnej ostrożności, nie ustąpił pierwszeństwa i miał ograniczoną widoczność z powodu słońca. Wobec powyższego, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, oddalając powództwo w całości i zasądzając od powoda na rzecz pozwanego koszty procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady bezpośredniości w postępowaniu dowodowym, dopuszczalność dowodów z innych postępowań, rozkład ciężaru dowodu w sprawach o wypadki komunikacyjne, ocena przyczyn wypadku drogowego.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i błędów proceduralnych sądu pierwszej instancji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował przepisy prawa materialnego dotyczące odpowiedzialności odszkodowawczej ubezpieczyciela za szkodę powstałą w wyniku wypadku drogowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji dopuścił się rażących naruszeń przepisów postępowania, w tym zasady bezpośredniości i prawidłowej oceny dowodów, co skutkowało błędnymi ustaleniami faktycznymi i niewłaściwym zastosowaniem prawa materialnego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy oparł się na opinii biegłego z innego postępowania, naruszając zasadę bezpośredniości. Ponadto, błędnie rozłożył ciężar dowodu i dokonał dowolnej oceny materiału dowodowego, co doprowadziło do nieprawidłowych ustaleń co do przyczyn wypadku i odpowiedzialności stron.
Czy dopuszczalne jest oparcie orzeczenia na opinii biegłego sporządzonej na potrzeby innego postępowania sądowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oparcie orzeczenia na opinii biegłego sporządzonej na potrzeby innego postępowania, bez zgody stron i bez przeprowadzenia dowodu bezpośrednio przed sądem, stanowi rażące naruszenie zasady bezpośredniości i nie może stanowić podstawy ustaleń faktycznych.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że zasada bezpośredniości wymaga, aby dowody były przeprowadzane bezpośrednio przed sądem rozpoznającym sprawę. Wyjątki są dopuszczalne tylko w ściśle określonych sytuacjach i wymagają zgody stron. Wykorzystanie opinii z innego postępowania bez spełnienia tych warunków jest niedopuszczalne.
Kto ponosi odpowiedzialność za wypadek drogowy, w którym uczestniczyły dwa pojazdy, a jeden z kierowców dochodzi odszkodowania od drugiego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odpowiedzialność należy rozważyć na zasadzie winy (art. 415 kc w zw. z art. 436 § 2 kc), a ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających odpowiedzialność spoczywa na powodzie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że w przypadku zderzenia pojazdów mechanicznych, odpowiedzialność należy oceniać na zasadzie winy, a nie ryzyka (art. 436 § 1 kc). Powód nie wykazał, że zachowanie drugiego kierowcy było bezprawne i zawinione, a analiza dowodów wskazała, że przyczyna zdarzenia tkwiła w jego własnym zachowaniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. Ś. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) S.A w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (26)
Główne
k.c. art. 436 § § 2
Kodeks cywilny
Prawidłowa podstawa prawna odpowiedzialności w przypadku zderzenia pojazdów mechanicznych, wymagająca wykazania winy.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności deliktowej na zasadzie winy, stosowana w związku z art. 436 § 2 k.c.
k.p.c. art. 235 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie zasady bezpośredniości poprzez oparcie się na opinii z innego postępowania.
k.p.c. art. 278
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie zasady bezpośredniości poprzez oparcie się na opinii z innego postępowania.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut wadliwej oceny materiału dowodowego.
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Zarzut błędnej oceny stopnia przyczynienia się powoda do szkody.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Podstawowa zasada ciężaru dowodu.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawowa zasada ciężaru dowodu.
Prawo o ruchu drogowym art. 23 § ust. 1 pkt. 3
Naruszenie przez powoda zasad ruchu drogowego przy cofaniu.
Prawo o ruchu drogowym art. 17 § ust. 1
Naruszenie przez powoda zasad włączania się do ruchu.
Prawo o ruchu drogowym art. 17 § ust. 2
Naruszenie przez powoda zasad włączania się do ruchu.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez sąd drugiej instancji o zmianie wyroku.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania o kosztach procesu.
Pomocnicze
k.c. art. 435 § § 1
Kodeks cywilny
Sąd Rejonowy błędnie przyjął tę podstawę odpowiedzialności.
k.c. art. 436 § § 1
Kodeks cywilny
Sąd Rejonowy błędnie przyjął tę podstawę odpowiedzialności.
k.c. art. 822 § § 1
Kodeks cywilny
Przywołany przez Sąd Rejonowy w kontekście odpowiedzialności ubezpieczyciela.
k.p.c. art. 224 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 217 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 217 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 286
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 444 § § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 11
Kodeks postępowania cywilnego
Kwestia związania wyrokiem w sprawie o wykroczenie.
Prawo o ruchu drogowym art. 24 § ust. 1 pkt. 3
Przywołany przez Sąd Rejonowy w kontekście zachowania kierowcy V. (...).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie zasady bezpośredniości przez sąd pierwszej instancji. • Błędne ustalenia faktyczne dotyczące przebiegu i przyczyn zdarzenia. • Niewłaściwa ocena materiału dowodowego. • Nieprawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego. • Nieprawidłowy rozkład ciężaru dowodu. • Przyczyna wypadku tkwiła w zachowaniu powoda, a nie kierowcy pojazdu ubezpieczonego przez pozwanego.
Odrzucone argumenty
Argumenty powoda o odpowiedzialności pozwanego ubezpieczyciela na zasadzie ryzyka. • Uznanie opinii biegłego z innego postępowania za podstawę ustaleń faktycznych.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy stwierdza, że powód z tej podstawowej procesowej powinności się nie wywiązał, czego nie dostrzegł Sąd Rejonowy, próbując zastąpić i to także w sposób daleki od wyczerpującego, zaistniały brak, dowodami z wyroku, jego uzasadnienia oraz opinii z innego postępowania sądowego w sprawie o wykroczenie. • Przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego wydanej na potrzeby innego postępowania, nastąpiło z rażącym naruszeniem zasady bezpośredniości (...), a tym samym i nie mogło wywołać żadnych skutków, jakie pozwala uzyskać prawidłowo przeprowadzony dowód. • Wobec tego wszystkiego w ocenie Sądu Okręgowego zasadnie brzmi teza, że kiedy kierujący V. (...) rozpoczął manewr wyprzedzania i znalazł się już na lewym pasie jezdni, V. (...) zatrzymywał się, ale jeszcze nie zasygnalizował skrętu w lewo na parking, uczynił to dopiero kiedy V. (...) był na jego wysokości, tak, że kierujący nim dopiero wówczas zauważył włączony kierunkowskaz.
Skład orzekający
Małgorzata Klesyk
przewodniczący
Mariusz Broda
sprawozdawca
Monika Wrona- Zawada
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady bezpośredniości w postępowaniu dowodowym, dopuszczalność dowodów z innych postępowań, rozkład ciężaru dowodu w sprawach o wypadki komunikacyjne, ocena przyczyn wypadku drogowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i błędów proceduralnych sądu pierwszej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe błędy proceduralne, takie jak naruszenie zasady bezpośredniości, mogą doprowadzić do błędnego rozstrzygnięcia. Jest to cenna lekcja dla prawników o wadze prawidłowego prowadzenia postępowania dowodowego.
“Błąd proceduralny sądu pierwszej instancji odwrócił losy sprawy o odszkodowanie za wypadek.”
Dane finansowe
WPS: 10 250 PLN
zadośćuczynienie: 3750 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.