Orzeczenie · 2026-06-29

II Ca 1073/26Zmiana wyroku sankcja kredytu darmowego 2

Sąd
Sąd Okręgowy w Kielcach
Miejsce
Kielce
Data
2026-06-29
SAOSCywilneprawo umówWysokaokręgowy
kredyt konsumenckisankcja kredytu darmowegoobowiązki informacyjneRRSOkoszty kredytuabuzywnośćochrona konsumentaapelacjazmiana wyroku

Sąd Okręgowy w Kielcach rozpoznał apelację powódki B.X. od wyroku Sądu Rejonowego w Skarżysku-Kamiennej, który oddalił jej powództwo o zapłatę i ustalenie treści stosunków prawnych w oparciu o sankcję kredytu darmowego. Sąd Okręgowy, prostując niedokładność pisarską w komparycji zaskarżonego wyroku, zmienił go w punkcie I, zasądzając od pozwanej Spółdzielczej Kasy na rzecz powódki B.X. łącznie ponad 70 tys. zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Sąd uznał, że postanowienia trzech umów kredytu konsumenckiego zawartych przez powódkę z pozwaną naruszały obowiązki informacyjne wynikające z ustawy o kredycie konsumenckim i dyrektywy UE, co czyniło skutecznym oświadczenie powódki o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. W szczególności, Sąd Okręgowy wskazał na nieprawidłowe określenie całkowitego kosztu kredytu, całkowitej kwoty do zapłaty oraz rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania (RRSO) w umowie z dnia 14 czerwca 2017 r. Ponadto, we wszystkich trzech umowach, postanowienia dotyczące oprocentowania odsetek od kredytowanych pozaodsetkowych kosztów kredytu oraz sposób określenia RRSO i całkowitej kwoty do zapłaty naruszały obowiązki informacyjne. W konsekwencji, powódka była uprawniona do zwrotu zapłaconych kosztów kredytu (odsetkowych i pozaodsetkowych). Apelację powódki oddalono w pozostałej części, a koszty postępowania apelacyjnego zasądzono od pozwanej na rzecz powódki.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących sankcji kredytu darmowego, obowiązków informacyjnych w umowach kredytu konsumenckiego, wykładnia przepisów dyrektywy UE przez TSUE oraz ich implementacja w polskim prawie.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznych umów kredytu konsumenckiego i ich postanowień, a jego zastosowanie do innych przypadków wymaga analizy indywidualnych okoliczności.

Zagadnienia prawne (5)

Czy naruszenie obowiązków informacyjnych przez kredytodawcę w umowie o kredyt konsumencki uzasadnia zastosowanie sankcji kredytu darmowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie obowiązków informacyjnych, w tym nieprawidłowe określenie całkowitego kosztu kredytu, całkowitej kwoty do zapłaty oraz RRSO, a także nieprawidłowe określenie oprocentowania, uzasadnia zastosowanie sankcji kredytu darmowego, pod warunkiem, że naruszenie to mogło wpłynąć na możliwość oceny przez konsumenta zakresu jego zobowiązania.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy, opierając się na orzecznictwie TSUE, uznał, że naruszenia obowiązków informacyjnych w zakresie określenia kosztów kredytu i RRSO, a także sposobu naliczania odsetek, są wystarczające do zastosowania sankcji kredytu darmowego. Nawet jedno naruszenie może skutkować utratą przez kredytodawcę prawa do odsetek i innych kosztów kredytu. Kluczowe jest, czy naruszenie mogło wpłynąć na ocenę zobowiązania przez konsumenta, a nie czy faktycznie wpłynęło.

Jaki jest termin na złożenie oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Termin roczny na złożenie oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego rozpoczyna bieg od dnia całkowitego wykonania umowy przez kredytobiorcę, czyli od momentu spłaty całości kredytu.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że termin roczny na skorzystanie z sankcji kredytu darmowego rozpoczyna bieg od momentu, gdy obie strony umowy wywiążą się ze swoich głównych obowiązków. Skoro kredytobiorca spłacił cały kredyt, a następnie złożył oświadczenie w ciągu roku, termin został zachowany.

Czy pobieranie odsetek od skredytowanych pozaodsetkowych kosztów kredytu jest zgodne z prawem i czy stanowi naruszenie obowiązków informacyjnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pobieranie odsetek od skredytowanych pozaodsetkowych kosztów kredytu, które wchodzą w skład całkowitego kosztu kredytu, stanowi naruszenie obowiązków informacyjnych, ponieważ nie jest zgodne z definicją całkowitej kwoty kredytu i całkowitego kosztu kredytu zawartą w dyrektywie UE i ustawie o kredycie konsumenckim.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy, opierając się na wyroku TSUE C-744/24, stwierdził, że postanowienia umów przewidujące naliczanie odsetek od kwot przeznaczonych na pokrycie pozaodsetkowych kosztów kredytu naruszają obowiązki informacyjne. Takie postanowienia nie spełniają wymogów dotyczących określenia całkowitej kwoty kredytu i całkowitego kosztu kredytu, co wpływa na prawidłowość wyliczenia RRSO i całkowitej kwoty do zapłaty.

Czy sąd powinien badać z urzędu naruszenie obowiązków informacyjnych przez kredytodawcę w umowie o kredyt konsumencki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd krajowy ma obowiązek zbadania z urzędu, czy postanowienia umowy o kredyt konsumencki spełniają wymogi informacyjne określone w dyrektywie UE i prawie krajowym, nawet jeśli konsument nie powołuje się na konkretne naruszenia.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołał się na orzecznictwo TSUE (np. wyrok C-377/14), zgodnie z którym sądy krajowe mają obowiązek zbadania z urzędu zgodności umów kredytu konsumenckiego z wymogami informacyjnymi, aby zapewnić skuteczną ochronę konsumentów.

Czy sąd powinien badać proporcjonalność sankcji kredytu darmowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sankcja kredytu darmowego jest proporcjonalna, jeśli naruszenie obowiązku informacyjnego obiektywnie mogło wpłynąć na możliwość oceny przez konsumenta zakresu jego zobowiązania, niezależnie od tego, czy faktycznie wpłynęło.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy podkreślił, że proporcjonalność sankcji kredytu darmowego nie polega na miarkowaniu jej wysokości w zależności od wagi naruszenia, lecz na tym, czy samo naruszenie mogło wpłynąć na ocenę zobowiązania przez konsumenta. W przypadku stwierdzenia naruszeń, sankcja jest proporcjonalna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Częściowa zmiana wyroku
Strona wygrywająca
B. X. (1)

Strony

NazwaTypRola
B. X. (1)osoba_fizycznapowódka
(...) Kasie (...) z siedzibą w A.spółkapozwana
Spółdzielczej Kasy (...) im. K. J. z siedzibą w A.spółkapozwana

Przepisy (20)

Główne

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna żądania ustalenia treści stosunku prawnego; wymaga istnienia interesu prawnego.

k.c. art. 410 § 1

Kodeks cywilny

Podstawa prawna żądania zwrotu świadczenia nienależnego.

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Podstawa prawna obowiązku zwrotu korzyści uzyskanej bez podstawy prawnej.

k.c. art. 720 § 1

Kodeks cywilny

Definicja umowy pożyczki.

u.k.k. art. 3 § 1

Ustawa o kredycie konsumenckim

Definicja umowy o kredyt konsumencki.

u.k.k. art. 45 § 1

Ustawa o kredycie konsumenckim

Sankcja kredytu darmowego.

u.k.k. art. 5 § 6

Ustawa o kredycie konsumenckim

Definicja całkowitego kosztu kredytu.

u.k.k. art. 5 § 7

Ustawa o kredycie konsumenckim

Definicja całkowitej kwoty kredytu.

u.k.k. art. 5 § 8

Ustawa o kredycie konsumenckim

Definicja całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta.

u.k.k. art. 5 § 12

Ustawa o kredycie konsumenckim

Definicja rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania (RRSO).

u.k.k. art. 30 § 1

Ustawa o kredycie konsumenckim

Obowiązki informacyjne kredytodawcy.

u.k.k. art. 30 § 2

Ustawa o kredycie konsumenckim

Obowiązki informacyjne kredytodawcy dotyczące kosztów.

Pomocnicze

u.k.k. art. 45 § 5

Ustawa o kredycie konsumenckim

Termin na skorzystanie z sankcji kredytu darmowego.

k.p.c. art. 350 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Prostowanie niedokładności pisarskich w orzeczeniu.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zmiana zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Stosunkowe rozdzielenie kosztów procesu.

k.c. art. 65 § 1

Kodeks cywilny

Wykładnia oświadczeń woli.

k.c. art. 385 § 2

Kodeks cywilny

Wykładnia wzorców umownych.

k.c. art. 385¹ § 1

Kodeks cywilny

Klauzule niedozwolone w umowach z konsumentami.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Zasady współżycia społecznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie obowiązków informacyjnych przez kredytodawcę w zakresie określenia całkowitego kosztu kredytu, całkowitej kwoty do zapłaty oraz RRSO. • Naruszenie obowiązków informacyjnych dotyczących oprocentowania odsetek od kredytowanych pozaodsetkowych kosztów kredytu. • Skuteczne skorzystanie z sankcji kredytu darmowego z powodu naruszeń obowiązków informacyjnych. • Zachowanie terminu do złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego.

Odrzucone argumenty

Argumenty sądu pierwszej instancji dotyczące braku naruszeń obowiązków informacyjnych. • Argumenty pozwanej dotyczące braku podstaw do zastosowania sankcji kredytu darmowego (niepodjęte w apelacji).

Godne uwagi sformułowania

sankcja kredytu darmowego ma być konsekwencją niedochowania przez kredytodawcę obowiązków informacyjnych • naruszenie przepisu ustawy przez kredytodawcę nie rodzi automatycznie po stronie kredytobiorcy uprawnienia do zastosowania sankcji kredytu darmowego bez względu na rodzaj i stopień naruszenia przepisu ustawy, cel naruszonego przepisu i skutki naruszenia • zasada proporcjonalności nie stoi na przeszkodzie temu, aby państwo członkowskie postanowiło przewidzieć jednolitą sankcję polegającą na pozbawieniu kredytodawcy prawa do odsetek i kosztów za naruszenie różnych obowiązków informacyjnych • obowiązek sądu zbadania z urzędu, czy postanowienia umowy o kredyt konsumencki spełniają kryteria informacyjne • całkowita kwota kredytu i kwota wypłat określają całość kwot udostępnianych konsumentowi, co wyklucza kwoty powiązane przez kredytodawcę z pokryciem kosztów związanych z udzieleniem odnośnego kredytu

Skład orzekający

Mariusz Broda

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sankcji kredytu darmowego, obowiązków informacyjnych w umowach kredytu konsumenckiego, wykładnia przepisów dyrektywy UE przez TSUE oraz ich implementacja w polskim prawie."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych umów kredytu konsumenckiego i ich postanowień, a jego zastosowanie do innych przypadków wymaga analizy indywidualnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Orzeczenie jest bardzo interesujące ze względu na szczegółową analizę sankcji kredytu darmowego, wykładnię przepisów UE przez TSUE i ich wpływ na polskie prawo, a także praktyczne konsekwencje dla konsumentów i kredytodawców.

“Kredyt darmowy po latach? Sąd Okręgowy przyznał rację konsumentce w sporze z kasą!”

Dane finansowe

kwota główna: 31 364,87 PLN

kwota główna: 10 830,07 PLN

kwota główna: 16 197,62 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst