II C 17/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie M. Z. i H. Z. pozwali (...) sp. z o.o. o nakazanie przywrócenia stanu zgodnego z prawem, zakazanie naruszeń prawa własności, zasądzenie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości oraz odszkodowania za utratę jej wartości z powodu przebiegającego pod nią gazociągu. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut braku legitymacji procesowej w części dotyczącej okresu przed 2008 r. oraz zarzut zasiedzenia służebności przesyłu. Sąd Okręgowy, opierając się na opiniach biegłych, ustalił stan faktyczny dotyczący budowy i eksploatacji gazociągu oraz jego wpływu na nieruchomości powodów. Kluczowe dla rozstrzygnięcia okazało się ustalenie, czy pozwany nabył służebność przesyłu przez zasiedzenie. Sąd uznał, że przesłanki zasiedzenia zostały spełnione, w tym poprzez doliczenie okresu posiadania przez poprzedników prawnych pozwanego. W związku z nabyciem służebności przez zasiedzenie, sąd uznał, że właścicielowi nie przysługują roszczenia uzupełniające (o wynagrodzenie i odszkodowanie) za okres poprzedzający datę zasiedzenia. W rezultacie sąd oddalił powództwo w całości i zasądził od powodów na rzecz pozwanego koszty procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie dopuszczalności zasiedzenia służebności przesyłu, zasady rozliczania roszczeń właściciela wobec przedsiębiorstwa przesyłowego po nabyciu służebności przez zasiedzenie.
Dotyczy sytuacji, gdy służebność przesyłu została nabyta przez zasiedzenie, a nie na podstawie umowy lub decyzji administracyjnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przedsiębiorstwo przesyłowe może nabyć służebność przesyłu przez zasiedzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przedsiębiorstwo przesyłowe może nabyć służebność przesyłu przez zasiedzenie, pod warunkiem korzystania z trwałego i widocznego urządzenia przez wymagany ustawą termin.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zasiedzenie służebności przesyłu jest dopuszczalne, a przesłanki takie jak korzystanie z trwałego urządzenia (gazociągu) i odpowiedni okres posiadania (z uwzględnieniem doliczenia czasu poprzedników prawnych) zostały spełnione. Widoczność urządzenia należy interpretować szeroko, uwzględniając jego charakter i oznaczenie w terenie.
Czy właściciel nieruchomości, na której znajduje się urządzenie przesyłowe, może dochodzić roszczeń o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie i odszkodowanie za utratę wartości nieruchomości, jeśli służebność przesyłu została nabyta przez zasiedzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, właścicielowi nieruchomości nie przysługują roszczenia o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie ani odszkodowanie za utratę wartości za okres poprzedzający datę zasiedzenia służebności przesyłu.
Uzasadnienie
Nabycie służebności przez zasiedzenie ma charakter pierwotny i następuje z mocy prawa, co wyklucza istnienie roszczeń uzupełniających (o wynagrodzenie i odszkodowanie) za okres poprzedzający zasiedzenie. Funkcja zasiedzenia polega na stabilizacji stosunków prawnych i eliminowaniu długotrwałej niezgodności między stanem prawnym a posiadaniem.
Czy pozwolenie na budowę gazociągu wydane na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. uzasadnia stałe korzystanie z nieruchomości?
Odpowiedź sądu
Nie, pozwolenie na budowę uprawniało jedynie do wykonania robót budowlanych, a nie do stałego korzystania z nieruchomości.
Uzasadnienie
Przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. nie stwarzały podstawy prawnej do stałego korzystania z nieruchomości przez inwestora po zakończeniu budowy. Strona pozwana nie wykazała innego tytułu prawnego do korzystania z gruntu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. Z. | osoba_fizyczna | powód |
| H. Z. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) sp. z o.o. | spółka | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia.
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
Określa terminy zasiedzenia nieruchomości (20 lat w dobrej wierze, 30 lat w złej wierze).
Pomocnicze
k.c. art. 224 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy roszczeń właściciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy od chwili dowiedzenia się o wytoczeniu powództwa o wydanie rzeczy.
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Dotyczy obowiązków samoistnego posiadacza w złej wierze względem właściciela, w tym zwrotu wartości pożytków i odpowiedzialności za pogorszenie lub utratę rzeczy.
k.c. art. 230
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące roszczeń właściciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi stosuje się odpowiednio do posiadacza rzeczy, który nie jest jej właścicielem.
k.c. art. 352 § § 2
Kodeks cywilny
Do posiadacza służebności stosuje się przepisy dotyczące posiadania rzeczy, w tym art. 224 § 2 i 225 k.c.
k.c. art. 176 § § 1
Kodeks cywilny
Umożliwia doliczenie czasu posiadania poprzednika do czasu posiadania obecnego posiadacza w przypadku przeniesienia posiadania.
k.c. art. 49 § § 1
Kodeks cywilny
Urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, gazu, energii elektrycznej itp. należą do właściciela urządzeń.
Dz. U. 38, poz. 229 art. 21
Ustawa z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane
Plany realizacyjne i rozwiązania urbanistyczne podlegają zatwierdzeniu przez terenowy organ administracji państwowej.
Dz. U. 38, poz. 229 art. 29
Ustawa z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane
Pozwolenie na budowę uprawnia do rozpoczęcia i wykonywania robót budowlanych i może być wydane osobie wykazującej prawo do dysponowania nieruchomością.
Dz. U. nr 80 poz. 717
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Reguluje kwestie planowania przestrzennego i przeznaczenia terenów.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady zwrotu kosztów procesu.
t. jedn. Dz. U. 2016, poz. 623 art. 113 § 1
Ustawa z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Nakazuje pobranie od stron kosztów sądowych tymczasowo wyłożonych przez Skarb Państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nabycie służebności przesyłu przez zasiedzenie przez poprzedników prawnych pozwanego. • Doliczenie okresu posiadania przez poprzedników prawnych do okresu zasiedzenia. • Brak roszczeń uzupełniających (o wynagrodzenie i odszkodowanie) za okres poprzedzający zasiedzenie.
Odrzucone argumenty
Roszczenia właścicieli o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości. • Roszczenia właścicieli o odszkodowanie za utratę wartości nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
Samoistne posiadanie cudzej rzeczy jest tutaj wyłącznym źródłem i jedyną przyczyną tych roszczeń, które wynikają z bezumownego korzystania z rzeczy przez posiadacza. • Zasiedzenie jest instytucją prowadzącą do nabycia prawa na skutek upływu czasu. Umożliwia ono, sankcjonując stan faktyczny, usunięcie długotrwałej niezgodności między stanem prawnym a stanem posiadania. • Funkcja zasiedzenia sprzeciwia się przyznaniu byłemu właścicielowi wobec posiadacza, który stał się właścicielem, także wszelkich innych roszczeń, u których podstaw leży prawo własności.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności zasiedzenia służebności przesyłu, zasady rozliczania roszczeń właściciela wobec przedsiębiorstwa przesyłowego po nabyciu służebności przez zasiedzenie."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy służebność przesyłu została nabyta przez zasiedzenie, a nie na podstawie umowy lub decyzji administracyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu przebiegu infrastruktury przesyłowej przez prywatne grunty i rozstrzyga kluczowe kwestie związane z zasiedzeniem służebności przesyłu oraz prawami właścicieli nieruchomości.
“Czy możesz zasiedzieć służebność przesyłu na swojej działce? Kluczowe orzeczenie sądu w sprawie gazociągu.”
Dane finansowe
WPS: 100 000 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.