Orzeczenie · 2013-03-27

II AKz 97/13

Sąd
Sąd Apelacyjny w Krakowie
Miejsce
Kraków
Data
2013-03-27
SAOSKarneśrodki zapobiegawczeŚredniaapelacyjny
areszt tymczasowyśrodki zapobiegawczeprzedłużenie aresztukodeks postępowania karnegosąd apelacyjnysąd okręgowyobrona prawnamatactwo procesoweryzyko ucieczki

Sąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznał zażalenie obrońcy podejrzanego V. V. na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 21 lutego 2013 r. o przedłużeniu tymczasowego aresztowania do dnia 25 maja 2013 r. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na przesłankach ogólnych stosowania środków zapobiegawczych (art. 249 § 1 kpk) oraz przesłankach szczególnych z art. 258 § 1 pkt 1 i 2 kpk (ryzyko ucieczki i matactwa) oraz § 2 kpk (grożąca surowa kara). Obrońca zarzucił obrazę przepisów postępowania, wskazując na brak realnego zagrożenia skazaniem za zbrodnię i surową karą, a także brak realnego zagrożenia ucieczki lub zakłócenia postępowania. Sąd Apelacyjny, po analizie akt sprawy i argumentacji stron, postanowił zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że wyeliminował przesłankę szczególną z art. 258 § 2 kpk. Uzasadnił to tym, że na etapie orzekania przez Sąd I instancji, zarzucane podejrzanemu czyny (m.in. z art. 310 § 4 k.k., art. 267 § 3 k.k., art. 287 § 1 k.k.) nie były zagrożone karą pozbawienia wolności, której górna granica wynosiłaby co najmniej 8 lat, co wyklucza zastosowanie tej przesłanki. Sąd Apelacyjny podkreślił również znaczenie prawidłowego ogłoszenia zmienionych zarzutów podejrzanemu, co w tej sprawie nie nastąpiło przed wnioskiem o przedłużenie aresztu. Niemniej jednak, Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w pozostałym zakresie, uznając za zasadne przesłanki z art. 258 § 1 pkt 1 i 2 kpk. Wskazano na duże prawdopodobieństwo popełnienia zarzucanych czynów, a także na realne obawy ucieczki podejrzanego (obywatela B., bez stałego miejsca zamieszkania w Polsce) oraz matactwa procesowego (możliwy kontakt ze współpodejrzanymi w celu ustalenia linii obrony). Sąd uznał, że tylko tymczasowe aresztowanie jest w stanie skutecznie zabezpieczyć prawidłowy tok postępowania, a środki wolnościowe nie spełniłyby tego zadania. Termin przedłużenia aresztu uznano za nieprzekraczający potrzeb postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek stosowania i przedłużania tymczasowego aresztowania, w szczególności art. 258 § 1 i § 2 kpk, znaczenie ogłoszenia zmienionych zarzutów oraz ocena ryzyka ucieczki i matactwa procesowego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, z naciskiem na postępowanie przygotowawcze. Ocena przesłanek jest zawsze indywidualna.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przesłanka szczególna z art. 258 § 2 kpk (grożąca surowa kara) jest zasadna przy przedłużaniu tymczasowego aresztowania, jeśli zarzucane czyny nie są zbrodnią ani nie są zagrożone karą pozbawienia wolności powyżej 8 lat?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przesłanka ta nie była zasadna na tym etapie postępowania, ponieważ zarzucane podejrzanemu czyny nie spełniały kryteriów określonych w tym przepisie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny stwierdził, że na chwilę orzekania przez Sąd I instancji, zarzucane podejrzanemu czyny nie były zagrożone karą pozbawienia wolności, której górna granica wynosiłaby co najmniej 8 lat, co wyklucza zastosowanie art. 258 § 2 kpk.

Czy przesłanki z art. 258 § 1 pkt 1 i 2 kpk (ryzyko ucieczki i matactwa procesowego) uzasadniają dalsze stosowanie tymczasowego aresztowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w okolicznościach niniejszej sprawy, ryzyko ucieczki (ze względu na brak związków z Polską) oraz obawa matactwa procesowego (możliwy kontakt ze współpodejrzanymi) uzasadniały dalsze stosowanie tymczasowego aresztowania.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że podejrzany, będący obywatelem innego kraju i nieposiadający stałego miejsca zamieszkania w Polsce, stwarza realne ryzyko ucieczki. Ponadto, jego dotychczasowe wyjaśnienia i współpraca z innymi podejrzanymi rodziły obawę matactwa procesowego, polegającego na próbie wpływania na zeznania innych osób lub ustalania wspólnej linii obrony.

Czy ogłoszenie zmienionego zarzutu podejrzanemu jest warunkiem koniecznym do przedłużenia tymczasowego aresztowania w oparciu o ten zmieniony zarzut?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak ogłoszenia zmienionego zarzutu podejrzanemu i nieprzesłuchanie go w tej sprawie oznacza, że na chwilę orzekania o przedłużeniu aresztu, podejrzany nadal pozostawał pod poprzednim zarzutem, co miało wpływ na ocenę przesłanki z art. 258 § 2 kpk.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny podkreślił, że ogłoszenie postanowienia o przedstawieniu zarzutów jest niezbędne dla skuteczności tej czynności procesowej, a jego brak, zwłaszcza gdy podejrzany przebywa w izolacji, uniemożliwia przyjęcie, że podejrzany jest świadomy nowego zarzutu i może na niego reagować. W tej sytuacji, na chwilę orzekania o przedłużeniu aresztu, podejrzany pozostawał pod zarzutem, który nie uzasadniał zastosowania art. 258 § 2 kpk.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana postanowienia w zakresie podstawy prawnej i utrzymanie w mocy w pozostałym zakresie
Strona wygrywająca
podejrzany (w zakresie zmiany podstawy prawnej)

Strony

NazwaTypRola
V. V.osoba_fizycznapodejrzany
Prokuratura Apelacyjnaorgan_państwowyprokurator

Przepisy (20)

Główne

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 249 § 1

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 258 § 1

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 258 § 2

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 263 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 267 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 287 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 310 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 310 § 4

Kodeks karny

k.k. art. 65 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 13 § 1

Kodeks karny

kpk art. 259

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 91 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 71 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 313 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 313 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 313 § 4

Kodeks postępowania karnego

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego, ustawy - Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania karnego, ustawy o świadku koronnym oraz ustawy o ochronie informacji niejawnych

k.p.k. art. 314

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak zasadności przesłanki szczególnej z art. 258 § 2 kpk ze względu na rodzaj i wysokość grożącej kary. • Niewłaściwe ogłoszenie zmienionego zarzutu podejrzanemu przed wnioskiem o przedłużenie aresztu.

Odrzucone argumenty

Zasadność przesłanek z art. 258 § 1 pkt 1 i 2 kpk (ryzyko ucieczki i matactwa procesowego). • Konieczność stosowania tymczasowego aresztowania dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania.

Godne uwagi sformułowania

„Tak na etapie stosowania, jak i na etapie przedłużenia tymczasowego aresztowania nie jest konieczne ustalenie prawdopodobieństwa popełnienia przestępstwa przez danego podejrzanego w takim stopniu, który prowadziłby do przypisania mu tego przestępstwa w wyroku i dlatego też nie jest konieczne przeprowadzenie kompleksowej oceny zebranych w sprawie dowodów, a wystarczające jest, że zgromadzone dowody, pozwalają na przyjęcie istnienia dużego prawdopodobieństwa popełnienia przez podejrzanego zarzucanego przestępstwa, przy czym nie jest to równoznaczne z udowodnieniem tego, że podejrzany jest sprawcą zarzucanego mu czynu” • „cudzoziemiec nie musi posiadać na terenie Rzeczypospolitej Polskiej stałego miejsca zameldowania, czy choćby pobytu. Rzecz w tym, że fakt, iż podejrzany, który przebywał wcześniej w innych państwach nie wykazuje żadnych związków z Polską, potwierdza, że zasadną jest obawa, iż po uchyleniu izolacyjnego środka zapobiegawczego wyjedzie z kraju, zakłócając określony rytm toczącego się postępowania karnego” • „matactwo dotyczy nie tylko osób już przesłuchanych czy dowodów już utrwalonych (choć zdarzają się, wcale nierzadko, przypadki tzw. zmiany zeznań), ale i tych które dopiero zostałyby przedstawione po sfałszowaniu ich czy nakłonieniu do fałszywych zeznań, gdyby zainteresowani tym podejrzanego odzyskali wolność. Tyczy to odpowiednio innych form utrudniania postępowania, zwłaszcza ucieczki i ukrycia się, nadużywania uprawnień itd. […]

Skład orzekający

Anna Grabczyńska-Mikocka

przewodniczący

Krzysztof Marcinkowski

sędzia

Sławomir Noga

sędzia sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek stosowania i przedłużania tymczasowego aresztowania, w szczególności art. 258 § 1 i § 2 kpk, znaczenie ogłoszenia zmienionych zarzutów oraz ocena ryzyka ucieczki i matactwa procesowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, z naciskiem na postępowanie przygotowawcze. Ocena przesłanek jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania karnego – tymczasowego aresztowania i jego przedłużenia. Pokazuje, jak sąd drugiej instancji koryguje błędy sądu niższej instancji, szczególnie w zakresie stosowania przepisów dotyczących przesłanek.

Tymczasowe aresztowanie: Sąd Apelacyjny wyeliminował przesłankę surowej kary, ale utrzymał areszt. Kluczowe znaczenie ma ogłoszenie zarzutów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst