II AKa 203/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawca R. M. złożył pozew o odszkodowanie i zadośćuczynienie w kwocie 50 000 zł za bezpodstawne pozbawienie wolności, tj. przetrzymanie w Zakładzie Karnym po odbyciu kary. Sąd Rejonowy w Goleniowie uznał się za niewłaściwy i przekazał sprawę do Sądu Okręgowego w Szczecinie. Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 15 lipca 2014 r. oddalił wniosek na podstawie art. 555 kpk z powodu przedawnienia. Pełnomocnik wnioskodawcy zaskarżył ten wyrok, zarzucając naruszenie prawa materialnego (art. 552 i 555 kpk zamiast art. 417 § 1 kc i 442 § 1 kc) oraz prawa procesowego. Sąd Apelacyjny uznał apelację za zasadną w zakresie naruszenia prawa materialnego. Zauważył, że skład orzekający Sądu I instancji znalazł się w nietypowej sytuacji procesowej dotyczącej właściwości sądu. Sąd Apelacyjny podzielił zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 552 kpk oraz art. 555 kpk, uznając, że właściwe do rozpoznania roszczeń są przepisy kodeksu cywilnego (art. 417 § 1 kc), a nie przepisy kpk. Wartość przedmiotu sporu (50 000 zł) nie przekraczała 75 000 zł, co przesądzało o właściwości sądu rejonowego. Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu Szczecin - Centrum w Szczecinie do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność rozpoznania sprawy według przepisów cywilnych. Sąd odrzucił wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie apelacyjne, powołując się na art. 554 § 2 kpk.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie właściwości sądu i podstawy prawnej roszczeń o odszkodowanie za przetrzymanie w zakładzie karnym po odbyciu kary, gdy zastosowano przepisy kpk zamiast kc.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd niższej instancji błędnie zastosował przepisy kpk.
Zagadnienia prawne (2)
Jaki tryb postępowania i jakie przepisy (kpk czy kc) należy zastosować do dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia za przetrzymanie w zakładzie karnym po odbyciu kary?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy zastosować przepisy kodeksu cywilnego dotyczące odpowiedzialności Skarbu Państwa (art. 417 § 1 kc), a nie przepisy kpk dotyczące odszkodowania za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że przepisy kpk (art. 552 i 555 kpk) zostały błędnie zastosowane przez Sąd Okręgowy. Roszczenia o charakterze odszkodowawczym, oparte na bezprawnym pozbawieniu wolności, powinny być dochodzone na podstawie art. 417 § 1 kc, co determinuje właściwość sądu rejonowego.
Jaka jest właściwość sądu do rozpoznania roszczeń o odszkodowanie i zadośćuczynienie za przetrzymanie w zakładzie karnym po odbyciu kary, gdy wartość przedmiotu sporu nie przekracza 75 000 zł?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwym do rozpoznania sprawy jest sąd rejonowy, a konkretnie Sąd Rejonowy Szczecin - Centrum w Szczecinie.
Uzasadnienie
Po ustaleniu, że podstawą roszczeń są przepisy kodeksu cywilnego (art. 417 § 1 kc), a wartość przedmiotu sporu wynosi 50 000 zł, zastosowanie znajduje art. 16 § 1 kpc, który określa właściwość sądu rejonowego dla spraw majątkowych, w których wartość sporu nie przekracza 75 000 zł.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
| Zakład Karny w G. | instytucja | pozwany |
| Sąd Rejonowy Szczecin Centrum w Szczecinie | instytucja | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 417 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.
k.p.c. art. 16 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa właściwość sądu rejonowego dla spraw majątkowych, w których wartość sporu nie przekracza 75 000 zł.
Pomocnicze
k.p.k. art. 552
Kodeks postępowania karnego
Błędnie zastosowany przez sąd I instancji.
k.p.k. art. 555
Kodeks postępowania karnego
Błędnie zastosowany przez sąd I instancji.
k.c. art. 442 § § 1
Kodeks cywilny
Wspomniany jako potencjalna podstawa terminu przedawnienia.
k.p.c. art. 17 § pkt 4 ze znaczkiem 4
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odszkodowania z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem.
u.s.n.p. art. 12
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
k.p.k. art. 436
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 35 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 554 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Nie daje podstaw do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym w sprawach o odszkodowanie za niesłuszne skazanie.
k.p.k. art. 620
Kodeks postępowania karnego
Wydatki związane z ustanowieniem pełnomocnika obciążają stronę, która go ustanowiła.
k.p.c. art. 424 § 1b
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy orzeczeń w sprawach cywilnych, nie reguluje spraw karnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie przepisów kpk (art. 552, 555) zamiast przepisów kc (art. 417 § 1) do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych za przetrzymanie w zakładzie karnym. • Właściwość sądu rejonowego do rozpoznania sprawy ze względu na wartość przedmiotu sporu.
Godne uwagi sformułowania
skład orzekający Sądu I instancji, gdy chodzi o ocenę swojej właściwości do rozpoznania tej sprawy, znalazł się w dość nietypowej sytuacji procesowej • Sąd Apelacyjny podziela podniesiony w apelacji zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 552 kpk oraz art. 555 kpk • sądem właściwym będzie sąd rejonowy
Skład orzekający
Grzegorz Chojnowski
przewodniczący
Janusz Jaromin
sędzia
Stanisław Kucharczyk
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu i podstawy prawnej roszczeń o odszkodowanie za przetrzymanie w zakładzie karnym po odbyciu kary, gdy zastosowano przepisy kpk zamiast kc."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd niższej instancji błędnie zastosował przepisy kpk.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia właściwości sądu i wyboru odpowiednich przepisów prawnych w kontekście odszkodowania za błędy organów państwowych, co jest istotne dla prawników i obywateli.
“Czy przepisy karne chronią przed błędami wymiaru sprawiedliwości? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 50 000 PLN
Sektor
prawo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.