I ZO 90/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy sędziego Sądu Rejonowego w O. o wyłączenie sędziego SN X.Y. od udziału w sprawie dotyczącej tego sędziego. Wniosek opierał się na zarzucie, że sędzia X.Y. został wadliwie powołany na stanowisko sędziego SN w procedurze przed Krajową Radą Sądownictwa, która miała naruszać Konstytucję RP. Obrońca argumentował, że ta okoliczność stanowi podstawę do wyłączenia sędziego. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku. W uzasadnieniu wskazano, że argumentacja wnioskodawcy nie zawierała konkretnych okoliczności mogących podważać bezstronność sędziego X.Y., a jedynie subiektywną ocenę dotyczącą Krajowej Rady Sądownictwa. Sąd podkreślił, że wątpliwość co do bezstronności musi być obiektywna, realna i weryfikowalna, a nie oparta na subiektywnym przekonaniu. Odniesiono się również do orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego dotyczących uchwały połączonych izb SN oraz kompetencji Prezydenta RP w zakresie powoływania sędziów, które potwierdzają, że powołanie sędziego jest wyłączną kompetencją Prezydenta RP na wniosek KRS, a Sąd Najwyższy nie ma kompetencji do kwestionowania tego procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie wniosku o wyłączenie sędziego i wymogi obiektywnej bezstronności.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z kontrowersjami wokół powoływania sędziów w Polsce.
Zagadnienia prawne (1)
Czy istnienie okoliczności mogących wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego, wynikające z procedury jego powołania przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną z naruszeniem Konstytucji RP, stanowi podstawę do jego wyłączenia od udziału w sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie okoliczności nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego, jeśli nie zawierają konkretnych, obiektywnych i weryfikowalnych faktów podważających jego bezstronność.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że argumentacja oparta na wadliwej procedurze powołania sędziego przez KRS nie spełnia wymogów obiektywnej wątpliwości co do bezstronności. Wątpliwość musi być realna i oparta na konkretnych faktach, a nie subiektywnym przekonaniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. J. | osoba_fizyczna | obwiniony sędzia |
| SSN X.Y. | osoba_fizyczna | sędzia SN |
| obrońca sędziego | inne | wnioskodawca |
Przepisy (15)
Główne
k.p.k. art. 42 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymóg bezstronności sędziego należy rozumieć zarówno w aspekcie braku subiektywnej stronniczości, jak i konieczności obiektywnej bezstronności sądu, dającej gwarancje wykluczenia wszelkich uprawnionych wątpliwości. Za podstawę do wyłączenia uznaje się każdą uprawdopodobnioną okoliczność mogącą wywołać tę wątpliwość.
Pomocnicze
p.u.s.p. art. 128
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Konstytucja RP art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 144 § 3 pkt 17
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 183 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 8 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
TUE art. 2
Traktat o Unii Europejskiej
TUE art. 4 § 3
Traktat o Unii Europejskiej
EKPC art. 6 § 1
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
u.zm. u.KRS
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
u.SN art. 83 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Argumentacja wnioskodawcy opiera się na subiektywnej ocenie procedury powołania sędziego, a nie na konkretnych, obiektywnych okolicznościach podważających jego bezstronność. • Wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być realna, obiektywna i weryfikowalna. • Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dotyczące uchwały połączonych izb SN i kompetencji Prezydenta RP w zakresie powoływania sędziów. • Sąd Najwyższy nie ma kompetencji do kwestionowania procedury powołania sędziego przez Prezydenta RP na wniosek KRS.
Odrzucone argumenty
Sędzia X.Y. powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie ze względu na wadliwość procedury jego powołania przez Krajową Radę Sądownictwa, naruszającą Konstytucję RP.
Godne uwagi sformułowania
wątpliwość, o której traktuje uprzednio wspomniany przepis, nie może stanowić jedynie subiektywnego przekonania określonej osoby, lecz winna być konkretna, realna, obiektywna i poddająca się zewnętrznej weryfikacji • konieczności obiektywnej bezstronności sądu, który winien dawać wystarczające gwarancje, by wykluczyć wszelkie uprawnione wątpliwości w tej mierze • sporadyczne kontakty na linii stricte zawodowej nie powodują konieczności wyłączenia sędziego • nieznajdującego jakiegokolwiek poparcia w przepisach prawa • Sąd Najwyższy - również w związku z orzeczeniem sądu międzynarodowego - nie ma kompetencji do dokonywania prawotwórczej wykładni przepisów prawa, prowadzącej do zmiany stanu normatywnego w sferze ustroju i organizacji wymiaru sprawiedliwości, dokonywanej w drodze uchwały
Skład orzekający
Marek Dobrowolski
przewodniczący
X.Y.
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wyłączenie sędziego i wymogi obiektywnej bezstronności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z kontrowersjami wokół powoływania sędziów w Polsce.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii bezstronności sędziowskiej i kontrowersji związanych z procedurą powoływania sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.
“Czy wadliwe powołanie sędziego przez KRS automatycznie dyskwalifikuje go z orzekania? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.