I ZI 78/24Umorzenie wniosku o odpowiedzialność prokuratora brak pokrzywdzenia
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej rozpoznał wniosek pełnomocnika J.C. o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora X.Y. za czyn z art. 233 § 1 k.k. (składanie fałszywych zeznań). Wnioskodawca zarzucił prokuratorowi złożenie fałszywych zeznań w postępowaniu przygotowawczym dotyczącym wtargnięcia do mieszkania i uszkodzenia mienia, w następstwie czego J.C. postawiono zarzuty. Sąd Najwyższy, opierając się na przepisach Kodeksu postępowania karnego oraz utrwalonym orzecznictwie, stwierdził, że czyn z art. 233 § 1 k.k. chroni przede wszystkim dobro wymiaru sprawiedliwości i prawidłowość ustaleń sądowych. Dobro prawne osoby, której zeznania dotyczą, może być naruszone jedynie pośrednio, wskutek wydanego orzeczenia, chyba że czyn narusza jednocześnie inne przepisy chroniące bezpośrednio dobra tej osoby. W niniejszej sprawie zarzucany czyn nie wyczerpywał znamion innego przestępstwa naruszającego bezpośrednio dobra J.C. (np. dobre imię, mienie). Sąd uznał, że J.C. nie posiada statusu pokrzywdzonego w rozumieniu art. 49 k.p.k., a tym samym nie jest uprawniony do złożenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej. Dodatkowo, sąd wskazał na braki formalne wniosku, który nie zawierał dokładnego określenia zarzucanego czynu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku, obciążając kosztami postępowania Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia pokrzywdzonego w kontekście art. 233 § 1 k.k. oraz wymogów formalnych wniosku o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej i interpretacji art. 233 k.k. w kontekście statusu pokrzywdzonego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy osoba, której zarzucono popełnienie przestępstwa, może być uznana za pokrzywdzoną w rozumieniu art. 49 k.p.k. w postępowaniu dotyczącym składania fałszywych zeznań przez inną osobę, jeśli czyn ten nie narusza bezpośrednio jej dóbr prawnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba, której zarzucono popełnienie przestępstwa, nie jest bezpośrednio pokrzywdzona przez złożenie fałszywych zeznań przez inną osobę, jeśli czyn ten nie narusza bezpośrednio jej dóbr prawnych (np. dobrego imienia, mienia) i nie wyczerpuje znamion innego przestępstwa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że czyn z art. 233 § 1 k.k. (składanie fałszywych zeznań) chroni przede wszystkim wymiar sprawiedliwości. Dobro prawne osoby, której zeznania dotyczą, jest naruszane pośrednio, poprzez ewentualne orzeczenie sądu. Tylko w sytuacji, gdy czyn narusza jednocześnie inne przepisy chroniące bezpośrednio dobra tej osoby, można mówić o bezpośrednim pokrzywdzeniu. W analizowanej sprawie zarzucany czyn nie spełniał tych kryteriów.
Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej musi spełniać wymogi formalne aktu oskarżenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej powinien odpowiadać wymogom formalnym pisma procesowego, w tym zawierać dokładne określenie zarzucanego czynu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z przepisami k.p.k. i ustawy Prawo o prokuraturze, wniosek o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej powinien spełniać te same wymogi formalne co akt oskarżenia, w tym precyzyjne określenie zarzucanego czynu, czasu, miejsca, sposobu i okoliczności jego popełnienia.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. C. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| X. Y. | osoba_fizyczna | prokurator |
| Instytut Pamięci Narodowej Oddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w [...] | instytucja | organ |
Przepisy (12)
Główne
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do umorzenia postępowania w przedmiocie wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej.
prawo o prokuraturze art. 171 § 1
Ustawa Prawo o prokuraturze
Podstawa do umorzenia postępowania w przedmiocie wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora.
k.k. art. 233 § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący składania fałszywych zeznań.
Pomocnicze
k.p.k. art. 135 § 5
Kodeks postępowania karnego
Określa, że sąd dyscyplinarny wydaje uchwałę zezwalającą na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej, jeżeli zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez niego przestępstwa.
k.p.k. art. 13
Kodeks postępowania karnego
Określa, że uzyskanie zezwolenia na pociągnięcie sędziego lub prokuratora do odpowiedzialności karnej należy do oskarżyciela.
Prawo o prokuraturze art. 135 § 1
Ustawa Prawo o prokuraturze
Podstawa do złożenia wniosku o wyrażenie zgody na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej.
k.p.k. art. 55 § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa możliwość wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia przez pokrzywdzonego.
k.p.k. art. 330 § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy postanowienia o umorzeniu postępowania lub odmowie jego wszczęcia i możliwości jego zaskarżenia.
k.p.k. art. 49 § 1
Kodeks postępowania karnego
Definicja pokrzywdzonego jako osoby, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo.
k.p.k. art. 306 § 1
Kodeks postępowania karnego
Możliwość wniesienia zażalenia przez pokrzywdzonego lub osobę, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie.
k.p.k. art. 332 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymogi formalne aktu oskarżenia.
k.p.k. art. 333 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymogi formalne aktu oskarżenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak bezpośredniego pokrzywdzenia wnioskodawcy przez czyn zarzucany prokuratorowi. • Niewyczerpanie przez zarzucany czyn znamion innego przestępstwa naruszającego bezpośrednio dobra prawne wnioskodawcy. • Braki formalne wniosku o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości • zapewnienie wiarygodności ustaleń • dobro prawne uczestnika postępowania, w którym zeznanie zostało złożone, chyba że działanie to narusza również inny przepis • w sposób pośredni • nie przysługuje status pokrzywdzonego • nie jest ona osobą uprawnioną do brania udziału w postępowaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego • nie odpowiada warunkom formalnym • nie jest dziedziną nadającą się do wykładni rozszerzającej • wykładni ścieśniającej
Skład orzekający
Paweł Wojciechowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia pokrzywdzonego w kontekście art. 233 § 1 k.k. oraz wymogów formalnych wniosku o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej i interpretacji art. 233 k.k. w kontekście statusu pokrzywdzonego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z odpowiedzialnością karną prokuratorów oraz precyzyjnej definicji pokrzywdzonego w polskim prawie karnym, co jest istotne dla prawników praktyków.
“Kiedy można pociągnąć prokuratora do odpowiedzialności karnej? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.