I SA/Sz 796/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę D. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Sprawa wywodziła się z postępowania egzekucyjnego wszczętego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. na podstawie tytułu wykonawczego z 20 lipca 2020 r. dotyczącego zaległości z tytułu podatku od towarów i usług. Skarżący wniósł zarzuty, powołując się m.in. na wadliwość tytułu wykonawczego i nieskuteczne doręczenie. Organy egzekucyjne odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów, uznając je za wniesione po terminie, co zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. WSA w Szczecinie wyrokiem z 10 lutego 2021 r. uchylił te postanowienia, wskazując na brak dokumentu potwierdzającego prawidłowe doręczenie zastępcze tytułu wykonawczego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 30 lipca 2021 r. oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając stanowisko WSA co do nieskuteczności doręczenia zastępczego. Następnie organy egzekucyjne ponownie rozpatrywały zarzuty, wydając postanowienia stwierdzające ich niedopuszczalność, które zostały utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. Skarżący ponownie złożył skargę, zarzucając organom naruszenie przepisów proceduralnych i niewykonanie wskazań sądów. WSA w Szczecinie, rozpoznając niniejszą sprawę, uznał, że sądy administracyjne w poprzednich orzeczeniach przesądziły, iż tytuł wykonawczy nie został skarżącemu skutecznie doręczony z powodu niespełnienia wymogów art. 43 k.p.a. Wobec tego, organy nie mogły rozpatrywać zarzutów jako wniesionych po terminie, ani stwierdzać ich niedopuszczalności na podstawie art. 34 § 1a u.p.e.a. Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny powinien był doręczyć tytuł wykonawczy skarżącemu zgodnie z art. 32 u.p.e.a., czego nie uczynił. W ocenie Sądu, brak doręczenia tytułu wykonawczego nie oznacza, że egzekucja nie została wszczęta, jeśli doszło do innych zdarzeń wskazanych w art. 26 § 5 u.p.e.a. Jednakże, ponieważ doręczenie tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniami o zajęciu rachunku bankowego było objęte jedną przesyłką z wadliwym potwierdzeniem odbioru, nie można było przyjąć prawidłowego doręczenia tych zawiadomień, a tym samym wszczęcia egzekucji administracyjnej. Sąd uchylił postanowienia organów obu instancji jako wydane przedwcześnie i zasądził koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących doręczeń zastępczych (art. 43 k.p.a.) w postępowaniu egzekucyjnym, moment wszczęcia egzekucji administracyjnej (art. 26 u.p.e.a.) oraz zasady rozpoznawania zarzutów egzekucyjnych w kontekście wcześniejszych orzeczeń sądowych (art. 153 p.p.s.a., art. 34 u.p.e.a.).
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego doręczenia zastępczego i jego konsekwencji dla wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Kluczowe jest powiązanie z wcześniejszymi orzeczeniami sądów administracyjnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy doręczenie zastępcze tytułu wykonawczego dokonane na podstawie art. 43 k.p.a. było skuteczne, jeśli nie spełniono wszystkich wymogów formalnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, doręczenie zastępcze nie było skuteczne, ponieważ nie potwierdzono prawidłowego doręczenia przesyłki zgodnie z wymogami art. 43 k.p.a., co zostało przesądzone w poprzednich orzeczeniach sądowych.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepisy k.p.a. dotyczące doręczeń mają charakter gwarancyjny i muszą być ściśle przestrzegane. Brak było dokumentu potwierdzającego prawidłowe doręczenie zastępcze, co stanowiło istotne uchybienie.
Czy organ egzekucyjny może rozpoznać zarzuty w sprawie egzekucji, jeśli egzekucja nie została skutecznie wszczęta?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ egzekucyjny nie może rozpoznać zarzutów, jeśli egzekucja nie została skutecznie wszczęta. Zarzuty wniesione przed wszczęciem egzekucji są przedwczesne.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje w określonych sytuacjach (art. 26 § 5 u.p.e.a.). Brak skutecznego doręczenia tytułu wykonawczego uniemożliwia stwierdzenie wszczęcia egzekucji na tej podstawie, a tym samym uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie zarzutów.
Czy organ egzekucyjny może stwierdzić niedopuszczalność zarzutów, jeśli były one przedmiotem innego postępowania, gdy egzekucja nie została skutecznie wszczęta?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ egzekucyjny nie może stwierdzić niedopuszczalności zarzutów na podstawie art. 34 § 1a u.p.e.a. (obecnie art. 34 § 2 pkt 3), jeśli egzekucja nie została skutecznie wszczęta, ponieważ zarzuty zostałyby wniesione przedwcześnie.
Uzasadnienie
Przesłanka z art. 34 § 1a u.p.e.a. (rozpoznanie zarzutu w innym postępowaniu) może być zastosowana tylko wtedy, gdy zarzuty zostały wniesione w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, które zostało skutecznie wszczęte.
Czy wadliwe doręczenie tytułu wykonawczego wpływa na ważność czynności egzekucyjnych?
Odpowiedź sądu
Brak doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego nie wpływa na ważność dokonanych czynności egzekucyjnych, ale organ powinien bezzwłocznie go doręczyć.
Uzasadnienie
Przepisy u.p.e.a. nie przewidują innych konsekwencji niedoręczenia tytułu wykonawczego poza brakiem możliwości pobrania opłat egzekucyjnych (art. 64 § 2 u.p.e.a.). Brak doręczenia nie powoduje niedopuszczalności egzekucji ani jej umorzenia.
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Organy są związane oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi przez NSA w prawomocnych orzeczeniach.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia zaskarżonego postanowienia.
u.p.e.a. art. 32
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Obowiązek doręczenia tytułu wykonawczego.
u.p.e.a. art. 26 § § 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Moment wszczęcia egzekucji administracyjnej.
u.p.e.a. art. 34 § § 1a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Niedopuszczalność zarzutów, gdy były przedmiotem innego postępowania.
u.p.e.a. art. 27
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Elementy tytułu wykonawczego.
k.p.a. art. 43
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasady doręczenia zastępczego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2 w zw. z § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania.
u.p.e.a. art. 64 § § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Konsekwencje niedoręczenia tytułu wykonawczego.
o.p. art. 70 § § 1 i § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przedawnienie zobowiązania podatkowego i przerwanie biegu terminu.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada praworządności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieskuteczne doręczenie zastępcze tytułu wykonawczego z powodu niespełnienia wymogów art. 43 k.p.a. • Egzekucja nie została skutecznie wszczęta z powodu nieskutecznego doręczenia tytułu wykonawczego. • Zarzuty wniesione przed wszczęciem egzekucji są przedwczesne i nie mogą być rozpoznawane merytorycznie ani stwierdzane jako niedopuszczalne na podstawie art. 34 § 1a u.p.e.a.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów o skutecznym doręczeniu zastępczym i skutecznym wszczęciu egzekucji. • Argumenty organów o niedopuszczalności zarzutów na podstawie art. 34 § 1a u.p.e.a.
Godne uwagi sformułowania
Przepisy k.p.a. regulujące zasady doręczania pism mają charakter gwarancyjny, tj. służą ochronie strony postępowania i zabezpieczeniu jej praw. • Organy są związane oceną prawną oraz wskazaniami wyrażonymi przez NSA w wyroku. • Brak doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego nie oznacza, że egzekucja nie została wszczęta, o ile doszło do któregokolwiek z innych zdarzeń wskazanych w art. 26 § 5 u.p.e.a.
Skład orzekający
Joanna Wojciechowska
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Dziel
sędzia
Jolanta Kwiecińska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń zastępczych (art. 43 k.p.a.) w postępowaniu egzekucyjnym, moment wszczęcia egzekucji administracyjnej (art. 26 u.p.e.a.) oraz zasady rozpoznawania zarzutów egzekucyjnych w kontekście wcześniejszych orzeczeń sądowych (art. 153 p.p.s.a., art. 34 u.p.e.a.)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego doręczenia zastępczego i jego konsekwencji dla wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Kluczowe jest powiązanie z wcześniejszymi orzeczeniami sądów administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie formalnych wymogów proceduralnych, nawet w kontekście egzekucji podatkowej. Podkreśla znaczenie ochrony praw strony postępowania i konsekwencje błędów organów.
“Błąd w doręczeniu pisma przez organ egzekucyjny może zniweczyć całe postępowanie – Sąd Administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.