I SA/Rz 423/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi T.W. było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 15 czerwca 2023 r., utrzymujące w mocy postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 kwietnia 2023 r. o odmowie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Odmowa ta była spowodowana uchybieniem przez zobowiązanego terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych z lat 2011-2013. Zarzuty zostały nadane pocztą dopiero 6 kwietnia 2023 r., co znacznie przekroczyło ustawowy termin. Skarżący podniósł szereg zarzutów procesowych, w tym naruszenie zasad praworządności, prawdy obiektywnej, dowolną ocenę materiału dowodowego, brak czynnego udziału strony oraz brak pełnej kontroli merytorycznej przez organ odwoławczy. Kwestionował również status ZUS jako organu egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że kontrola sądu administracyjnego obejmuje zgodność z prawem, a naruszenie prawa materialnego lub procesowego musi mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, organ egzekucyjny prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie zarzutów, ponieważ zostały one wniesione po terminie, co stanowi przeszkodę uniemożliwiającą merytoryczne rozpatrzenie sprawy zgodnie z art. 61a § 1 KPA. Sąd wyjaśnił również, że Dyrektor oddziału ZUS może występować zarówno jako wierzyciel, jak i organ egzekucyjny w określonym zakresie, a formalny charakter rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania wyklucza potrzebę badania zarzutów dotyczących przedawnienia czy prowadzenia postępowania dowodowego. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie zasady, że uchybienie terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym skutkuje odmową wszczęcia postępowania, niezależnie od merytorycznej zasadności zarzutów. Wyjaśnienie podwójnej roli ZUS jako wierzyciela i organu egzekucyjnego.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 29 lipca 2020 r. w zakresie terminu na wniesienie zarzutów. Interpretacja roli ZUS jako organu egzekucyjnego jest specyficzna dla należności składkowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ egzekucyjny prawidłowo odmawia wszczęcia postępowania w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, gdy zarzuty te zostały wniesione po upływie ustawowego terminu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ egzekucyjny prawidłowo odmawia wszczęcia postępowania w przedmiocie zarzutów, gdy zostały one wniesione po upływie ustawowego terminu.
Uzasadnienie
Uchybienie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej stanowi przeszkodę formalną uniemożliwiającą merytoryczne rozpatrzenie zarzutu i obliguje organ do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 KPA.
Czy Dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może występować jednocześnie w roli wierzyciela i organu egzekucyjnego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Dyrektor oddziału ZUS może występować w podwójnej roli: wierzyciela oraz organu egzekucyjnego w zakresie określonym ustawą.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 19 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dyrektor oddziału ZUS jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania określonych środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych.
Czy organ egzekucyjny jest zobowiązany do zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie zarzutów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ egzekucyjny nie jest zobowiązany do zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału przed wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie zarzutów, ze względu na formalny charakter tego rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
W przypadku formalnej przeszkody do wszczęcia postępowania, takiej jak uchybienie terminu, organ nie musi przeprowadzać postępowania dowodowego ani zapewniać stronie wypowiedzenia się co do materiału dowodowego.
Przepisy (20)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 33 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 19 § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 19 § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dyrektor oddziału ZUS jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania określonych środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowe zastosowanie art. 61a § 1 KPA przez organ egzekucyjny z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia zarzutów. • Dyrektor ZUS może występować jako organ egzekucyjny w określonym zakresie. • Formalny charakter rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania wyklucza potrzebę badania zarzutów merytorycznych i prowadzenia postępowania dowodowego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie zasad praworządności i prawdy obiektywnej. • Dowolna i nieusprawiedliwiona ocena materiału dowodowego. • Pominięcie faktu, że ZUS działał jako wierzyciel, a nie organ egzekucyjny. • Niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu. • Brak pełnej kontroli merytorycznej przez organ odwoławczy. • Niezastosowanie art. 61 § 1 KPA.
Godne uwagi sformułowania
Uchybienie terminu do wniesienia zarzutów - w stanie prawnym obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. - winno skutkować odmową wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. • Spóźnienie skarżącego w zgłoszeniu zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym oznacza brak przedmiotu postępowania, a skoro tak - brak jest podstaw do jego wszczęcia. • Dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyznaczony przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych...
Skład orzekający
Grzegorz Panek
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Popek
członek
Jarosław Szaro
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że uchybienie terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym skutkuje odmową wszczęcia postępowania, niezależnie od merytorycznej zasadności zarzutów. Wyjaśnienie podwójnej roli ZUS jako wierzyciela i organu egzekucyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 29 lipca 2020 r. w zakresie terminu na wniesienie zarzutów. Interpretacja roli ZUS jako organu egzekucyjnego jest specyficzna dla należności składkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego – uchybienia terminu do wniesienia zarzutów, co jest częstym problemem praktycznym. Wyjaśnienie roli ZUS jako organu egzekucyjnego jest również istotne.
“Uchybiłeś termin na zarzuty w egzekucji? Sąd wyjaśnia, dlaczego to koniec drogi.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.