I SA/RZ 293/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi K.K. było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący domagał się umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), powołując się na brak wymagalności obowiązku podatkowego. Organy egzekucyjne dwukrotnie odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia, uznając, że zobowiązany nie ma legitymacji do złożenia wniosku o umorzenie na tej podstawie, a także że nie zachodzą przesłanki do umorzenia z urzędu. Sąd administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd uznał, że art. 59 § 1a u.p.e.a. wprost wyłącza możliwość złożenia wniosku o umorzenie przez zobowiązanego. Choć organ egzekucyjny może umorzyć postępowanie z urzędu, w tej sprawie nie stwierdzono podstaw do takiego działania, zwłaszcza że kwestia wymagalności obowiązku była już przedmiotem analizy w poprzednim postępowaniu, zakończonym prawomocnym wyrokiem oddalającym skargę. Sąd podkreślił, że odmowa wszczęcia postępowania jest decyzją formalną, a organy prawidłowo oceniły brak legitymacji skarżącego oraz brak przesłanek do działania z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 59 § 1a u.p.e.a. w zakresie legitymacji procesowej zobowiązanego do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz obowiązków organu egzekucyjnego w przypadku braku wymagalności obowiązku.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem, a kwestia wymagalności obowiązku była już przedmiotem wcześniejszego postępowania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zobowiązany w postępowaniu egzekucyjnym ma legitymację do złożenia wniosku o umorzenie postępowania na podstawie art. 59 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zobowiązany nie ma legitymacji do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1a u.p.e.a., gdyż przepis ten wprost stanowi, że postępowanie umarza się na wniosek wierzyciela lub z urzędu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brzmienie art. 59 § 1a u.p.e.a. jednoznacznie wskazuje, iż wnioskodawcą może być jedynie wierzyciel, a nie zobowiązany. Odmowa wszczęcia postępowania w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. jest uzasadniona brakiem legitymacji podmiotu składającego wniosek.
Czy organ egzekucyjny, będący jednocześnie wierzycielem, ma obowiązek wszcząć postępowanie z urzędu w celu umorzenia postępowania egzekucyjnego, jeśli zobowiązany wskazuje na przesłanki umorzenia z art. 33 § 2 u.p.e.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ egzekucyjny ma obowiązek rozważyć umorzenie postępowania z urzędu, jeśli stwierdzi wystąpienie przesłanek z art. 33 § 2 u.p.e.a. Jednakże, jeśli organ ten już wcześniej analizował te przesłanki i nie stwierdził ich wystąpienia, a stan faktyczny nie uległ zmianie, nie ma obowiązku ponownego wszczynania postępowania z urzędu.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy prawidłowo oceniły, iż w tej konkretnej sprawie nie było podstaw do umorzenia postępowania z urzędu, ponieważ kwestia wymagalności obowiązku była już badana i prawomocnie rozstrzygnięta. Brak zmiany stanu faktycznego uzasadniał odmowę wszczęcia postępowania z urzędu.
Czy nowelizacja ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 9 marca 2023 r. (wprowadzająca art. 59 § 1a) ma zastosowanie do postępowań egzekucyjnych wszczętych przed jej wejściem w życie, w tym do kwestii umorzenia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis art. 11 ust. 6 ustawy nowelizującej stanowi, że nowe przepisy stosuje się do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy.
Uzasadnienie
Sąd potwierdził, że nowelizacja ma zastosowanie do toczącego się postępowania egzekucyjnego, co oznacza, że organ powinien brać pod uwagę nowe regulacje, w tym możliwość umorzenia postępowania na podstawie art. 59 § 1a u.p.e.a.
Przepisy (19)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 59 § § 1a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Ustawa z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 11 § ust. 6
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1 i 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § § 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 3 § ust. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 32aa § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.d.o.f. art. 24 § ust. 1 i n.
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 17 § ust. 1 pkt 6 lit. a
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 1 pkt 38
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zobowiązany nie posiada legitymacji procesowej do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1a u.p.e.a. • Organy prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia z urzędu, gdyż nie stwierdzono nowych przesłanek umorzenia, a kwestia wymagalności obowiązku była już rozstrzygana.
Odrzucone argumenty
Organ egzekucyjny powinien był umorzyć postępowanie z urzędu na podstawie art. 59 § 1a u.p.e.a. z uwagi na brak wymagalności obowiązku. • Złożony przez skarżącego wniosek, mimo formalnej nazwy, powinien być potraktowany jako informacja inicjująca obowiązek działania organu z urzędu. • Nowelizacja u.p.e.a. z 2023 r. nakazuje stosowanie nowych przepisów do postępowań wszczętych i niezakończonych, co obejmuje również kwestię umorzenia z urzędu. • Organ naruszył przepisy k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych i wadliwe uzasadnienie.
Godne uwagi sformułowania
organ nie gromadzi dowodów, na podstawie których ustala się stan faktyczny, nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania, lecz ogranicza się do stwierdzenia przesłanek formalnych uniemożliwiających merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy • brak uprawnienia dla zobowiązanego do złożenia wniosku na tej podstawie wynika wprost z brzmienia powołanego przepisu • organ egzekucyjny winien wydać postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z tej przyczyny z urzędu - niezależnie od wniosku zobowiązanego • stan faktyczny sprawy nie zmienił się, wobec tego brak jest podstaw do wszczynania postępowania z urzędu celem ich ponownej analizy
Skład orzekający
Jarosław Szaro
przewodniczący
Elżbieta Mazur-Selwa
członek
Piotr Popek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 59 § 1a u.p.e.a. w zakresie legitymacji procesowej zobowiązanego do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz obowiązków organu egzekucyjnego w przypadku braku wymagalności obowiązku."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem, a kwestia wymagalności obowiązku była już przedmiotem wcześniejszego postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu egzekucyjnym, a mianowicie legitymacji zobowiązanego do wnioskowania o umorzenie oraz obowiązków organu działającego z urzędu. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jest istotna dla praktyków prawa egzekucyjnego.
“Czy zobowiązany może wnioskować o umorzenie egzekucji? WSA w Rzeszowie wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.