I SA/Ol 290/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o oddaleniu sprzeciwu w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym wobec czynności egzekucyjnej. Skarżąca kwestionowała zajęcie nieruchomości, argumentując, że zawarcie umowy o rozdzielności majątkowej wyłączyło możliwość egzekucji z majątku wspólnego, ponieważ zobowiązania podatkowe jej męża powstały po tej dacie. Organy administracji oraz Sąd uznali jednak, że zobowiązania podatkowe z tytułu VAT za 2015 rok powstały przed zawarciem umowy o rozdzielności majątkowej (6 maja 2016 r.), co zgodnie z art. 29 §2 pkt 1 Ordynacji podatkowej wyłączało skutki prawne tej umowy w odniesieniu do tych zobowiązań. Dodatkowo, umowa o podział majątku wspólnego z 19 lipca 2016 r., na mocy której skarżąca stała się wyłącznym właścicielem nieruchomości, została uznana za bezskuteczną wobec Skarbu Państwa na mocy wyroków sądów powszechnych. W związku z tym, sąd uznał, że egzekucja mogła być skutecznie skierowana do majątku wspólnego, a skarga została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności majątkiem wspólnym za zobowiązania podatkowe powstałe przed zawarciem umowy o rozdzielności majątkowej oraz skutków uznania umowy o podział majątku za bezskuteczną w postępowaniu egzekucyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji powstania zobowiązań podatkowych przed rozdzielnością majątkową i późniejszego podziału majątku.
Zagadnienia prawne (3)
Czy małżonek zobowiązanego może skutecznie wnieść sprzeciw od zajęcia majątku wspólnego, jeśli zobowiązania podatkowe powstały przed zawarciem umowy o rozdzielności majątkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, małżonek może wnieść sprzeciw, ale jego skuteczność zależy od tego, czy zobowiązania podatkowe powstały przed zawarciem umowy o rozdzielności majątkowej. W tym przypadku zobowiązania powstały przed rozdzielnością, co wyłącza skutki prawne tej umowy w odniesieniu do tych zobowiązań.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 29 §2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, skutki prawne zniesienia wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej. W niniejszej sprawie zobowiązania podatkowe powstały przed zawarciem umowy o rozdzielności majątkowej, co oznacza, że małżonek nadal odpowiada majątkiem wspólnym.
Czy umowa o podział majątku wspólnego, uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela w postępowaniu cywilnym, wyłącza możliwość egzekucji z nieruchomości objętej tą umową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uznanie umowy o podział majątku wspólnego za bezskuteczną wobec wierzyciela nie unicestwia tej czynności, ale pozwala wierzycielowi na zaspokojenie swojej wierzytelności z majątku, który wszedł w skład majątku osoby trzeciej w wyniku tej czynności.
Uzasadnienie
Uznanie czynności prawnej za bezskuteczną w trybie przepisów o skardze pauliańskiej (art. 527 k.c.) pozwala wierzycielowi na skierowanie egzekucji do majątku, który osoba trzecia nabyła od dłużnika. W tym przypadku, mimo podziału majątku, wierzyciel mógł dochodzić swoich należności z nieruchomości, która w wyniku podziału stała się wyłączną własnością skarżącej.
Czy naruszenie przepisów o doręczeniu tytułu wykonawczego miało miejsce, jeśli skarżąca była małżonką zobowiązanego i egzekucja dotyczyła majątku wspólnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia art. 27e §1 u.p.e.a. jest bezzasadny, ponieważ w przypadku egzekucji z nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego, wierzyciel ma prawo wystawić kolejny tytuł wykonawczy na oboje małżonków, a jego doręczenie nie jest wymagane w sposób analogiczny do doręczenia tytułu wykonawczego zobowiązanemu.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 26ca §1 pkt 1 u.p.e.a.) przewidują możliwość wystawienia kolejnego tytułu wykonawczego na małżonka zobowiązanego w przypadku egzekucji z majątku wspólnego. W takich sytuacjach doręczenie kolejnego tytułu wykonawczego nie jest wymagane w sposób, który naruszałby prawa strony.
Przepisy (27)
Główne
u.p.e.a. art. 26ca § §1 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27e § §3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27f § §1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27g § §1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
o.p. art. 26
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 29 § §1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 29 § §2 pkt 1
Ordynacja podatkowa
ustawa zmieniająca art. 13 § ust. 3
Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § §2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § §1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.VAT art. 103 § ust. 1
Ustawa o VAT
k.c. art. 527
Kodeks cywilny
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 26c § §4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27f § §5 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27f § §1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 138 § §1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 124 § §1 i § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 123
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 170
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 532
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zobowiązania podatkowe powstały przed zawarciem umowy o rozdzielności majątkowej, co zgodnie z art. 29 §2 pkt 1 o.p. wyłącza skutki prawne tej umowy w odniesieniu do tych zobowiązań. • Umowa o podział majątku wspólnego, uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela w postępowaniu cywilnym, nie wyłącza możliwości egzekucji z nieruchomości objętej tą umową. • Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 26ca §1 pkt 1 u.p.e.a.) pozwalają na wystawienie kolejnego tytułu wykonawczego na małżonka zobowiązanego w przypadku egzekucji z majątku wspólnego, a jego doręczenie nie jest wymagane w sposób naruszający prawa strony.
Odrzucone argumenty
Egzekucja z majątku wspólnego jest niedopuszczalna z uwagi na zawartą umowę o rozdzielności majątkowej. • Naruszenie przepisów o doręczeniu tytułu wykonawczego, ponieważ skarżącej nie doręczono kolejnego tytułu wykonawczego. • Postanowienia organów administracji nie zawierały podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego oraz prawnego. • W sposób oczywisty zachodzi przypadek wyłączenia odpowiedzialności skarżącej w zakresie 1/2 udziału w nieruchomości objętej egzekucją.
Godne uwagi sformułowania
skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej • czynność prawna uznana przez sąd za bezskuteczną wywołuje taki skutek prawny, że wierzyciel uzyskuje uprawnienie do zaspokojenia swojej wierzytelności z majątku należącego do osoby trzeciej
Skład orzekający
Jolanta Strumiłło
przewodniczący
Andrzej Brzuzy
sprawozdawca
Anna Janowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności majątkiem wspólnym za zobowiązania podatkowe powstałe przed zawarciem umowy o rozdzielności majątkowej oraz skutków uznania umowy o podział majątku za bezskuteczną w postępowaniu egzekucyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powstania zobowiązań podatkowych przed rozdzielnością majątkową i późniejszego podziału majątku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności majątkiem wspólnym za długi podatkowe, co jest częstym problemem w praktyce. Wyjaśnia, jak przepisy intertemporalne i skutki skargi pauliańskiej wpływają na możliwość egzekucji.
“Czy rozdzielność majątkowa chroni przed długami podatkowymi męża? Sąd wyjaśnia, kiedy odpowiedź brzmi 'nie'.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.