I SA/Ol 281/14Zwrot kwoty ze sprzedaży współwłasności samochodu w postępowaniu egzekucyjnym
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę D. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu skarżącej połowy kwoty uzyskanej ze sprzedaży jej samochodu. Samochód ten, będący współwłasnością A. C. (zobowiązanej) i D. C. (skarżącej), został zajęty i sprzedany w trybie licytacji w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec A. C. Skarżąca podnosiła, że sprzedaż odbyła się bez jej wiedzy i zgody, a organ egzekucyjny miał wiedzę o współwłasności już na etapie zajęcia. Organy obu instancji uznały jednak, że postępowanie w sprawie zwrotu środków jest bezprzedmiotowe, ponieważ przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują możliwości zwrotu części kwoty ze sprzedaży w sytuacji, gdy egzekucja została już przeprowadzona, a współwłaściciel nie skorzystał z prawa do wyłączenia przedmiotu spod egzekucji. Sąd podzielił to stanowisko, podkreślając, że naruszenie przepisów proceduralnych przez organ egzekucyjny (brak poinformowania o postępowaniu i uzyskania zgody na sprzedaż) nie może być konwalidowane na etapie administracyjnym po sprzedaży rzeczy. Sąd wskazał, że skarżąca może dochodzić odszkodowania od zobowiązanej na drodze cywilnej, zgodnie z art. 168a u.p.e.a. oraz art. 417 i 4171 § 2 k.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących sprzedaży współwłasnych ruchomości w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bezprzedmiotowości postępowania oraz możliwości dochodzenia odszkodowania na drodze cywilnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży współwłasnej ruchomości w egzekucji administracyjnej, gdy współwłaściciel nie był informowany o postępowaniu i nie skorzystał z prawa do wyłączenia przedmiotu spod egzekucji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ egzekucyjny może sprzedać ruchomość stanowiącą współwłasność bez zgody wszystkich współwłaścicieli, a jeśli tak, to jakie są konsekwencje dla zwrotu części uzyskanej kwoty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ egzekucyjny nie powinien sprzedawać ruchomości stanowiącej współwłasność bez zgody wszystkich współwłaścicieli (art. 97 § 4 u.p.e.a.). Jednakże, jeśli sprzedaż już nastąpiła, a współwłaściciel nie skorzystał z prawa do wyłączenia spod egzekucji, postępowanie w sprawie zwrotu części kwoty jest bezprzedmiotowe na gruncie przepisów administracyjno-egzekucyjnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sprzedaż ruchomości stanowiącej współwłasność bez zgody wszystkich współwłaścicieli jest naruszeniem przepisów. Jednakże, ponieważ egzekucja została już przeprowadzona przez sprzedaż, a współwłaściciel nie skorzystał z możliwości wyłączenia przedmiotu spod egzekucji, postępowanie w sprawie zwrotu części uzyskanej kwoty stało się bezprzedmiotowe na gruncie art. 105 § 1 k.p.a. Brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia wniosku w trybie administracyjnym.
Czy naruszenie przez organ egzekucyjny zasady czynnego udziału stron (art. 10 § 1 k.p.a.) w postępowaniu egzekucyjnym, polegające na braku poinformowania współwłaściciela o zajęciu i sprzedaży jego pojazdu, może skutkować zwrotem części kwoty uzyskanej ze sprzedaży?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Naruszenie zasady czynnego udziału stron nie może być konwalidowane na etapie administracyjnym po sprzedaży rzeczy i nie daje podstaw do zwrotu części kwoty uzyskanej ze sprzedaży w trybie administracyjno-egzekucyjnym.
Uzasadnienie
Sąd potwierdził naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. przez organ egzekucyjny, co pozbawiło skarżącą możliwości skorzystania z przysługujących jej praw. Niemniej jednak, ponieważ egzekucja została już przeprowadzona, a brak jest możliwości konwalidacji naruszenia i powrotu do zastosowania trybu z art. 97 § 4 u.p.e.a., zaskarżone postanowienie o umorzeniu postępowania uznać należało za zgodne z prawem.
Czy osoba, której prawa zostały naruszone w wyniku niezgodnego z prawem działania organu egzekucyjnego przy sprzedaży współwłasnej ruchomości, może dochodzić odszkodowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, osoba taka może dochodzić odszkodowania od zobowiązanego na zasadach określonych w kodeksie cywilnym (art. 168a u.p.e.a.) lub od Skarbu Państwa (art. 417 i 4171 § 2 k.c.) na drodze cywilnoprawnej.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zaskarżone postanowienie nie pozbawia skarżącej możliwości dochodzenia odszkodowania na drodze cywilnej, co jest jedyną drogą prawną do naprawienia szkody wyrządzonej niezgodnym z prawem działaniem organu egzekucyjnego w tej sytuacji.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej lub gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego.
u.p.e.a. art. 97 § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Można dokonać zajęcia ruchomości stanowiącej współwłasność w częściach ułamkowych, jeżeli pozostali współwłaściciele wyrażą zgodę na sprzedaż takiej ruchomości. Po sprzedaży organ egzekucyjny przekazuje pozostałym współwłaścicielom kwotę odpowiadającą ich części ułamkowej.
u.p.e.a. art. 38 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Osoba trzecia, która rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję, może wystąpić do organu egzekucyjnego z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji w terminie 14 dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej.
u.p.e.a. art. 168a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Osoba, której prawa zostały naruszone w wyniku niezgodnego z prawem działania lub zaniechania przy wykonywaniu egzekucji, może dochodzić od zobowiązanego odszkodowania na zasadach Kodeksu cywilnego.
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepisy k.p.a. stosuje się do postępowania egzekucyjnego w administracji, o ile ustawa nie stanowi inaczej.
k.c. art. 417
Kodeks cywilny
Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.
k.c. art. 4171 § § 2
Kodeks cywilny
Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji.
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd orzeka o jej oddaleniu.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 77 ust. 1 Konstytucji RP poprzez odmowę zrekompensowania szkody. • Zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie. • Zarzut naruszenia art. 17 § 1 u.p.e.a. poprzez jego błędną interpretację. • Zarzut naruszenia art. 97 § 4 u.p.e.a. poprzez brak jego zastosowania.
Godne uwagi sformułowania
brak jest podstawy prawnej do merytorycznego rozpatrzenia wniesionego przez skarżącą podania o zwrot połowy kwoty uzyskanej z egzekucji. • sprzedaż rzeczy lub wykonanie prawa rodzi nieodwracalne skutki prawne. • naruszenie przez organ egzekucyjny zasady czynnego udziału stron (art. 10 kpa) spowodowało, że skarżąca została pozbawiona możliwości skorzystania z przysługujących jej praw. • dochodzenie odszkodowania przez stronę skarżącą na obecnym etapie postępowania może nastąpić jedynie na drodze cywilnoprawnej.
Skład orzekający
Andrzej Błesiński
przewodniczący-sprawozdawca
Renata Kantecka
członek
Wojciech Czajkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sprzedaży współwłasnych ruchomości w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bezprzedmiotowości postępowania oraz możliwości dochodzenia odszkodowania na drodze cywilnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży współwłasnej ruchomości w egzekucji administracyjnej, gdy współwłaściciel nie był informowany o postępowaniu i nie skorzystał z prawa do wyłączenia przedmiotu spod egzekucji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje złożoność przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej w przypadku współwłasności i pokazuje, jak naruszenia proceduralne mogą prowadzić do trudnych sytuacji prawnych, zmuszając strony do szukania sprawiedliwości na drodze cywilnej.
“Współwłasność samochodu i egzekucja administracyjna: kiedy sprzedaż bez zgody prowadzi do sądu cywilnego?”
Dane finansowe
WPS: 6760 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.