Orzeczenie · 2023-11-22

I SA/Lu 463/23

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Miejsce
Lublin
Data
2023-11-22
NSApodatkoweWysokawsa
postępowanie egzekucyjneumorzenie postępowaniabezskuteczność egzekucjiuchylenie decyzjizwrot VATtytuł wykonawczy WSAprawo administracyjneprawo podatkowe

Spółka G. sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania egzekucyjnego i administracyjnego, w szczególności poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) i umorzenie postępowania pomimo posiadania przez spółkę majątku (wierzytelności z tytułu zwrotu VAT oraz wierzytelności wobec innego podmiotu). Kluczowym argumentem spółki było uchylenie przez WSA w Warszawie decyzji stanowiących podstawę wystawienia tytułów wykonawczych, co w jej ocenie czyniło postępowanie egzekucyjne bezprzedmiotowym. Organy egzekucyjne i odwoławcze uznały egzekucję za bezskuteczną z powodu braku majątku, opierając się m.in. na braku środków na rachunkach bankowych i braku innych składników majątkowych. Organ odwoławczy odrzucił argument spółki dotyczący uchylenia decyzji, wskazując na stanowisko wierzyciela, że wyroki uchylające decyzje nie są prawomocne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 152 § 1 p.p.s.a., uchylenie decyzji przez sąd administracyjny powoduje brak jej skutków prawnych do czasu uprawomocnienia się wyroku, co wstrzymuje możliwość egzekwowania obowiązku. Sąd uznał, że organy obu instancji nieprawidłowo oceniły sytuację prawną spółki, nie weryfikując sprawy pod kątem utraty wykonalności decyzji stanowiących podstawę tytułów wykonawczych. Brak ten stanowił naruszenie przepisów k.p.a. i u.p.e.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu egzekucyjnego, zasądzając na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja skutków prawnych nieprawomocnych wyroków uchylających decyzje administracyjne w kontekście postępowań egzekucyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny i jej wpływu na postępowanie egzekucyjne.

Zagadnienia prawne (3)

Czy uchylenie decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny, nawet jeśli wyrok nie jest prawomocny, stanowi przesłankę do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na podstawie tej decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, uchylenie decyzji przez sąd administracyjny, nawet nieprawomocnym wyrokiem, powoduje brak skutków prawnych tej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku, co wstrzymuje możliwość egzekwowania obowiązku i może stanowić podstawę do zawieszenia lub umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 152 § 1 p.p.s.a., uchylenie decyzji przez sąd administracyjny powoduje brak jej skutków prawnych do czasu uprawomocnienia się wyroku, co wstrzymuje możliwość egzekwowania obowiązku. Organy egzekucyjne nieprawidłowo oparły się na stanowisku wierzyciela, że wyroki uchylające decyzje nie są prawomocne, ignorując skutki wynikające z samego faktu wydania wyroku uchylającego.

Czy organ egzekucyjny, umarzając postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. (bezskuteczność egzekucji), może oprzeć się wyłącznie na stanowisku wierzyciela w kwestii wykonalności decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ egzekucyjny jest zobowiązany do samodzielnego zbadania dopuszczalności egzekucji i wykonalności orzeczenia stanowiącego podstawę dochodzonych zobowiązań, a nie tylko do opierania się na stanowisku wierzyciela.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, co obejmuje ustalenie istnienia w obrocie prawnym decyzji stanowiącej podstawę wykonania obowiązku i jej wykonalności. Organ nie może unikać oceny obiektywnych okoliczności mających wpływ na zasadność dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Czy posiadanie przez zobowiązanego wierzytelności z tytułu zwrotu VAT lub wierzytelności wobec innego podmiotu, które mogą pokryć egzekwowane należności, wyklucza możliwość umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu rzekomej bezskuteczności?

Odpowiedź sądu

Tak, posiadanie przez zobowiązanego majątku lub wierzytelności, z których możliwe jest wyegzekwowanie należności, wyklucza możliwość umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu bezskuteczności.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organy nie poczyniły ustaleń dotyczących posiadania przez spółkę majątku w postaci wierzytelności z tytułu zwrotu VAT czy wierzytelności wobec innych podmiotów, co stanowiło naruszenie przepisów k.p.a. i u.p.e.a. dotyczących dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. P. z 29 grudnia 2022 r. znak 0602-SEE.711.3.2001.2022.2.

Przepisy (16)

Główne

u.p.e.a. art. 59 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 59 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 59 § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 29 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 56 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 56 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 97 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 152 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2022 poz 479

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchylenie decyzji administracyjnych przez WSA w Warszawie, stanowiących podstawę tytułów wykonawczych, powoduje brak skutków prawnych tych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 § 1 p.p.s.a.), co wstrzymuje możliwość egzekucji. • Organ egzekucyjny jest zobowiązany do samodzielnego zbadania dopuszczalności egzekucji i wykonalności decyzji, a nie tylko do opierania się na stanowisku wierzyciela. • Spółka posiada majątek w postaci wierzytelności z tytułu zwrotu VAT oraz wierzytelności wobec innego podmiotu, co wyklucza bezskuteczność egzekucji.

Odrzucone argumenty

Egzekucja jest bezskuteczna z powodu braku majątku spółki, co uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. • Wyroki uchylające decyzje stanowiące podstawę tytułów wykonawczych nie są prawomocne, więc nie ma podstaw do wycofania tytułów wykonawczych ani umorzenia postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

Godne uwagi sformułowania

uchylenie decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny, nawet jeśli wyrok nie jest prawomocny, powoduje brak skutków prawnych tej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku • organ egzekucyjny jest zobowiązany do samodzielnego zbadania dopuszczalności egzekucji i wykonalności orzeczenia stanowiącego podstawę dochodzonych zobowiązań • brak jest podstaw do powoływania się w tym przypadku przez wierzyciela i w konsekwencji przez organ egzekucyjny na zasadę wykonalności decyzji ostatecznych, skoro przepis art. 152 p.p.s.a. w sposób nie budzący wątpliwości zasadę tę wyłącza w razie wydania wyroku uwzględniającego skargę.

Skład orzekający

Grzegorz Wałejko

przewodniczący

Andrzej Niezgoda

sędzia

Marcin Małek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja skutków prawnych nieprawomocnych wyroków uchylających decyzje administracyjne w kontekście postępowań egzekucyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny i jej wpływu na postępowanie egzekucyjne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu egzekucyjnym, a mianowicie wpływu nieprawomocnych wyroków sądowych na możliwość prowadzenia egzekucji. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego.

Nieprawomocny wyrok sądu wstrzymuje egzekucję? WSA wyjaśnia kluczowe zasady.

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst