I PUNP 6/26Odrzucenie skargi niezgodność z prawem kara umowną
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPozwany B. W. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 29 października 2024 r., sygn. akt V Pa 28/24. Wyrok ten, zmieniając wyrok Sądu Rejonowego, zasądził od pozwanego na rzecz powoda G. sp. z o.o. kwotę 9.000 zł tytułem kary umownej wynikającej z zawartej przedwstępnej umowy o pracę. Pozwany zarzucił naruszenie art. 483 § 1 k.c. w zw. z art. 300 k.p., art. 11 k.p. i art. 65 ust. 1 Konstytucji RP, twierdząc, że kara umowna w umowie przedwstępnej o pracę jest sprzeczna z zasadami prawa pracy i Konstytucji, a jej zastrzeżenie jest nieważne. Wskazał również na poniesioną szkodę w wysokości 11.124,69 zł. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę w trybie nadzwyczajnym, odrzucił ją w części dotyczącej kosztów postępowania w kwocie 500 zł, uznając je za niebędące szkodą w rozumieniu przepisów. W pozostałej części odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, uznając ją za oczywiście bezzasadną. Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest środkiem służącym wyłącznie możliwości dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa, a nie uchyleniu lub zmianie prawomocnego orzeczenia. Wyjaśnił, że orzeczenie niezgodne z prawem musi być sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami lub wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa. Sąd Najwyższy potwierdził dopuszczalność zawarcia umowy przedwstępnej o pracę oraz zastrzeżenia w niej kary umownej, powołując się na ugruntowane orzecznictwo. Stwierdził, że stosowanie kary umownej w tym kontekście nie narusza zasady swobody zatrudnienia, gdyż jest to dobrowolnie zawarta umowa, a jej konsekwencje są przewidziane. O kosztach postępowania orzeczono na zasadach ogólnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie dopuszczalności kary umownej w umowie przedwstępnej o pracę oraz interpretacja pojęcia 'niezgodności z prawem' w kontekście skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zastrzeżenia kary umownej w umowie przedwstępnej o pracę i nie przesądza o dopuszczalności kar umownych w innych kontekstach prawa pracy. Interpretacja 'niezgodności z prawem' jest ugruntowana w orzecznictwie SN.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dopuszczalne jest zastrzeżenie kary umownej w umowie przedwstępnej o pracę, a jeśli tak, to czy jej stosowanie jest zgodne z zasadami prawa pracy i Konstytucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dopuszczalne jest zastrzeżenie kary umownej w umowie przedwstępnej o pracę, a jej stosowanie nie narusza zasad prawa pracy ani Konstytucji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepisy Kodeksu pracy nie wyłączają dopuszczalności zawarcia umowy przedwstępnej o pracę. Na mocy art. 300 k.p. można stosować przepisy Kodeksu cywilnego, w tym dotyczące kary umownej (art. 483 § 1 k.c.). Stosowanie kary umownej w umowie przedwstępnej o pracę nie narusza zasady swobody zatrudnienia (art. 11 k.p., art. 65 ust. 1 Konstytucji RP), ponieważ jest to dobrowolnie zawarta umowa, a jej konsekwencje są przewidziane.
Czy koszty postępowania zasądzone w prawomocnym wyroku mogą stanowić szkodę w rozumieniu przepisów o skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, koszty postępowania zasądzone w prawomocnym wyroku nie stanowią szkody w rozumieniu przepisów o skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę w części dotyczącej kosztów postępowania, uznając je za niedopuszczalne w kontekście szkody, o której mowa w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. sp. z o.o. w K. | spółka | powód |
| B. W. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 483 § § 1
Kodeks cywilny
Można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna).
k.p. art. 300
Kodeks pracy
W sprawach nieuregulowanych w przepisach prawa pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, o ile nie pozostają w sprzeczności z zasadami prawa pracy.
k.p. art. 11
Kodeks pracy
Każdy ma prawo do swobodnie wybranej pracy.
Konstytucja RP art. 65 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Każdemu zapewnia się wolność wyboru i wykonywania pracy. Wszelkie przymusowe zatrudnienie jest zakazane.
Pomocnicze
k.p.c. art. 4241 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe.
k.p.c. art. 4245 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa konstrukcyjne elementy skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
k.c. art. 4171 § § 2
Kodeks cywilny
Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem.
k.p.c. art. 4249
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy orzeka w przedmiocie przyjęcia (odmowy przyjęcia) skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w ramach tzw. przesądu, którego celem jest wyeliminowanie takich skarg, które są oczywiście bezzasadne.
k.p.c. art. 389
Kodeks postępowania cywilnego
Określa umowę przedwstępną.
k.p.c. art. 390
Kodeks postępowania cywilnego
Określa skutki niezawarcia umowy przyrzeczonej.
k.p.c. art. 98 § § 1, 11 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad orzekania o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dopuszczalność kary umownej w umowie przedwstępnej o pracę. • Brak naruszenia zasady swobody zatrudnienia. • Koszty postępowania nie są szkodą w rozumieniu przepisów o skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem. • Skarga jest oczywiście bezzasadna.
Odrzucone argumenty
Kara umowna w umowie przedwstępnej o pracę jest sprzeczna z zasadami prawa pracy i Konstytucją. • Zastrzeżenie kary umownej w umowie przedwstępnej o pracę jest nieważne. • Uiszczone koszty procesu stanowią szkodę.
Godne uwagi sformułowania
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia przysługujący poza tokiem instancji odwoławczej wywiedziony od prawomocnego orzeczenia. • Orzeczenie niezgodne z prawem - w rozumieniu art. 4241 k.p.c. w związku z art. 4171 § 2 k.c. - to orzeczenie, które jest sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami i z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo zostało wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawniczej. • Bezspornie dopuszczalne jest zawarcie umowy, przez którą strony zobowiązują się do zawarcia umowy o pracę, tj. umowy przedwstępnej. • Nie ulega wątpliwości, że bezpośrednie stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w stosunkach pracy przy mechanizmie kary umownej powodowałoby ograniczenie swobody wyboru pracy, wbrew zasadom art. 65 Konstytucji.
Skład orzekający
Robert Stefanicki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności kary umownej w umowie przedwstępnej o pracę oraz interpretacja pojęcia 'niezgodności z prawem' w kontekście skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zastrzeżenia kary umownej w umowie przedwstępnej o pracę i nie przesądza o dopuszczalności kar umownych w innych kontekstach prawa pracy. Interpretacja 'niezgodności z prawem' jest ugruntowana w orzecznictwie SN.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dopuszczalności kar umownych w umowach o pracę, co jest częstym problemem praktycznym. Dodatkowo, Sąd Najwyższy wyjaśnia kryteria oceny 'niezgodności z prawem', co jest istotne dla prawników.
“Kara umowna w umowie o pracę? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy jest dopuszczalna.”
Dane finansowe
WPS: 11 124,69 PLN
koszty postępowania: 675 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.