Pełny tekst orzeczenia

I PUNP 6/26

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

I PUNP 6/26 
 
 
  
POSTANOWIENIE 
  
Dnia 3 sierpnia 2026 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
  
SSN Robert Stefanicki 
  
w sprawie z powództwa G. sp. z o.o. w K. 
przeciwko B. W. 
o zapłatę, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych  
w dniu 3 sierpnia 2026 r., 
na skutek skargi pozwanego o stwierdzenie niezgodności z prawem 
prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 29 października 2024 r.,  
sygn. akt V Pa 28/24,  
  
1. odrzuca skargę kasacyjną w części dotyczącej kosztów 
procesu w kwocie 500 (pięćset) złotych;  
2. w pozostałej części odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do 
rozpoznania; 
3. zasądza od B. W. na rzecz strony powodowej kwotę 675 
(sześćset 
siedemdziesiąt 
pięć) 
złotych 
tytułem 
kosztów 
postępowania w związku z wniesieniem skargi o stwierdzenie 
niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wraz z 
odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od 
dnia następnego po upływie tygodnia od dnia doręczenia 
pozwanemu odpisu postanowienia do dnia zapłaty.  
  
  
  
UZASADNIENIE 
 

I PUNP 6/26              
2 
 
 
Sąd Okręgowy w Opolu wyrokiem z 29 października 2024 r. sprawie z 
powództwa G. sp. z o.o. w K. przeciwko B. W. o zasądzenie kary umownej 
wynikającej z zawartej przedwstępnej umowy o pracę zmienił zaskarżony wyrok 
Sądu Rejonowego w Opolu z dnia 29 lutego 2024 r. w ten sposób, że zasądzoną 
tytułem kary umownej kwotę 18.000 zł zmniejszył do kwoty 9.000 zł (pkt I), w 
pozostałym zakresie apelację pozwanego oddalił (pkt II). 
Pozwany B. W. wywiódł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem 
powyższego wyroku. W podstawach skargi powołał się na naruszenie przepisów 
prawa materialnego: art. 483 § 1 k.c. w zw. z art. 300 k.p., art. 11 k.p. i art. 65 ust. 1 
Konstytucji RP przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zastrzeżenie 
w umowie przedwstępnej o pracę kary umownej na wypadek niepodjęcia pracy 
przez pracownika na podstawie umowy przyrzeczonej nie jest sprzeczne z 
zasadami prawa pracy, podczas gdy instytucja kary umownej ma ściśle 
cywilistyczny charakter i nie zachodzi możliwość jej zastosowania w stosunku do 
pracownika w umowie przedwstępnej o pracę, bowiem stoi to w sprzeczności z 
zasadą swobody zatrudnienia wyrażoną w art. 65 ust. 1 Konstytucji RP i 
skonkretyzowaną w art. 11 k.p., co czyni jej zastrzeżenie w rzeczonej umowie 
nieważnym. 
Mając powyższe na uwadze, podniósł, że zaskarżony wyrok Sądu 
Okręgowego jest niezgodny z prawem - art. 483 § 1 k.c. w zw. z art. 300 k.p., 
art. 11 k.p. i art. 65 ust. 1 Konstytucji RP. 
Ponadto skarżący wskazał, że nie jest i nie było możliwe wzruszenie wyroku 
Sądu drugiej instancji w drodze innych środków prawnych, albowiem prawomocny 
wyrok Sądu drugiej instancji nie podlegał zaskarżeniu w drodze zażalenia, skarga 
kasacyjna jest niedopuszczalna, nie zachodzą podstawy do wniesienia skargi o 
wznowienie postępowania i nie zachodziły inne podstawy do unieważnienia 
prawomocnego orzeczenia. 
Według skarżącego wskutek wydanego orzeczenia pozwany poniósł szkodę 
w wysokości 11.124,69 zł. Uzasadniając poniesioną szkodę, podniósł, że na skutek 
wydanego orzeczenia, powód już poniósł w dniu 8 listopada 2024 r. szkodę 
majątkową w wysokości 11.124,69 zł. Poniesiona przez pozwanego szkoda jest 
sumą środków pieniężnych uiszczonych przez pozwanego na rzecz powoda na 

I PUNP 6/26              
3 
 
 
skutek wydanego orzeczenia i składa się na nią kwota 9.000 zł należności głównej, 
500 zł kosztów postępowania oraz 1.624,69 zł odsetek ustawowych za opóźnienie 
liczonych od kwoty 9.000 zł, od dnia 13 kwietnia 2023 r. do dnia 8 listopada 2024 r. 
Szkoda powstała w dniu zrealizowania przez pozwanego płatności, to jest w dniu 8 
listopada 2024 r. Gdyby Sąd nie wydał zaskarżonego orzeczenia, powód nie byłby 
zobowiązany do płatności nienależnych świadczeń. Między szkodą a orzeczeniem 
istnieje jasny związek przyczynowo - skutkowy, spełniony jest warunek sine qua 
non. 
Kwota powyższa została wpłacona przez obecnego pracodawcę pozwanego 
– H. Sp. z o.o. D. Sp. k. na podstawie zawartej z pozwanym umowy pożyczki z dnia 
5 listopada 2024 r. Na dowód twierdzonych okoliczności pozwany dołączył 
potwierdzenie przelewu z 8 listopada 2024 r. i umowę pożyczki. 
Wniósł o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego zwrotu kosztów 
procesu według norm przepisanych, w tym zwrotu kosztów zastępstwa 
adwokackiego, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za okres od dnia 
uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. 
W odpowiedzi na skargę G. sp. z o.o. w K. wniosła o odrzucenie skargi bądź 
o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie w całości z 
uwagi na brak niezgodności z prawem zakwestionowanego orzeczenia. Nadto 
wniosła o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania, w 
tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia 
stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia przysługujący poza tokiem instancji 
odwoławczej wywiedziony od prawomocnego orzeczenia. Jest środkiem prawnym 
służącym niewzruszeniu prawomocnego orzeczenia, które pozostaje w mocy, 
choćby było wadliwe, lecz wyłącznie kontroli legalności zaskarżonego nią 
orzeczenia w kontekście możliwości ubiegania się o przyznanie od Państwa 
(Skarbu 
Państwa) 
odszkodowania 
za 
szkodę 
wyrządzoną 
wydaniem 
prawomocnego orzeczenia (art. 4171 § 2 k.c.). Skarga o stwierdzenie niezgodności 

I PUNP 6/26              
4 
 
 
z prawem jest jednym ze środków, obok skargi kasacyjnej, w ramach systemu 
nadzoru judykacyjnego Sądu Najwyższego nad kontrolą legalności wydawanych 
orzeczeń (postanowienia Sądu Najwyższego z: 26 sierpnia 2008 r., III BP 3/08, 
OSNP 2010, nr 1-2, poz. 13; 9 czerwca 2026 r., I CNP 4/26, LEX nr 4106017). 
Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., można żądać stwierdzenia niezgodności z 
prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w 
sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana 
lub uchylenie tego wyroku w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie 
było i nie jest możliwe. Postępowanie wszczynane skargą o stwierdzenie 
niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia ma na celu wykazanie, że 
orzeczenie poddane raz kontroli jurysdykcyjnej jest mimo to niezgodne z prawem. 
Do konstrukcyjnych elementów skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem 
prawomocnego orzeczenia zgodnie z art. 4245 § 1 k.p.c., należy oznaczenie 
wyroku, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest on zaskarżony w 
całości lub w części, przytoczenie podstaw skargi oraz ich uzasadnienie, wskazanie 
przepisu prawa, z którym zaskarżony wyrok jest niezgodny, uprawdopodobnienie 
wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie wyroku, którego skarga dotyczy, 
wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków 
prawnych nie było i nie jest możliwe i wniosek o stwierdzenie niezgodności 
orzeczenia z prawem. Wymagania, jakie musi spełnić, wynikają z charakteru skargi 
o 
stwierdzenie 
niezgodności 
z 
prawem 
prawomocnego 
orzeczenia 
jako 
nadzwyczajnego środka prawnego, który nie służy uchyleniu lub zmianie 
prawomocnego 
orzeczenia, 
lecz 
inicjuje 
pierwszą 
fazę 
postępowania, 
zmierzającego do realizacji odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa z 
tytułu wydania niezgodnego z prawem prawomocnego orzeczenia sądu (art. 4171 § 
2 k.c. w związku z art. 77 Konstytucji RP).  
W przedmiocie przyjęcia (odmowy przyjęcia) skargi o stwierdzenie 
niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Sąd Najwyższy orzeka w 
ramach tzw. przesądu, którego celem jest wyeliminowanie takich skarg, które są 
oczywiście bezzasadne (art. 4249 w związku z art. 3989 § 2 i art. 42412 k.p.c.). 
Oceny, czy skarga jest "oczywiście bezzasadna", należy dokonywać w powiązaniu 
z pojęciem "niezgodności orzeczenia z prawem", skoro jest ono elementem 

I PUNP 6/26              
5 
 
 
konstrukcyjnym skargi (art. 4245 § 1 pkt 3 i 6 k.p.c.). Orzeczenie niezgodne z 
prawem - w rozumieniu art. 4241 k.p.c. w związku z art. 4171 § 2 k.c. - to orzeczenie, 
które jest sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami 
i z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo zostało wydane w wyniku 
szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które 
jest oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawniczej. Takie definiowanie pojęcia 
"orzeczenie niezgodne z prawem" wynika ze specyfiki władzy sądowniczej oraz jej 
ustroju i w konsekwencji konieczności formułowania autonomicznej, swoistej 
definicji bezprawności jako przesłanki odpowiedzialności państwa za szkodę 
wyrządzoną orzeczeniem sądowym. 
Podnosi się również, że znaczenie pojęcia "niezgodność z prawem" nie 
zostało dookreślone w art. 4244 ani w art. 4245 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c., z których wynika, 
że niezgodność, może być zarówno skutkiem naruszenia prawa materialnego przez 
błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, jak i naruszenia przepisów 
postępowania (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2016 r., II BU 7/15, LEX nr 
2056861). Sąd Najwyższy jednolicie przyjmuje, że niezgodne z prawem w ujęciu 
art. 4244 k.p.c., a przez to pociągające za sobą obowiązek naprawienia przez Skarb 
Państwa wyrządzonej szkody, uważa się orzeczenie krzywdzące stronę przez 
rozstrzygnięcie sprzeczne z rozumianym jednoznacznie przepisem prawa 
regulującym określone uprawnienie (wyroki Sądu Najwyższego z: 18 maja 2007 r., 
I BU 13/06, OSNP 2008 nr 13-14, poz. 201; z 19 czerwca 2018 r., II BP 5/17, LEX 
nr 2508534; 16 stycznia 2024 r., I PUNPP 2/22, LEX nr 3716644, 6 lutego 2025 r., 
I PUNPP 1/24, LEX nr 3831654) lub orzeczenie wydane w następstwie oczywistych 
błędów sądu, spowodowanych rażącym naruszeniem zasad wykładni lub 
stosowania prawa, co można stwierdzić na "pierwszy rzut oka" bez wnikania w 
szczegóły sprawy i bez potrzeby prowadzenia głębszej analizy prawniczej  (wyroki 
Sądu Najwyższego z: 31 marca 2006 r., IV CNP 25/05, OSNC 2007, nr 1, poz. 17; 
5 października 2006 r., I BP 10/06, OSNP 2007, nr 19-20, poz. 274; 23 września 
2014 r., II BP 18/13, LEX nr 1537556; 17 lipca 2025 r., II CNPP 41/22, LEX nr 
3891711, a także wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 27 września 2012 r., SK 4/11, 
OTK-A 2012 nr 8, poz. 97 i postanowienie z 26 listopada 2012 r., SK 6/11, OTK-A 
2012, nr 10, poz. 130). Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 lipca 2006 r. 

I PUNP 6/26              
6 
 
 
(I CNP 33/06, OSNC 2007, nr 2, poz. 35 z glosą Ł. Kozłowskiego, Przegląd 
Sądowy 2008 nr 7-8, s. 184 i n.), uwypuklił, "że mimo braku wyraźnych podstaw 
normatywnych, 
niezgodność 
z 
prawem 
rodząca 
odpowiedzialność 
odszkodowawczą Skarbu Państwa musi mieć charakter kwalifikowany, elementarny 
i oczywisty, tylko bowiem w takim przypadku orzeczeniu sądu można przypisać 
cechy bezprawności. Sędzia, poruszający się na obszarze przyznanej mu swobody 
i nieprzekraczający jej granic, pozostający w zgodzie z własnym sumieniem, jak też 
prawidłowo dobierający standardy orzeczenia, działa w ramach porządku prawnego 
nawet wtedy, gdy wydane przez niego orzeczenie - ocenione a posteriori - jest 
'obiektywnie' niezgodne z prawem". Traktowanie jako niezgodnego z prawem w 
rozumieniu art. 4244 k.p.c. każdego orzeczenia sądowego ocenionego jako wadliwe 
niesie zagrożenie dla porządku prawnego, stabilności obrotu prawnego, swobody 
sądu w stosowaniu prawa. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 4 grudnia 2001 
r. (SK 18/00, OTK-A 2001, nr 8, poz. 256) stwierdził, że stan prawny wynikający z 
wykładni art. 77 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie może być 
interpretowany jako stworzenie podstawy prawnej do dochodzenia roszczeń 
odszkodowawczych w odniesieniu do każdego wadliwego orzeczenia sądowego. 
W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości podkreśla się, że 
szczególne funkcje wypełniane w państwie przez sądy oraz zasada pewności 
prawa powodują, że państwo może ponieść odpowiedzialność za szkodę 
wyrządzoną orzeczeniem sądowym tylko wtedy, gdy sąd naruszył prawo w sposób 
oczywisty, w przypadku bowiem wykonywania władzy dyskrecjonalnej niezbędny 
jest pewien margines błędu, którego popełnienie nie może rodzić odpowiedzialności 
odszkodowawczej państwa (wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 30 września 
2003 r., w sprawie C-224/01, Gerhard Koebler przeciwko Austrii, C. D. Classen, 
Glosa do wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 30 września 2003 r., C-224/01, 
Common Market Law Review 2004, nr 3, s. 813, N. Półtorak, Glosa do wyroku 
Trybunału Sprawiedliwości z dnia 30 września 2003 r., C-224/01, Kwartalnik Prawa 
Publicznego 2003, nr 4, s. 175). Również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 4 
grudnia 2001 r. (SK 18/00, OTK 2001, nr 8, poz. 256, por. P. Granecki, Glosa do 
wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 grudnia 2001 r., SK 18/00, Palestra 
2002, nr 11-12, s. 215; M. Haczkowska, Kwestia konstytucyjności art. 417 kodeksu 

I PUNP 6/26              
7 
 
 
cywilnego. Glosa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 grudnia 2001 r., 
SK 18/00, PiP 2002, nr 8, s. 100 i n.), zwrócił uwagę, że stan prawny wynikający z 
wykładni art. 77 ust. 1 Konstytucji nie może być rozumiany jako stworzenie 
podstawy prawnej do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych w odniesieniu do 
każdego wadliwego orzeczenia sądowego. 
 Orzeczenie niezgodne z prawem powinno być sprzeczne z zasadniczymi i 
niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami 
rozstrzygnięć, bądź wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub 
niewłaściwego zastosowania prawa. Bezprawność orzeczenia sądowego w 
rozumieniu powyższego przepisu ma charakter bezprawności kwalifikowanej, a 
jego niezgodność z prawem musi polegać na elementarnej i oczywistej obrazie 
prawa przez sąd, a więc takiej, która polega na rażących i oczywistych błędach w 
wykładni lub subsumcji (wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 15 lutego 2018 r., 
IV CNP 7/17, LEX nr 2497604; postanowienia Sądu Najwyższego z 16 kwietnia 
2026 r., I CNP 96/25, LEX nr 4091238). W świetle tych kryteriów bezzasadność 
skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest 
oczywista (art. 4249 k.p.c.), gdy już z jej treści, bez głębszej analizy i jurydycznych 
dociekań, wynika, że nie zostałaby uwzględniona w razie przyjęcia jej do 
rozpoznania (postanowienia Sądu Najwyższego z: 26 sierpnia 2008 r., III BP 3/08, 
OSNP 2010, nr 1-2, poz. 13; 29 czerwca 2022 r., I CNP 35/22, LEX nr 3410922). 
Nie jest niezgodne z prawem orzeczenie Sądu oparte na dominującej 
wykładni kwestionowanego przepisu. A tak przedstawia się ocena zarzutu 
podniesiony przez skarżącego. Prawidłowo wywiódł Sąd Okręgowy, że bezzasadny 
był zarzut naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest: art. 483 § 1 k.c. w zw. 
z art. 300 k.p., art. 11 k.p. i art. 65 ust. 1 Konstytucji RP poprzez ich błędną 
wykładnię. 
Przepisy kodeksu pracy nie przewidują umowy przedwstępnej dotyczącej 
zawarcia w przyszłości umowy o pracę, ale też nie wyłączają dopuszczalności jej 
zawarcia. W judykaturze Sądu Najwyższego zostało przesądzone, że jest 
dopuszczalne zawarcie umowy, przez którą strony zobowiązują się do zawarcia 
umowy o pracę, tj. umowy przedwstępnej (uchwały Sądu Najwyższego z: 
21 czerwca 1972 r., III PZP 13/72, OSNC 1972, nr 11, poz. 201, 26 lipca 1974 r. 

I PUNP 6/26              
8 
 
 
III PZP 22/74, OSNC 1975, nr 2, poz. 23, wyrok Sądu Najwyższego z 17 lipca 
2009 r., I PK 26/09, OSNP 2011, nr 5-6, poz. 73). Ze względu na zobowiązaniowy 
charakter stosunku pracy oraz brak wyczerpującego unormowania określonych 
kwestii niezbędne jest sięganie przez art. 300 k.p. do Kodeksu cywilnego w 
sprawach nieuregulowanych, w tym właśnie - w zakresie umowy przedwstępnej - 
do regulacji z art. 389 i 390 k.c. Na podstawie art. 483 § 1 k.c. można zastrzec w 
umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego 
wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy 
(kara umowna). 
Bazując na powołanym orzecznictwie Sądu Najwyższego, nie ulega 
wątpliwości, iż zawarcie umowy przedwstępnej obejmującej umowę o pracę nie jest 
sprzeczne z zasadami prawa pracy. Przepis art. 300 kodeksu pracy pozwala na 
stosowanie przepisów kodeksu cywilnego w sprawach nieuregulowanych w 
przepisach prawa pracy w takim zakresie, w jakim nie pozostają one w 
sprzeczności z zasadami prawa pracy. 
Umowa 
przedwstępna 
jest 
zobowiązaniem 
w 
pewnym, 
znaczeniu 
niesamoistnym, pomocniczym, jest środkiem prawnym wiodącym do celu, jakim jest 
przygotowanie umowy przyrzeczonej. Ma zastosowanie w tych przypadkach, w 
których strony nie chcą lub też nie mogą - w chwili zawierania umowy 
przedwstępnej 
- 
zawrzeć 
umowy 
przyrzeczonej, 
zamierzają 
one 
jednak 
zagwarantować sobie jej zawarcie w przyszłości. Za dominujący w doktrynie należy 
uznać pogląd, zgodnie z którym umowa przedwstępna może zobowiązywać do 
zawarcia wszelkiego rodzaju umów prawa prywatnego w tym poprzedzać umowę z 
prawa pracy (w szczególności umowę o pracę, A. Zbiegień-Turzańska (w:) W. 
Borysiak (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa 2026, art. 389).  
Sankcją za niedochowanie zobowiązania z umowy przyrzeczonej jest co do 
zasady (cywilistycznie) roszczenie odszkodowawcze lub roszczenie o zawarcie 
umowy przyrzeczonej (art. 390 k.c.). Przepis ten będzie miał odpowiednie 
zastosowanie przez art. 300 k.p. w sprawach nieuregulowanych w przepisach 
prawa pracy w takim zakresie, w jakim nie pozostają one w sprzeczności z 
zasadami prawa pracy. Jedną z najważniejszych zasad prawa pracy jest swoboda 
nawiązania pracy, która znajduje gwarancję w Konstytucji (art. 65) i w kodeksie 

I PUNP 6/26              
9 
 
 
pracy (art. 11). Zgodnie z art. 65 ust. 2 Konstytucji obowiązek pracy może być 
nałożony tylko przez ustawę. Pracodawcy nie przysługuje zatem roszczenie o 
zawarcie umowy (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1997 r., 
I PZP 5/77, OSNC 1977, nr 10, poz. 180) natomiast pracownikowi - przysługuje 
zarówno roszczenie, o zawarcie umowy przyrzeczonej, jak również żądanie 
odszkodowania, w razie uchylenia się przez pracodawcę od zawarcia umowy. 
Jeżeli (przyszły) pracodawca uchyla się od zawarcia przyrzeczonej umowy o pracę, 
to (przyszłemu) pracownikowi przysługuje albo roszczenie o zawarcie umowy 
przyrzeczonej (art. 390 § 2 k.c.), albo roszczenie o naprawienie szkody, którą 
poniósł przez to, że liczył na zawarcie umowy przyrzeczonej (art. 390 § 1 k.c., 
wyrok Sądu Najwyższego z 17 lipca 2009 r., I PK 26/09, OSNP 2011, nr 5-6, poz. 
73). Nie ulega wątpliwości, że bezpośrednie stosowanie przepisów Kodeksu 
cywilnego w stosunkach pracy przy mechanizmie kary umownej powodowałoby 
ograniczenie swobody wyboru pracy, wbrew zasadom art. 65 Konstytucji. 
Pracodawcy bezwzględnie nie przysługuje roszczenie o zawarcie umowy, nie może 
on bowiem na drodze procesu sądowego nikogo przymusić, aby zawarł z nim 
przyrzeczoną umowę o pracę i przystąpił na jej podstawie do pracy. Czym innym 
jest jednak kara umowna przewidziana w umowie przedwstępnej pracy. 
Z tego też względu Sąd Okręgowy w pełni podzielił ocenę Sądu pierwszej 
instancji, że mechanizm kary umownej z art. 484 k.c. będzie mógł znaleźć 
zastosowanie w umowie przedwstępnej pracy przez art. 300 k.p., także do osoby, 
która miała stać się przyszłym pracownikiem, ale tego zobowiązania nie dotrzymała 
i że - z opisanych wyżej względów - nie narusza to dyspozycji art. 10 § 1 k.p., 
zgodnie z którym każdy ma prawo do swobodnie wybranej pracy, jak i tej samej 
gwarancji wyrażonej w art. 65 Konstytucji. Swoboda zawarcia umowy o pracę nie 
ulega bowiem ograniczeniu wyłącznie przez sam fakt, iż strona umowy 
przyrzeczonej musi w pewnych okolicznościach ponieść określone w niej 
konsekwencje niedochowania warunków tego rodzaju dobrowolnie przecież 
zawartej umowy (zob. też w szerszym kontekście Z. Kubot: Znaczenie zakresu 
czynności pracownika, "Praca i Zabezpieczenie Społeczne" 1998, nr 12, s. 29; 
Z. Kubot, Czynności upoważniające w zakresie gospodarki finansowej, FK 2006, 
nr 7-8, s. 13 i n.). 

I PUNP 6/26              
10 
 
 
Wobec przyjętych powyżej wywodów nie zostało wykazane, że zawarcie 
umowy przedwstępnej stanowiło naruszenie przepisów wytkniętych w ramach 
powołanej podstawy. 
Wbrew twierdzeniu skarżącego, wskazane jako szkody uiszczone koszty 
procesu nie stanowi szkody w rozumieniu art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c., wobec czego 
skarga w tej części podlega, jako niedopuszczalna, odrzuceniu na podstawie 
art. 4248 § 1 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z 20 marca 2018 r., V CNP 
43/17, LEX nr 2499906). 
W pozostałej części ze wskazanych wyżej względów wobec oczywistej 
bezzasadności skargi pozwanego Sąd Najwyższy na podstawie art. 4249 k.p.c. 
odmówił przyjęcia jej do rozpoznania. 
O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 98 § 1, 11 i 3 w związku z 
art. 99 k.p.c. i § 9 ust. 1 pkt 2 w związku z § 2 pkt 4 i § 10 ust. 5 pkt 2 
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie 
opłat za czynności radców prawnych (jednolity tekst: Dz.U. z 2026 r., poz. 118). 
 
(J.K.)  
[r.g.]