I PKN 588/98Porozumienie socjalne nie jest zbiorowym prawem pracy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka, Ludmiła S., dochodziła od Zakładów Tłuszczowych „K.” SA odszkodowania i odprawy po wypowiedzeniu umowy o pracę. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, uznając wypowiedzenie za uzasadnione. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, zasądzając odszkodowanie, ale oddalając powództwo o odprawę. Kluczowe było porozumienie z dnia 25 kwietnia 1997 r. zawarte między związkami zawodowymi a nabywcą akcji spółki, które gwarantowało zatrudnienie przez 24 miesiące, ale uzależniało prawo do odprawy od zgody związków na wypowiedzenie. Sąd Najwyższy w kasacji powódki uznał, że to porozumienie nie jest porozumieniem zbiorowym w rozumieniu art. 9 § 1 KP, ponieważ nie zostało zawarte przez pracodawcę i zakładową organizację związkową. W związku z tym nie można było stosować art. 9 § 2 KP, który stanowi, że postanowienia porozumień zbiorowych nie mogą być mniej korzystne dla pracowników niż przepisy Kodeksu pracy. Sąd Najwyższy uznał również za zasadny zarzut naruszenia art. 232 KP, wskazując, że przyznanie związkom zawodowym prawa do decydowania o pozbawieniu pracownika odprawy jest sprzeczne z ich celem i zadaniami, a także narusza wymogi dotyczące współdziałania pracodawcy z organizacją związkową przy wypowiadaniu umów o pracę. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej odprawy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia porozumienia zbiorowego w prawie pracy, zakres uprawnień związków zawodowych w procesie wypowiadania umów i przyznawania świadczeń pracowniczych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prywatyzacji i porozumień z nią związanych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy porozumienie zawarte między związkiem zawodowym a przyszłym nabywcą akcji w spółce akcyjnej, dotyczące gwarancji socjalnych, jest porozumieniem zbiorowym w rozumieniu art. 9 § 1 Kodeksu pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie jest to porozumienie zbiorowe w rozumieniu art. 9 § 1 KP.
Uzasadnienie
Porozumienie nie zostało zawarte przez pracodawcę i zakładową organizację związkową, a jedynie przez związki zawodowe i nabywcę akcji. Brak było podstawy ustawowej do zaliczenia go do źródeł prawa pracy.
Czy zgoda reprezentacji związków zawodowych na wypowiedzenie umowy o pracę pracownikowi może pozbawić go prawa do odprawy pieniężnej przewidzianej w porozumieniu prywatyzacyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie postanowienie jest sprzeczne z celem i zadaniami związków zawodowych oraz narusza przepisy Kodeksu pracy dotyczące wypowiadania umów.
Uzasadnienie
Związki zawodowe mają chronić prawa pracowników. Przyznanie im uprawnienia do decydowania o pozbawieniu pracownika świadczenia pieniężnego jest sprzeczne z ich celem. Ponadto, wypowiedzenie umowy wymaga podania przyczyny, a zgoda związku nie zwalnia pracodawcy z tego obowiązku ani z obowiązku uzasadnienia przyczyny.
Czy odmowa podjęcia przez pracownika pracy na nowym stanowisku, proponowanym w ramach wypowiedzenia zmieniającego, uzasadnia definitywne wypowiedzenie umowy o pracę?
Odpowiedź sądu
Nie, sama odmowa podjęcia pracy na nowym stanowisku nie uzasadnia definitywnego wypowiedzenia umowy o pracę, jeśli nie podano innych przyczyn.
Uzasadnienie
Przyczyna wypowiedzenia musi być adekwatna do jego trybu. Odmowa podjęcia pracy na innym stanowisku nie świadczy negatywnie o dotychczasowym sposobie wykonywania obowiązków i nie uzasadnia definitywnego rozwiązania umowy.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ludmiła S. | osoba_fizyczna | powódka |
| Zakłady Tłuszczowe „K.” SA w K. | spółka | pozwany |
| „C.H. B.V.” z siedzibą w U. w Holandii | spółka | nabywca akcji |
Przepisy (12)
Główne
KP art. 9 § § 1
Kodeks pracy
Porozumienie między związkiem zawodowym a przyszłym nabywcą akcji nie jest porozumieniem zbiorowym w rozumieniu tego przepisu, gdyż nie zostało zawarte przez pracodawcę i zakładową organizację związkową.
KP art. 232
Kodeks pracy
Pracodawca ma obowiązek współdziałać z zakładową organizacją związkową w indywidualnych sprawach ze stosunku pracy, reprezentującą pracownika.
KP art. 38 § § 1
Kodeks pracy
Pracodawca zawiadamia na piśmie reprezentującą pracownika zakładową organizację związkową o zamiarze wypowiedzenia umowy o pracę na czas nie określony, podając przyczynę.
Pomocnicze
KP art. 9 § § 2
Kodeks pracy
Nie można oceniać porozumienia z dnia 25 kwietnia 1997 r. z punktu widzenia tej normy, gdyż nie jest ono porozumieniem zbiorowym.
KP art. 30 § § 4
Kodeks pracy
Obowiązek wskazania przyczyny rozwiązania umowy o pracę ma znaczenie dla zakresu sporu sądowego.
KP art. 38 § § 2
Kodeks pracy
Organizacja związkowa może zgłosić umotywowane zastrzeżenia, jeśli uważa wypowiedzenie za nieuzasadnione.
KP art. 45 § § 1
Kodeks pracy
Podana przez pracodawcę przyczyna wypowiedzenia musi być uzasadniona.
u.z.z. art. 30
Ustawa o związkach zawodowych
Określa zasady współdziałania pracodawcy z zakładową organizacją związkową.
KPC art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 477 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 393 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 393 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Porozumienie z dnia 25 kwietnia 1997 r. nie jest porozumieniem zbiorowym w rozumieniu art. 9 § 1 KP. • Przyznanie związkom zawodowym prawa do decydowania o pozbawieniu pracownika odprawy jest sprzeczne z celem i zadaniami związków zawodowych. • Zgoda związków zawodowych na wypowiedzenie umowy nie zwalnia pracodawcy z obowiązku podania przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie. • Przyczyna wypowiedzenia musi być uzasadniona w rozumieniu art. 45 § 1 KP, niezależnie od oceny związku zawodowego.
Odrzucone argumenty
Porozumienie z dnia 25 kwietnia 1997 r. powinno być oceniane z punktu widzenia art. 9 § 2 KP, a jego postanowienia są mniej korzystne dla pracowników.
Godne uwagi sformułowania
Porozumienie w sprawie gwarancji socjalnych zawarte między związkiem zawodowym a przyszłym nabywcą akcji w spółce akcyjnej będącej pracodawcą nie jest porozumieniem zbiorowym w rozumieniu art. 9 § 1 KP. • Związki zawodowe są powołane do ochrony interesów pracowników.
Skład orzekający
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Kijowski
członek
Barbara Wagner
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia porozumienia zbiorowego w prawie pracy, zakres uprawnień związków zawodowych w procesie wypowiadania umów i przyznawania świadczeń pracowniczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prywatyzacji i porozumień z nią związanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z prawami pracowniczymi w kontekście prywatyzacji i roli związków zawodowych, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców.
“Czy porozumienie z nabywcą firmy może odebrać Ci odprawę? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
odszkodowanie: 4633,2 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.